Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
114v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

MESVE DE MEDICINIS SOLVTIVIS

M E S V E,

L ectarivm Indum maius,purgat ventrem totum inferio-rem, atque adeo iuncturas, pi-tuita etiam putri.flatusque dil-fipat, & affc&ibus inde natis,dolori colieo, Sc nepluitico, &vcntriculi, & aliorum vifcerum. Rccipit cin-namomi, caryophyllorum, lpicce nardi, rola-* CaU fi- rum, | cafis, macis, cvperi, ana drach. nij. fan-talorum citrcorum drach.i;. & s. ligni aloes,nu-,u.cftjur. cis mofchatx,anadrach.ij. turbith boni,albi,nTnte" l'l gummofi, arundinacci, drach.l.facchan, pcni-f*diorum,ana vnc.xx.galaga:, cardamomi vtriuftjuc, alari, maftiches , ana fcfquidrachmam:icammonij boni, & in malo cydonio dccoctidrach.xii. omniacumolco amygdalinofricen-tur. Poft, fucci cydoniorum, & granatorum,.&apii, &c foeniculi analib.5. coquc cum mcllead Ipiflitudincm idoneam. & milce aromata.Daturadaur.ii;.

CHRI. JSTVD dcdaiiumcftfamofumquodgcneraliterJL abomnibus,& fecundum prxfencem de{cr. pise-paratiu . ponitur fubfequenter defcr'ipt'10 cledlari)Indi minoris,quod multoplus habeniriirviii.Et hocelcftarium Indii minus, eft magnx cfficacia',& vti-litatis in loluendo ventrem a fuperfluitatibusphleg-maticispiitndis corrupds, & maxime amebrisnu-triduis,a iunclmis,ac etiam in folucdo iimilitcr ma-teries cholericas, licet fit maioris potentiae, & plusconucniat in tolucndo phlegma,quam choleram. Eftetiamconueniens in rcfoluendo, & fubtiliando ven-tofitates craflas,vnde multum confert doloribus fto-machi,colicis,& renalibus,oppilationes aperien-do. habet, & aJias virtutes, quar ponuntur inlitera.S cd hic notadum, qtiodquidam aromatarij rcductxttam defcr. cleftarij Iiidi maioris, quam minoris, adformarn lolid.x; confcttioniscum iitccharo vhimatcdccoqucndo. E» doiis confcttionis folid.r Indi mino-lis eft vfquead drach.iiij. In hac defcrintionefumii-turpcnidij. fiunt hi cx folo zuccharo vltimatedeco-cto. & exlonga agitatione continue dealbantur, &funrcal. & ficca; complexionis in primogradu. Suc-ci citoniorum. Citonia nota funt, &liint frigidae,& (iccx complexionis in finc primi, & ex ipfis tit vi-num per eonim expieflionem, quodeft valdecon-ftridiuum cuiuflibct fluxus ventris,& maximc cho-lerici.decoquitur tale vinum cum zuccharo,&fit iu-lcb, quod vocatur miua limplex, quod lymphatumcii aqua chalyheata, aflumptu de mane, fimiliter di-ctis fluxibus confert. Adduntur etiamquxdam aro-inata huic iuleb, quando dccoquitur, & aromatiza-tum vocatur miua aromatica, qxxae confert debilitatiftomachi, & maxime virttlti digeftiua; eius, &con-tentiuaj.fit ctia ex eorum pulpadecodla cum zuccha-ro qua;da cofcdtio folida,qiuK vocatur diacitonite fi-ne aromatibus, cuius vnc. j. alfumpta ante cibumconfcrtcuilibet fltixui ftomachi,& inteftinali,& vo-mitui,&con/ert fi poftcibuiri aifumatur,(edcu dit-ixcultatcmafticatur, potcft piftari,& prxparari cumtaiualimplici,& lic ailumi mpondercdicto. Etiam

E ex pulpa citoniornm fit diacitonite cuniqttibufdamaromatihus calidis, vt zingib.piperc, cinnamomo,

& alijs cum meile . Succi granatorum , quardamenimlunt dulcia, &ifta funr- frigida, & humidainprimocum aliqualileni caliditate.rationedulcedi-nis : acetoia vcro,& muzafuntfrigida: complexionisvltra primum. flores corum qui dicuntur halauftia:lunt higidi complexionis in primo, & ficc.T in fe-cundo, eft enim vinum dulce granatorum multumin vfu: decoquitur cum melle ad ele&arium con-ftruendum . Et dofis huius electari) Indi maiorisperfelblum eft vlque addrachm.vj. diftemperatumcum decoitione communi,vt dicetur infenus,velcum aqua faniculi, vel apij, vel cum aliquo liquo-re conuenienn, vel in forma dadtyli aflumpti cumzuccharo.& (icpc admilcemus hoc clectarjum In-F dummaius, /iuelndtim minlis cum cafia, vel man-na, tldvelocitandum operationcm cafia: , vel man-nae. verbi gratia, cum 111 principio aliquarumajgri-tudinum quxrimus aliqualiter mouere mareriamahfcjuc hoc,quod tota lit commota, exhibexnus dccaliavnc. i.s. de electario Indo,& maximedemi-nori drach. iij. Caiia licctlit principalitcrpurifica-tiua languinis , eciam euacuar piilegma, & talemmedicinam diftemperamus cum dccoctione com-rnuni, velcum aqua hordei, vel alioliquoreconue-nietvti , & fi ipfum in di6to pondcre admifcemuscum manna,dc ipfa manna accipimtis v/quead vnc.ij. Vlteriuseft notandum, quod licet Mefue ponatdofim huius eledtarij Indi maioris eflc vfqueadaur.iij.hoc veritatem haberct, quando ad lihram mellisponercntur vnc. iij. aromamm, ied quia his tempo-G ribus ponuntur ad lib. mcllis vnc.ij.folum aroma-tum, ideo potcft augeri dolisviquc ad quantitareiTifuperiusdittam. Vltimo, ioluo hoc dubium, dice-retaliquis, in Indo maiori eft maior potentiafcam-monix in lolucndo choleram, quam turbith in fol-uendo phlegma,confideratis vtriufque ponderibus,& eorum potentia,& tamen dictumeft,quod Indummalus aprcedominio ioluit phlegma:hoc idemdicipoflctde indominore,licet quatitas turbirh amplie-turineo, & tamen non additur quantitas fcammo-nc.T. Dicendum, qubd icammonea non folum eua-cuat choleram, lcd etiam adiuuando operationemturbith,& illam velocitando,euacuat phlegma. Tur-bithautem non/ic eftadiuuans, & velocitans ope-rationem /cammoncx, & eft principaliter turbithphlegmatis purgatiuum, & folutiuum, & fic appa-jq rct iolutio ad dubium, non obftante, quodpotentiaturbith multiplicatur,vel duplicatur, & nonaddi-turquantitaslcammonea;. vndead dubiumfaciliusreipondetur, & per conlequens apparct, quod in-dtim minus eft vigorofius ad ioluendum materiamphlegmaticam: & magis conuenit in difpofitioni-bus frigidis,quam clcdtari 11111 Indum maius,&vtlic habeturin vfu minus. Et cum a mcdicis abiolu-te profertur ciettarium Indum, docti, & experti aro-matarij intclligunt Indum minns .

ES t minus potensad purgandtim,quam diaphcr- T V IAN»nicum, frin diaphcenicon nonfit Scammoniumper codtionem caftigatum, & in hoc fit. Si vtrobiquc,hoc erirefficacius.

Do s 1 s ciuseftaur.iij.)Illadofisexiguaeft,vixpueroitlJiicicns : grandionbus ernrn ac robuftis poteit intc-

g ra