Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
150r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

L r B E R P

exprimi , ucl noxi exprimi {ccundum exigentiam,vc vi rtus illarum rerum forti us,& remi llius in tali decoctione,vel aqua remaneat. Quantum autem de a-qua prodecodtionehenda ht allumendum, & quan-totempore resin infufione, vel decoctione perma-neant, & quantum de tali decoctione fit afTumenduiu peritia medici relinquolicet etia particulatim fu-perius fintdeclarata. Vltra pr;vdiclas decocl:iones,&inhifiones pofitas ab auclore, {unt alix deicriptionesdecoclionum,que communi ter habentur in vfu multo plus, quam atiqua prazdi£fcarum, & principalitertil decoctio communis fic abloluteprolata,cum quageneraliter omnes medicinx {olutiuar, lenitiure, &comprilluicT vbiqueper totam Italiamdiftemperan-pnmajc- tur,&fiunr,cuius hxc eft defcriptio. Reci. anifi, foe-e ° a '° niculi , paffularum,liquiritix, miubarum finenu-

vnunu' i 3 l 7

cleis, capih ven. prunorum, hordei mundi, lebeften,quando reperiuntur,ana partes xquales. ln quibul-dam partious aromatarij docti cum Medicus dicit,prxpara hinc medicinam cum dccoClione, fubitoeliguntprxdi&amdecoclionem. Etquia alicui cali-ditati plus artinet, quamfrigiditati, vtficefletplusconueniens in xgri tudinibus frigidis,& tempore frigido, quam inxgritudinibuscalidis,&in temporecaiido, fimplicia ingredientia funt luperius declara-^iUadnx. ta. Eft & alia decodtio communis frigida, qux {ecu-liusexhibeturinpallionibus calidis, & in temporecalido,quam iiipradicta,cum quaetiam diftempera-tur medicinx,ficut,& cum fupradi£ta:Cuius hxc eftdefcriptio.Rec.paffularurn,liqui.iuiubarum, viola-rum mundatarum, hordei,prunorum fine nucleis,fetninum communium frigidorum mundatorum, anapartes xquales, aqux fimplicis quantum fufficit.Hxc decodtio acute febrientibus, & alijs palfionibuscalidis in tempore multum calido eft in vlu ad dilte-perandas medicinas,qux in illis temporibus dantur.Et aromatarij intelligunt hanc defcriptionem, id eftdecottionem, cum medicus dicit,diftemperetur cumdecodtione communi recenti,& iftx dux defcriptio-nes funt valde famofx, & ab omnibus generali ter vltPncumnrS tatx. Notandum maximepro prxdidtis, quodetiaml*librum. me( y c - m;r folutiux quandoquc diitemperan-

turcum vna iftarum decoitionum,ad illam addendoquxdam fifnplicia fectindum exigentiam xgritudi-niscurandx,&diuerfitatismembri, in quoeftxgri-tudorverbi gratia, ii fuerit xgritudo calida, vel fiigi-dafolum in capite,addimus tunc prxdictx decoctio-ni aliquid ftrechados,quod eft temperatx complexionis; vel aliquid de fampfuco, qui eft calidx, & ficcxcomplexionis verfus tertium : vel de nuce mufcata,qux plus attinet caliditati,quam fta*chas.Simili modo addimusin pafiionibus pectoris prxdictx dcco-«Stioni communi,quandoque de hyflbpo,vel de da<ftylis, vel tragacantho, ponimus aliquantulum plus dccapil. ven. de hordeo mundo,& fimilibus. In paf-iloni hus itomachi, addimus quandoque, vcl de cin-namomo, vel de abiinthio, vel de menta, vel paucagrana tnafticis. In paOIonibus autem hcpatis, &c.quandoque addimus de eupatorio,de endiuia,vel defeminibus eius, & in pallionibus fplenis addnnus detamarifco,vel fcolopendria,& in pallionibus renum,& veficx quandoqtie addimus aliquid de quinqueradicibus,vel defeminibus communibus frigidis, &fnnilibus,& fic difcurrcndo in alijs membris eftpro-

RIMVS. 15C

A cedendum inxgritudinibus ipforttmmedicihamdi-ftemperando cum rebus,qux proprietatem, & parti-cularem afpedtum habent ad talia membra, fempettamen de prxdicti s illas eligendo, qux cum minoridifplicentia affumuntur, diftemperantur infuper medicinx folutiuxquandoque, & maximelenitiuxfo-lummodo cttm aquahordei cum quxrimus foluntliquefrCtionem ipiius, &fubtiliarionem cum abfterfione, & ipfius penetrationem. Diftemperantur in-fuper medicinx fblutiux,ac etiam leniti ux, & etiaraclcctaria quxdam, qux lambendo ailitmuntur, da-to quod non fint folutiua,cum quibufdam aquis de-ftillatis, cum quxrimus quandoque accelerationemexhibitionis,&tempusmoramnon patitur in rar-dando,donec decodio fiat,plutibus de caufis. Suntaqux deftillatx, qux communiter funtin vfu ad di-

B ftemperandum medicinas folutiuas, & alias ad lym-phandum fyrupum, & etiarn quandoque per icipixailumutur,& sut ifte,aqua f^niculi,aqua maioran^,aquaiux,aquafaluix,aqua vitis,quxomnes princi-paliterconueniuntinpalfionibusfrigidis capitis,&neruorum, non iolum ratione complexionis earum,fedetiam ratione proprietatis ad particulares aipe-ttus,ad neruos,& ad caput. Aqua autem vini ad ale- «bicumdeftillata fummeconfertpaffionibus frigidis,&humidis capitis benefricata iuxta commiiluramcoronalem,eft enim multx calefadionis,& cxiccationis, fubtiliationis, & reioltttionis materierum catar-rhalium frigidarum principaliter in capite contenrarum. Eft igiturremiffiua cuiufcunque malx com-plexionis frigidx in quocunqtie membro ii vacuoftomacho in manc vique ad tres drachm. affiimatur.

q Vltra iftas funt aqua abfinthij, & aqua mentx, quxprincipaliter conueniunt complexionibus frigidisllomachi,&fimiliteraqtia fccniculi. Aquaautcm Oe <?*v. radicum, & aqua eupatorij, ac etiam aqua abfin- myr *'thi j,aqua lupulorum, aqtta ieminum communium,aqua endiuix, aqua graminis, aqua fumiterrx,priusconueniunt paffionibus hepatis,& fimiliter etiamaqua florum chamomillx, qux calida eft,nodoiitati-bus, &duri'tiei hepatis, ftomachi ,& aliorummem-brorum eftvalde conueniens. Aqua autemcapilliven. aqtta hyilopi, aqua praffij, aqua fcabiofx, & a-qua vngulx caballinx, ideft farfarellx, & aqua ber-benx plus conuenittnt paffionibus pedoris, & pul-monis. Aqua autem mvrti licetprincipaliter habeatvirtutem conftridtiuam ianguinis fluentis a pedtore,habetetiamvirtutem aliqualiter aperitiuam,efte-tiamconueniensfuperfluofluxui ventris ,&vrinx»

Aqua autem boraginis, bugloflx, mcliilx, & roia-rum, plus conueniuntpaffionibus cordis: aqua fco-Iopcndrix,& tamarifci conueniunt paffionibus lplc-nis: aqua autem faxifragix, apij, parietarix, & aquafeminum communium, & myrti,& cattdx equi-nx, & plantaginis, id eft petrunculx,& aqua portu-lacx,&violarum,& matrum violarum, & malua-rum pltts conueniunt in paffionibus renuin, & vefi-cx. Omnes autem prxdidtx, que funtnarrate, que-dam funt calid<j, qu^dam funt frigide, qucdam hu-unidc, & quedarn iicc^, vt in tabulafimpliciutn ap-parebit: funt ille, quij generaliter habentur in ufuvbique locorum, & maxime in lymphando fyrupos,vel in alfiimendo ele<5taria, uel per ie ipfas quando-quecfi zuccharo,qiundoquefineaflumuntur.Fiunt

C c 3, etiam,