( I )
P R M F A T I O.
/. D E P L J N T I S II E L V E T I C l S.
® E lvetiam vocamus, (juaefoederibustredecimpagorum, Rhje-%tise, Valehae, aliiique foederatis civitatibus, & Jiberarum civi-fP.. tatum iubditis continetur. Modica huic toti regioni eft am-
plitudo, quam quatuor fere gradus longitudinis metiaris, quaevero a ieptentrione ad meridiem tantum habeat intervalli , quan-tum eft inter 48. gradum , <3c 46.
Univerfe Helvetise duas partes facias, quarum altera eft cifalpina major,qua principes civitates continentur; tranfalpina altera , ab Infubria avulfa,tota fiibditorum.
Verior Helvetia ad feptentrionem alpium ponitur, inter ipfa alpium juga.Fines in univerfiim habet, ad meridiem longiffimum alpium jugum, quod alacu Lemano inter Valefiam, vailemque Prsetoriam, Seffiam, Antigoriam,aliafque ad Furcam ufque montem; inde a Gotthardo , per montem Lucu-monium & Adulam, inter Rhaetiam liberam & fubjedlorum ejus Reipublicsevalles, ad Septimum montem; hinc per Prsegallierdium orientalia juga, <Scinter vallem Tellinam atque Oeni valiem, & ad juga ufque Burmienliaproducitur. Hcec tota alpium longitudo paffim quidem aliquantum depri-mitur, ut vias prseftet in Itaiiam traniituris : icd & eae vailes peraltaefunt , 6c aiperae verseque alpes, neque ufquam rota ex Helvetia ad Italosacceftum invenit. Soleo hoc alpium dorfum, quod centum leucis 11011 multo bre-vius eft, meridionale vocare.
Non fimplex dorfum eft, quod diximus, alia ei parallela, aut varie certeconnexa, pene ad eamdem altitudinem adfcendentia, ab Occidente ad Orien-tem decurrunt.
A lacus Lemani utique vicinia, & potiffimum a clauftris Valefite , quse funte regione Agauni, in Bernatium ditione alpium dorium boreale incipit,quod ad meridiem primum , inde redtius ad orientem folem excurrit, a Ber-natibus Valeiios dividit, & cum dorfo meridionali in Furca monte coalefcit.Sed ex monte Gotthardo cum Furca , per alias alpes connexo, aliud dorfuinfere ejufdem du&usincipit, Crifpalti cumnomine, Uraniosque, deinde Glaro-nenfes, a Rhaetis longe dividit. Id tamcn dorfum in Sarunetibus fubfidet,mediocreique in montes deprimitur. Inde iterum adiurgit, a/perrimifque jugisinter Abbatiscellanos & atque Toggios, mitioribus inter illos Rhenumque adlacum ulque Bodamicum coutinuatur.
Deinde ex praecipuo utroque dorto, boreali & meridionali, alia juga bre-viora , fsepe tamen praealta , mutato dudtu, hinc ad Eurumfere &ad Auftrum Ainde ad Occafum & Septentrionem fe propagant.
Ab Auftrali dorio principes quidem alpes verfus auftrum mareque inferum,inter Sabaudos & Praetorios, & Pedemontanos, denique ad Vari oftia per-gunt, admiranda paffim altitudine.
Aliud dorfum, idemque brevius, ad meridiem defcendit, vallemque Trze-toriam ab alia Auguftanorum valle diftinguit. Ejuimodi porro numerofa dorfaPraetorienfes valles diffepiunt, & princeps aliud a Furca monte, inde fecun-dum fLepontios, hinc Ofcelianos, in Iniubriae planitiem ufque defcendit.
Ad boream idem exceliiim doriiim multa juga, brevioratamen, in prseci-puam u/que Valclice vallem emittit, quse juga tainquam ramos majoris val-lis intercipiunt, a qua univerfa regio nomen habet. Inter eas valles iunt val-T'otth- II. a lis