LIBER PRIMVS-
SYLVII.
Diofcoride?. Et fundatur dcfuperaquacalida.) Dio- A/corides pro odio fexrarijsamygdalarum ,addiccotylasduasaqua' dnnittit pcrfemihoram: fadtaquemaio-re atcritione iterum,apponit cotylamaquxZaynari.)Torcular mtellige.
ID oleum ex aniyg<klis dukibus iure optimo primum oni-mum a Mdiie delcibitur, quod fit tam alimentnm (nutri-inurenim iolis duicibus libro 4. limpl. cap. y.) quam medica-nientum a<i muita eificai, blandiJinnum, viii trequenuflimoeoniueu/limum .gratiiiimum ,&.velut quidam typus aliorumolcorum gcnenseiuitiem . Ab eo igitur utnquam nouilimo,& vtiiiiiimo re&iiimc incepit. Alpentas gutturis, & puimo-nts vnaeft inlita, & ex parus eiienuaprofedta, bronclujs cnnn,<jua; iigmoides limt caruiagmes, conitat tota hacartena, vnde> fcl eft,aipera cognominatur, Grxcts eam, abarteua laiuilta ieparanu}) v. Cum vero eademjntusiitla:uis adniodum, fa-nis honiinibus ob membrana: carttlagines tllas, & ipiarum iiga-menu vtratjue iiitegentis natur.un, mterdum afpera fit,acina:-«jualis, liuc rugola fiat ob ficcitatem, iiue eius fuperficiei luimor gahquis largior qu.tm pro lplius nattira infideat ,&ibiinxquali-tcr alfigatur, & iiccetur, vnde tullis, raucitas,& fa-pecuamfpirandi magna difficultas, interdum a-grecurabihs: pra:iernm«ium,vt cucums texreumexcrementum accreuit,&ccnophorofordes cra(ia,fic ei pituita tandem agnatatenaciusinha:ret.Lib.e.Jim. Hanc autem lecunnam aipcriutem , oua:iola ell pra:ter natu-ram,oleum, aniygdal. duicium (anat. Nam humedtat licci-^ ^ tatem, (vtoieum commui.e 111 fcrro rubiginemomniummaxi-
flni.tutn.ir ln * cmoiiit, )& fuo lentorc iiccationi notia: multum reliftu :iib. 11. nnt. pra-terea ma:t]uaiiutein"explet, quomodo fuccus portuiaca: g!u-tinofusin h^modia . Sedpauiatim ldvelutlambendoeftdeglu-uendum , 11011 ariatim deuorandum ; vf paulatmi cius fubftanti»poruoin afperam arteriam dcerret,norream modo, qua: collo an-teriore fitaeit :fcd,qu<r eiusportio ramolis propaginibuspul-moutim iiibftantiam totam, cum duobus aiijs valorum gencri-bus intertexit,quas pulmonumnoniincvidetur Meiiicsmtelle-xille: quamuis pulmonum quoque eifentiam a'quabilem magis,& moilem ,mediocri lentore reddat, ctiam citra nutritioncm,quomodo puiguis friftio cutcm, cb ld re£le addit,corrigerc afpe-ritatcm partium aliirumctiamexteniarurj. Nam hacmreo- (2lco connnuni 11011 fuerit inferius , mirum ni eriam fuperius, obcilentia: tenuitatem , qua videjurcommuneolcumvincere. Obqnam, non ob Iblam laporis gratiam, hodic, &: colicis, & nen-phnticis pottudaturad vnc.vnacnm vini aromauteos, autiimilisieicuncia , autvnc ij. Plcuriudi, &. alijs thoracis affeftibus propecmnibusiliinitur, & collo vtcri,vcldolcnti, vclficciori,quamvtcxtendi facile poJfit,quantumfoetui pariendoiatiscilepoilit.Quibus lgitur cuus citaJperiorobcxcrcmcntorum adeainex-pullbrum naturam ,vel ob ficcitatcm, qiur atroplna:, artati, vilce-rum imempenei cahd.c, & ficcanuum viiu luperuoinr,his oleumkl laltibcrriinum elt. Quameius facultatcm doct.r muhcrcs,cu-um hoc oleo erugant. Duriuemuue omuem emcndat,cum cnimmodicediger.it , quia cemperate calidum eft,durum teniione, leuxcpleuonc mollit, vactiata per rciolutionem eius materixpartcaliqua. Cum vero fit moderatc calidum, vtdixi.ctiam^urum' concretionea frigido excitata mollit ,fufa, & colliquata ea ma-teria, quam fngus coagulauerat. Cum denique humeitet ctiamfcciuiuo gradu ,vt ctiam poftea fufius doccbo, durum ficcitate ,(quod maximc propric durum appellatur) mollit, ac lutmidita-te deiibutum tractabile reddit. Ob ha:c lundtuns podagncorum, J)& ncxhs arthriucoru^n emolhcndis ialubriter llhnitur. Siccita-tempartium ex atrophia,& ninfturarumetiamcx itiueiemulto,aut ijbore, illitum corrigit ctiam potentius ,quam olcum com-mui.e: preterqiiam fi quodeiientia: eft admodum tcnuis, qualeGalen. vbique Sabmum pra'dicat. Adhibcudum vero coufect:io-nemolli,autmollis,& dura-, vtmulue ,& paucxmedia, qtix1 poros rarefhciat,corpus caltdum rcddat,ob idparatius adolcum ld tcnuandum , & attrahcndum, quod plane conorumconcinnatorcs declarant. Corium enim crenaus aftuhs, & faica-tismalleis,& flamma rarefaciunt, mox oleo.&adipe calidoI.irgiter imbuunt. Quodatttem eam ficcitatem fumptumido-leuni corngat , planiflimum eft,quia alimcntum cft. Omneenim aitu nutriens,corpus caifacit,& humeftat. Nec folumcorpori humidum dat alimentum, fedetiam mediocnterdiutur-num,ob mediocrem illumlentorcm,qua]is 111 cremore ptifa-n;c, &olco communi. Quxemm cum lenrorc conninftamha-benteilentix crafliaem, vt fuilla ,diuturuiusalimentiim corporiexhibent, quam qua: lcnta funt modice fimul cilcntix tcnuioris.
£ 2 £
Impinguat vero non folum quia pfenius nutrit, fed qtiii fubftan-uamcorpori tnbuitparum lgneam, & acream,quxmultum ha-bilis eft per tunicas vaforum exhaiare, & 111 adipem concrefcerepartuim ipermaucarum contadlu . Rationesaiiat, & caufe obc-Jiuus huc atrerripoiiunt ex lib././an.tuciHia:, & iib.i4.m«ho.&lib.2. temperamentorum . Nec folum adi)>em gigncre, fed etiamcarnem , natum eft id oleiun, quia ob duicediwem prompte abhepate traiutur,& 111 fanguinem bontim mutatur,quo partesomnesabundenutriantiir. Hxc addidi, neputestantumcorpuscxternitm impinguare,ii lilinatur. Nam id corpusabalioeft pin- *'gue, uon proprie, & in i"ua eilenua. Heifticis,& dliter confumptis, 'liacde cauiaeJf faltiberrimum. Cum enim his facuitates omnesnon fola: nauirale? fint imbecilla:, male coquunt, luii alimctumcoftu, & diftnbtiui eft facilc: quale eft id oietim ob cii cntia: te-nuitatem coqui paratillimuin, & diftnbiu, quauquam diitnbu-tioius ceientatcm hepar lntendatob cius dulcedjnem. Addc,qi lod etiam alimentum dat corpori,quod aliquandiu furori fcbri,iis 111 hcftico calorisrciiitat ,vt cremor ptiiiana - . Adlia:ccum ca-lorc iit tcmperattun, omnem intemperiem corrigir, & aim hu-nndum iitad fccundum ordmem, hefticts febribus eft laiuberri-mum,non modo fumptum, ied etiam cum oleo violaceo mcdio-cremlilum caiorem obtundente,lliitum lpinx. Semenattget, vt tit.s.pnf.omne alimentum modice caiidum, & humidum,pra:lei'tim ii ple-nius alat: qux omnia huic oleo ineiTe ante oftendimus: & ior-t.ii.eetiam Jemenpromouebit,pra-Jerum ex recentibus amygdalisahorum fruchium recentium modo, femicocfa humiditate a-bundantibus, quam ob cruduatcm, & ientorem cJicnonmhil iia-tulentam, mhil min eft : Jed Jiatuum vim e.Yigtiani facile frangirvinumaromautcs, neliimptum colicos dolores, aut nepiinticosfiatibusa icexcitatis geminet.Ardorem vteri,& veiicofctiam Jio-dievu!gttsappeliat,cum menies .autmuliebreproflutuum ,autvnna, calore, fngore, acrimoma, morfuque alio quotus partcs,quibuscontmcntur, antpcr quas vacuantur, laccrant, & tandenivlcerant, quam affcftionem Gallorum vulgus cadem ratione co-ftionem vocat, Jibiquealiquam partem coqucreait cum matenjsmordactbus, autalia vlcerantecaufa Jaceflitus. Tales affedtus ad-funt cacochymis mulienbus,& vinscxputripituita,& fxpe excalculo, euam ex ptire, ex arenulis , ex aduftoinhepate, & vc-nis, vel renibus, lotio. AiTcftionem hancolcum hoc toiht fum-ptum, ied lmbeciilius, quia 111 partibus, quas permeat, altera-tur, & mtiltis alrjs milcetur :potentius autem uue£tum 111 vte-rum quidem (mTfiyxytit. 111 veiicam vero fiitula x-nca, vel potius,vt nunc, argentca,quam vulgusob idrufiyya appellat. Lcnitporro ardoremhtmc quatenus, & i&mpurixer, eit (quod multisalijs quahtate infigni carentibus, &a!iam vchementem obtun-dentibus cit coinmunc , ) & iji/.arxas-ixiv , meatus lpibs tan.quam quodam tectono illinens , ue corpus attingat humoriile mordax . Qua ctiam caufa in difenterijr ihttltuai mor-dacibus , & dolonficis , & cremores , & muccagincs , & bu- .tyrum , id genus aha gluttnoia inijcimus : led euam craifxtileiitia.' pouus, necorrumpantur facile. Qua: in capacttatemintcftinorum promptc ini/ciunttir, iu meatum vin vrinariumob anguftiam , & obliquitatem gcminam, & via:longitudi-nem (qux mieftioms lmpctum frangit, & fruftratur) nujci11011 poJlunt, cum etiamteiuiia xgrc mijciantur, jiifi Jiphun-culo m meatum aluus immiiio excipiantur , & velut dcdti-cantur. Quod meatus latera 111 Jeconcidunt , & aJphyndtcrcarctius vndique conftringitur, qtio tempore vrina 11011 rcddi-tur. Ob ld liquidifllmum inijciendtim, & tepidtim , & mea-tu vrinario per balneum , vel alium quendam fotum dilata-to, adiuuante, vt dixi , argentea, vcl xrea fiftula pnus mca-ttuimmilla. Mediam mter hxc duo naturam colh.m vteri«btinct, fi rciffitiidinem, & capacitatem inteftini rcfti , cb-liquitatem vcro , & anguftiam meatus vrinau jf m vijs fpc-dfas , nammeatus colli vtcri,ommum trium eitbreuiflimtis.
QiK'd ii inmeatum mulieris vrinarium eadem aHeitiomcide-ri: , ratio cius eadcm propc haber.da eft , qux & vteri , niiiquod graoliore eft opus tt.bo. Hxc vero de corrupus intelli-genda Jiint: qtiando necvirgines hisvitijs funt obnoxix, prx-lertim fluxui mulicbri, mfi qux religioni monafticx addidfxcx vita fcdcntaria,& magnaparte ociolapituitamputrem,lar.gam,huiusmali caufamfrequennorem collegcrunt. Hxcdefa-cultaubus olei amygdalarum dulciumdicenda putaiu , vt tan-quarn itcr indicarem ei, qtuin cxteris eius medicamentis ldemprxftare volucnt, itatuimus enim cxtcraleuiter, &velutcanis cNilo attmgcre,Iocosque tantum indicare,ex quibus po/Iitqnivolet, rem lplam prodtgmtate mtcrpretari.Depellatamygdalas,vtpurius,& fyr.ceriusfitoleum, &largius. Terttcurioieeaidem,vt iiitiis meria humiditas promptius 111 aperium proferri pof.
Mefue H h 3 fit:
V
»V
•j'