*
L I B E R
herbarum plantarum , vcl fruciuum infpiflaris ca-lorefolis, vel igtiis,jintantum quod aliqui ex eis fi-militudinem habentcum ele&arijs parum codii, &loch fuperius diCtis, licet ex eis ctiam aliqui fint multum fiuidi.
A D D I T I O.
Rob vero apud Arabes eft iuccus cuiufdam fxu-ctus codtus ad fpillitudinem, vt feruari pofllt. Auic.in quinto cano.in vi. tradtatu ponit differetiam,quxcft inter fyrup. & robub, & ait, quod fyrupi funtde-codianes, «Jcfucciinfpiflati cum dulcedine,&ro-bub funt fucciinfjiiflati perieipfos' Tamenlcias,quod rob quandofimpliciter ponitur,muitumco-ctum intelligitur.
M A N. V: d hoc nomine fignificetur, ipfemet declarat,V^; fuccus videlicet primo dcfcecatus, dehinc calorefoiii, vei lgnis craffior mtantum fa&us, vt aduerfari fi-ne corruptionelongo temporepoflit.
HO S Caccos, eleftarij moIli;,vcI cclcgmaci? confiflentiam anobis adepvs perconfumpuonem aquoii fwbftaiuix, ia-pas vocaiiimus, vti Arabes rob, & robnb, quod illis abfolute pro-nunciatum faoaLaanorumeii, (eu defrutum, Grarcomm verortfxiev t'4, hoceft, viuum ad dimidias, vel tertias coftum.Qua: nomnia vip.o foli codo Iicct vtrique tribuernit, fortc quodex fuccis vinuin, aitt folum.aut frequentiifime ad hanc confiften-tiam coquerent, Aiaoes tamenalios quoque fuccos iimileterco-xerunt,& rob,vel, robub non quidcm ablblute,ied reddito plaatarnominevocant: nobisvifum eft eorum imitatione eos ipiosfa-pas nominare non abfolate quidem (vt vini fuccum fic co&um ,luftenus appellatum fcimus) fedexpreilo nomine rei cuius eftfapa, vt fapa ribes, fapi oxyacanthx, &c. fapa autem ipla ( cuiusMefues non memmit) vires habet maxime vanas pro vuarum,exquibus ccquitur natura. Fereautem nobisex vuis albis coquitur,vt lit dulcius, eademque co£tione rubet, anodyna eit, condimen-tis magnam iiporis gratiam concihat, calfacit, quia vinofa: hu-mettat,quia nutrit: aluum fubducit,quiadukis: libro fecundo derat. vict. acut.
~r c t £ ipeciebus robub. J^oti denfiitimodo fucci in
' mediciux vfum parari folent ,vt affumantur,
fcd etiam non denfatipingucs, rt ex exprejjis amygdalis, non pingues: vt exrofis, exribes, eximmaturis■vuis, punicis malis, prunisfyluesiribus, cotoneis,ci~triacido,qui omnespbyalis vitreis fuperaddito oleo in&nnum feruantur. vt propterea admirandum videa-tur, curdebis Mefue nonegerit,dcnfatis . Sedauthorum feruandorum ratio illius tempeflate non eratpbarmacopxis vf ii , qiuremodum percoquendi ,at-que infolandi bos ipfos fuccos, ait tllum ejfe, quo fer-iiari pojjint. autvniusmentione alterius quoque vulthaberi rationem, quando vires vtriufqueffunt e&dem,&exliquido fucco fitdenfatus . Sane autem denfatiJucci materia nonfemper liquidus esi fuccus,fcd quan-doque decoUum , quandoqueinfufum. Infufum quidemveluti quum aridis berberis in ompbacio, vel aqua maceratis fuccum quxrimus, decocium vero, vt quum expcregrin.£ illius arborii ramis decoquendo balfamumillud conjicitur, quod occidentale vocant, boc enim idefl ,qi:odpofl diutinam coffionem innatat. l{urfus au-tem materia,ex quabi conficiuntur fucci varix, funtplantarwnpartes : fepijjime fruttus, vt ferdquorumboc loco meminit, atque ij etiam acidi: interdum fo-lia, vt Jkccus oxalidis cuius hic quoque mentio e/i, vbide facco ribes. nonmnquam ex radice, vtglycyrrhi-
PRIMVS. i 4 j
A T^fuccus, quem alioqui v /itatiffimutn &ute noflra Me 'Jueprceterit,eiiisJortaffetetnporeparumnotum. Fierietiam exfloribus pojfet, vt ex rofarum exprejfofucco,nouafortaJfc,fcd non fjemenda inflitutione.
M E S V E.
A r a ribes refrigerat,adftringit,obid ventriculum calidum corroborat,amborumque feruore,&indenatam fitim extinguit,biliofam vomitionem, & dcie-ttionem ftdat, & alterat. para-tnrautem hoc modo. Succi ribesIib.decem,co-quuntur igni lento ad tertiae partis confumptio-nem, colantur, fubfidere permittuntur, donecB clarefcant. Ciarumdeindeigniclementitper-coquitur, autinfolatur ad iufta craftitudinem,qua feruari poiTit. Datur cum aqua frigida,autniuis. Succus hcrba: oxalidis illi cft faculta-teproximus.
PR o intelledhi totius fextxpavtis eftaduertcn- q j jdum, quod litera, quce dich rob , cft corrupraex dciectu translatoris. debet enim dicere robub, narob idem eft, quod fapa, vel vinum vltimate decodhifimilitudinem habcns cum fapa, robub autem pro-pric eft quicunquefuccus inlpilfatus caliditate iolis,vel ignis. Modus autem aihimptionis cuiuicunquerobub cum in forma ele&arij repcritur,eft /icut de citonijs fuperius didum eft. lin autem eft iniorma li-quida,pofIiint etiamquandoqucaiTumi diftempe-C rata cum vino,aut aquadiftillata, fcu dccodtionibusconuenientibus difpoiitioni curand.t. Et nota,quodgeneraliteromnes operationes cuiuslibctrobub funtpotius ad conftringendum,ftypticandum, &: altcrandum ad frigidum,quam ad alium eftedtum induccn-dum, vtde quolibet particulariter apparebit. Iftudrobub deribes portatur de partibus Syri.T. eft enimri bcs arbor quaedam nafcens in partibus Syria; in lo-cis montuofis, qiux facit fructus acetofos, & ponti-cos , /imilitudinem habentes cum prunis. & funtfrigidrt-, & ficcx complexionis in fecundo cum mul-ta ftypticitate. cxtrahiturcrgo ifte fuccus a didtis fruttibus, &: ciuu aliquantulo zucchari infpi/Iatur adfolem, vel ad ignem, vt diutius conferuetur, & fic infbrma lolida iulcbportatur ad nos. Etiam iine zuc-charo infpi/fatur, & fic perfecftius operatur. vocaturD vbiquelocorumfyrupus, feuiulebderibes; & prin-cipalis eius operatio eit ad confortandum ftoma-chum relaxatum, fitim extinguit,vomitum choleu-cum prohibet, & omnem fluxum cholerx ad ipfumprohibet,& extinguit. vfus tamen eius principalitereft ad refiitendum cuilibet fluxui vcntris flivfto a ma-tcria calida cholerica, & fubtili, vel a mala comple-xionecalida, confert enim dyfenteriar,& fiuxui pro-ucnienti a membris intrinfecis, &primoprofluxuvcntris conftringendo affumitur antccibum. Provomitu vero poft cibum cumaqua ferrata, velcha-lybis, vel plantaginis, vel alijs appropriatis, & mo-dus prarparationis apparetinlitera. Etlocoeitisinpartibus noftris vtimur miua iimplici, vcl fyrupomyrtino. Dicittamen hic Mefquodlocoeius poiletfumi fuccus hcrbx- acctofx.
Mefne B b 3 DE