Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
9r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE ^GRIT. MEMB- NVTRIT-

in spho-

rif-iS.

tJydropifisfpcucs j.

* comrnuni'

mtur.* contrari-tur.

Trpcrditione.*proprius.

M-ConjirmA-fus.

DocutnentZ\idmedicos.

tAtr,

tar ilium , & lumborum& h;tc efl: fallacia vcnerumguedegui,cum enim no (emfunt hepati more folito pro-pterdebilitatem, & oppillationem acquifitam,remanetcibus in leiuno, & minutis inteftinis,qus cum grauan-tur cibo, expellere ipfum moliutur penitus ad inferiora,quare fit vt accidat Huxus ventris, & corriipitur cibus,6c conuertitur in choleram malitia membrorum apoflematorum apoftemate calido habentibus bac difpofitio-nem, & fit mordicatio vehemens mordicans eam continuead expelleridum retentumineis, & venrerillorumtotus eft apoftematus, & eft dolor fixus eorum propterapoftema calidum, ventris mflatio propter vetofitatemretentam, & eft caufa horum accidentium doloris, &ventofitatis,inf]ammationiserror, & debilitas virtutisdigcftiuij&expulfiux.Gal.hydropifimfimplicirerhe-patica harcaccidentia non fequuntur, necattrahitur Huxus, fed fortaffe accidit m fine,cum fex cibi moratur incorporeeius; cuius rationeinHatur vetereoru multum,propterea, quiaparseius refoluitur, & refpirat propterdecoClionem tanra' aduftionis. Et dixit Gal.feipfum_^prouocetad tuflim habens hydropfim hepatis, & cumnon iuuatur,abftineat a tuffi.Et dixit Hip. H ydropicuscuiaccidir tuifis propterexuberantiam rnultx materia:nutritiuorum vfq-, ad fpiritualia, & canalcs pulmonis,propinquus cft morti.hydropscum febre, & febris cumea multum facir ad maiorem errorem virtutis, fanguinis generatiux. 'Etfunttreshydropifis (pecics propnjsnominibus a medicis appellats, afcites, tympanites, &hypofarca,& quarumlibet fpecierum caufaeftdefe&us,& malitia virrutis hepatis, fanguinis generatiui,quam-quam hoc, a fplene magis quam ab hepare caufetur, &hoc ab alijs magis quam ab hepate. Ad hydropifis con-fumationtm hepar,ftomachus, fplen, & alia adulteran-tur, & confumunt eius vltimum gradum, & confumuntur ipfa malitia hepatis, ftomachi, guedegui, & fplenisomnino *concomitraturin onerc phlegmatis, Sc contrarij *continuanturad feinuicem ha:c membra ineadem (regione cum lpfatum virtutum digeftiuarum ftomachi,& hepatis correlatiua * perditio; 6c hoc accidens fiuxusfequiturquafi quamlibetfpecierum hydropifismaximein fine.illa autem * prius ex llijs falfirate guedegui;virtutis linguinis generauux non attrahentis nutrimentum ab eis fecundum prxteritam confuetudinem. Et fe-quitur hanc ipeciem vfque ad mortem velut vmbracorpus. Scripfimus autem in traCtaru hepatis,& fplenis magnam partem huius xgritudmis curx, maxime circa_jprincipium: quorum iam * confumarus eft hydrops,cum diuturnirate temporum m corpore infiguratus,anim:e grauat officia; fpiritus extinguit ardorem; &c debel-latur natura regens;cuius cuftoduc corpus relinquimus.neque onus liloru cura: fufcipiendum eft, maxime cumfpiritualialxfa non dubitas-,quorumfe. non leparatur;Hc mala accideria lam inualuerunt:& inimicatur cibus,& virtus appetitiua, &c cotinue languent, bibere aquamfrigidam eft res non recipiens curam.

Curahuiusa:gritudiniseft. Primum invita lauda-bili. Secundacoardlatmateriam. Tertiaabfcindit eam.

Quarta re£hficat membra mandantia matenam, 6c, ^

maxitne virtutem fanguinis generatiuam:quorum ma-litia coacta fuit segrotare. Quinta corngit accidentia^-;& eft hoc aliquando,proprerea,vt obuieturpericuloac-cidentium. Primum aurem effe complent adminiftra-tiones regiminum in fex generibus rerumjdequibus efl:elegantior cibus ficcus vino calido affinis; & contrariuscompofitus febricitantibus, &c aer fine paludibus, &c a-quis, & cadaueribus mortuorum. Cibus confideran-dus eft in quanto, & quali proprietate - , ficut proprie ci-bus boni nutrimenti, &c permutabilis non generatiuusventofitatum,necfumatur{ecudumapperitum. InquitDiofco.puluis hyffopi artenuat ventrem hydropici. pi-fces, &omnialiquidorum generafunt eismolefta, &diligant corporis exercirium; &carnes vulpinae, & ca-ftratinx, perdicum,& caponum dilec5t^,& qua: hoc cur-fn procedunt, panis cum aqua pluuiali confc&us lalita.

A Inquit Macergalifta,eft efficax.vinum.impermiftuni^>.<-«a«.fubtile,odoriferum,& ftypncitatis,& poticitatis parumhabens, & eifet elegantius vinum ebulatum, & vinum """"cum fene fecudum dodfrina noltram: dulce,& gioffumeft malum,& fi debet permiicen,affocieturaqua mellis,virentautem potum fuper repletionem ,& potumom-nem aqu x,&c fugiant aquam tanquam bafilifcum,& ele F ul u t «,ganriuseisieiuniumrepIetione,& abftinerc fuper fitim, i u « m& famem eft bonum primu, & nocet quies ante, & poft^ Wcibum,& man<Iatum elt lecundum legem cibum, & potum certo pondereeis propinari,anguftia,rriftitia,dolor,& follicitudo laboriola viretur. eupatorium, &ruta efteis cibus medicinalis . Secundam rem complent, qu:emateriamcomplexione, & proprietateadaptant, vr eiusfacilis fiat expulfio, qualia funt oxymel fquilhticu,aqualadtis bullita curn epithymo, & fene, fuccus fe.maturo-rum ebulorumrefolutuscum pulpa cafia:, & propricjhydropifiex caufa hepatis, & fyrupuseius, cuiusha:cB eft confedtio. Ri.lucci fem.ebulorum, fem.maturorumfambucorum, ana lib.iiij.fucci eupatorij, fucci endiuiar,ana.lib.ij.pulpa: cafix, tamarindorum recentium, ana.vnc.iiij. zucchari lib.iiij.aromatizentur mfinefui curahoc quod i^. ga!anga:.garyophyl. zedoarix, mafti. cro.ana. drach. iiij. Dofis eft.jj.vel nj. vnc. cum aqua mellisfquilliricnn marunnis, veloxymellitedepolypodio, a-nilo, &agarico, &eft efficax medicamen, &ponensmateriamin neceftitateexpellendi,& fimilia. Tertiamrem complenteuacuationesdecentes, habcnrespraro-gatiuam proprietatis maioris educendi hanc materiam,quarum fama,& memoria rememoratur. Clyfteres le-ues, & acuti, (uppofitoria ,& emplaftra fupra vmbili-cum, & balnea laudabilia falita, & fulphurea, & cau-teria,prouocanoha'mor.& menftruorum.Euitentom- Benegenus phlebotomii, & forte in finepurgato corpo- Tn "re, pofito m via falutis aperitur faluatella. Cautc- D "" h,CT "riumnonappropriatur fpeciei tympanitis, necafcitispeP nitus.namilludeftmortales.quandotuiam medicatuseshancfpeciemhydropifis tympanitis cum medicinisrememoratis, & non confequeris curationis effedtum ,tuncconfidera,fiinfirmum confecutaell debilitaSauteftcum eoinfirmitas aliquaprajter hydropifim> autfifit cum eo tuffis, aut ventris folutio., aut fimilia illis.tunc caue ne mediceris ei cum ferro . .qijoniam illudeft timor, fi autem eft in viafalutis,aperiatur (aluatella,

& fi caret omni igritudineprseter folam hydropifin, fiautem noneftpuer neque fenex, tunc modus cauterijeft diledtus, & elongari cum fedtione ab vmbilico , fihydropifis fuerit ex parte inteftinorum quanritate iij.digitorum ad mferiora m dnedto eius fuper pedtinem.Si propter ajgritudinem hepatis, fit fedtio tua finiltra_j>ab vmbilicoiij.digitorum, fi propter igritudinem_jfplenis, fit fedlio in Iatere dextro eadem quanrirate, nec Diiaceatfuperlocum fedtionisinfirmus,necurrat humidirasplurimaadlocumdebilem,&perforacutem , & ' 'euacua ex aqua in hora quantitatem mediam, quoniamD fi maiorem partem euacuares in hora fortaffe morere-tur mfirmus propter refolutionem fui (piritus anima-lis, aut accidit fyncopis vicina morti, veruntamen eua-cua ex aqua fecundum quod fignificabit tibi difpofi-tio infirmiex virtutepulfus eius, & ex bonitate fortitu-dinis corporis , tunc extraheinftrumentum , & reti-ne aquam; & iteracum inftrumento die altera . fi videsinfirmum tolerantem,extrahequanutatem paruam_j,& fac dieous aliquot, tamen propter nmorem, fi timesfuper infirmum, vtdimittatexaquaquantitatem ma*

gnam, cura ipfum cum fepultura m arena calida, p

iudoremulto, balneo, fole,& fpedtet fuper fitim , &cura ipfum cum medicinisexiccatiuis,donec fanetur,& cautenza,fi expedit fuper ftomachum, hepar,& fple-nemnon curatiue , fed adultiue. Quartam rem com-plentftomachi, &hepatis, virtutum reCtihcanodigc-ftiuarum,&retenriuarum, & mundificario venarumguedegui, vt feruiant hepati, & hepar attrahat ab eis,& aflimilet. Ncc prxtcrmittas confortare cor, &fpi-MefutC. BB ruuaiia,