Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
88r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

LIBER P R I M V S- ss

Arabes,Vitales friritus illujlrare,qnumpuriores rema A minejeplastjsh& quinq; v'eniuntgemmt,faphv-us,hyx

neantfpiritus putridis vaporibus refecatis,&reficca- cynthus,fardonius,granata,fmaragdus. adduntur vero

tis. fed afcribunt ijs etiam occulta in venenapoteftatis eiiam corallia, & margantte,fed duo h&c ^emmce non

nonnibil,quod non ajpernantur qui natura vires non dc- funt. In his autem deligendis confulendi gemmarij pert

rident.Earum ortus,nunc ex Indiarum kitlorijs latepa tifjimi, quanquam etiam illud maxime ambi*o quid na

tet.Qmbuseadem ornamentigratiaexpetuntur, quce- fardinis voce intelligendum fit,an corneola vtManar.

runtur candore ,magnitudine, orbe, Uuore ,acpondere- quum ex jllberto conftet differrehxc inter fe, qui de

excellentes.in medicina fztisfhaunt candidiffim&,gra- corneola, &fardine veluti diuerfts agit rebus : quid

uiffim&,&qugnullumpajfeartificium.in vjs equide quc itemprogranatafit vfurpandum, an vulgaris grana-

muliebrisornatus gratia perforantur,pr&cipua pars ta,ancarbmculus quem vulgo rubinum vocant, efl.n.

aufertur,intima fcilicet,& qux veluti illius eft centru. vt ait Mbertus, carbunculiJpeciesgranata. At vero,

ob id non negligenda eorum obferuatio qui non perfo- vt ingenue dicam,quanquam ineffe admirabiles gemis

ratas petunt.Torrd quu ad. medicinx vfumfoleant mar vires verifimile eff: no multi tamefortajfe detrimenti

garitx lapideo mortario teri, & porphyritide tabula meiicinsfuturum eft fi & earum vfus omittatur, id

leuigari,dum teruntur autem, acleuigantur ex morta- quod fiper me liceat^ego profelto femper confuluerim.

riotabulavecorradi etianonnihilnecefefit:longepr& quando,&vix fitri poteftquinqu&xre , &marmore

flare arbitrorfi aceto autlimomm acido potius refol- B etiamporphyritidefunt duriores,terendo ac leuigando

uatur.vt enim in has ita refolutas nihil fordium cadit; mris aut marmorisfecumaliquid non ferant. &fuppe-

ita & acctum,& limonum acidm illefuccm opportu- tit ampliffimafiirpium atq; aliarum rerum copia,qui-

nmplerunq; in cardiacis eft affettibw: atque, ft forte bus vtipro antidotislicet. Vmm hic de fappbiro om-

importunus, addito liquore alio pro medici fcopo, & mittendum non efi quum Tlin.lib. 3 7.aurcispmBis no c Jp . 9 ,

eSt 'undi,& auferri eius visomnispoteft, &prxterea tari illumfcribit,nonerraretamen aut cum cyaneo la-

igneautfole extrahiquicquid bumoris incfl paruo li- pide fappbyrum confundere .fienim eos confulas qui-

cet negotio: vt vna margaritarum fubfiatia remaneat. bus gemmaspoiiendi eft cura,priufquampohantur,in-

Fragmentorum. Gemmarumvfum in medicinain effeilliaureailla interdumpun6taintelliges. - Cap.17».

cordis affc&ibus, &vbi veneniaitt peftilentijs vittj - Zcodoarix.Zeodoariam vocat Serap.hb.Simpl.

quidpiam ineft,J.rabesprobant.muititamen cx recen- rumbetb,& radiccm cffe aitfigura arijiolocbu rotim-

tioribusnonprobant,quod ijs Gracinon fint vfi in anti- d&,colore autem?ingiktris .h&c fere, <jr Auic.de Zeo-

dotis.Cur autem & quopa£lo cordib$cprofunt?Anfor doaria verbafaciens.2.Can.Atrurfum idem Serap.aLi cip.y^j.

te denfando,acadftringendo('funt.n.velutiluturnj ar- bi%iirumbctharboremlibanimontiseffe dicit;additq;

cent a. corde noxios vapores;Atqui qiu ita denf.int, du alia queVaulusde Axnabo lib.5.& Auic.de ^arnabo. ap.iji.

cbftruEiionesfaciunt, putredinem quoque maioremfa- Scribit deinceps de^urumbeth Auic. & radicem cffe

ciunt.&multis adftringendi vis maiorinefl quamgem q ait cypero fimHem,qua & fiatus difcutiat, & vim alij

viis,qu£ in bunc tame vfum non veniunt .Anfortc quia, ac c&parum halitum emendet ,&ad alia multa vtilis

infigniter exiccant,&ficcitate putredini obfiftunt? At fit. Agitpoflremo etiam de ^eduarfeu^edar Auicen. cap.74f.

fumexlonge eft quamgemme ficcior,quiinhunc vfum atq; idem effe dicit ex Diofc.quod Algeduarfer.Atque

non cadit. T^eq; venenum omnc deficcando curaride- adeo res iufigniter efi intricata. Sed extricabiturpau-

bet,quod fit etiam ex ficcitate,vt quod ex dipfade: & cis.Zurumbeth primum Serapionis idem efl quod Aui-

exfrigiditate vt ab opio :&ex calore ut ab euphorbio: cenna ^edoaria feu gieduar,vt Bellunenfis vertit:atq-,

dr exbumiditate vtferddfungis ,funt.n. hi nibilaliud id collata vtriufq; hiftoriaplane docet. Secundum ve-

quam mucus:&exfecmdisqualitatibus,puta ab arfe- ro Serapionis/jrjmmbethfPauli Arnabo eft, & Auic.

nico quod corrodendo agit:&ex terttjs, vtdcantbari- ^arnabum. buic enim afcribit Serap. qu& Taulus Qto

dibus,&lepore marino:&apropnctatc fnbftanti£,vt Jirnabo,& fubdit arborem ejfe Libani montis, ac reli

<1 regulo. C&tcrum ad b<ec. Gemmis antidoti loco vfos qua,qu& de ^arnabo Auic. De^urumbetb vero Auic.

fuiffe veteres Diofc.ty Gal. confiat tefiimonio ,fappbi- & eiufdem ^edarfeu ?eduar,nihil Serap. Sed h.tc nul

rum epotum ad iUum fcorpionis comendantium.ea ve- Liasautpauci funt vfus: llludmultifi quid^cdoaria,

ro in cordis affeftibus, quanquam manifefiis interdum quid ^urumbct,quidArnabo,quid ^eduarftt, intelliga

qualitatibus opemferrepojfunt exficcando : ob obfcu- mus.Trofe£io quum ^edoarice nomine nobilis ea radix

ra-i tamen pr&fertim proprietates folent vfurpari, ^ vfuueniat ^ingiberi non diffimilis,digitali craffitudine,

ijuas illisineffe non negent Graci, lajpidi atque alijs odore iocundo,faporeacri & fubamaro,colorefere bu

idgenus occultas vires interdum afcribentes. quare xeo: hanc nosquia ariftolochice injiar rotunda non eft t

etiam it}peftiferis, & cardiacis ajfc£tibus promifcue non ejfe Auic.aut Serap.%edoariato,fed Auic.eiufdem

omnibus ab Arabibus longa experieutia edo£lis affu- ^urumbetb putabamus.quam fcilicet radicem effe cy-

tnuntur, non ficcitatis aut mamfesix vllius qualitatis peri ait,& vini,allij,ac caparu halitum emendare. ob-

gratia,fedob occultas vires. Atquopa£io,dices? vbi feruare fcilicet quotidieeft, vulgatamhanc^edoaria,

htz contufix ac in tenuiffimum illum poliinem dedu£l& vini,allij,ac cteparum balitusgratiaexpeti,ne de vte-

funt,vires adhuc inejfe illispoffunt a proprietatc * Di- ri fiatibus quicquam dicam, quos ea valenter difcuti

cam,quopa£lo,& lapis cyaneus,&purgatoria alia vt experimur.quas dotes omnesfuo ^urumbeth. Auic. a-

lib. can. vniuerf. diximus, expurgandi tamen vipol- fcrWit. Confirmabat autem fententiam hanc nofiram y

lent,ita & hcts agere,a ratione non ejfe alienum.lta au qnod Mauritano idiomate vulgarem hanc ^edoariam

fem, & quod obijcitur, has dum obftruunt putredinem s nunc etiam xurwmbeth vocari audiebamus. Cceterum

quoqne augcre,nonputo ejfe neceffarium fficuti & bo- dum b<ec perpendcrem, occurreretq; dum hanc radice

lns armena longe quam hce vifcidionieq; obftruit neq-, tra£lo,rotunda illa radixrfuam ^eduarice admiftam lo-

pjuredinem affert maiorem .Torro fiagmentorum no- rypedemfeu ^oppam Vocant,bac rurfum dum intueor,

deprebendo