Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
83v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

MESVi DE ELECT ARIIS

dpcretar,proprie accipitnr pro adla citratiorifs, qiii H reSlatio confcclfonis fTE nVaiSr i^uftu, &.dift)lkeh-

folum debetur corpori sgro cum quocunqucanftm- tia minor, & largo niodo loquendo, trochi/ci po£

mento : magis proprie fblum accipitur pro modo funtponi llib nomine confcclionis: vndeconfcctio

curationis, qui debeturcorporibus a:gris,folu i*n nie- aliquando idtm eft, quod plurium rmuicompofi-

dicinafolutiua. Ethic vlterius eftnotandum,quod tio. Etiam notandum, quod medicina. opiata, leu Mcdidnt

folutio ventris fitcum medicina folutiua virtualitcr elcdarium opiatu, eft illud in quo ingreditur opiu, ° e "" a '

attrahente humorcm, ad quem principaliter habet vel mandragora , vel confimilis medicina; virtute

afpe&um cum fua proprietate, ficut de fcammoiiea cuius tollitur fenftis a membro,& Jpiritus incrallan-

& reubarbaro,quod purgat choleram,& de colocyn- tur,& ipforiuu tranlltus ad membra prohibetur: ab

tide,&turbith,quod euacuat phlegma,&delapide eis enim eft omnino cauendum,nin cafus magnaf

lazuli,& epithymo, qui euacuat melancholiam, & uecelTitatis occurrat. Condita autcm funtilk,qua: Cndiu .

omnes prididhe medicinar, & confimiles dicuntiur cummelle,& zitccaro conftituuntur, feuconhciun-

exoluendoeuacuare. Quandoquefit folutiuo ventris turcum leui deco<5bione ad ignem, fcn pofitionead

cum medicina attradiua, quxdicitur compreffiua, folem", vt humiditas fuperflua rei conferuandaj ali-

quare comprimendoeuacuat,feu extrahendo humo- qualiter exficcetur,vnde conditum cum melle,vel cu

rem extradum ad ipfa inteftina, flcutdiciturdemy- zttccaro conferuatur,& illo modo pra:paratur,&flii t

robalanis,qui afpecbum habentadparticulareshu- p zingiber conditum cum zuccaro . nuces reeentes

mores, lllos attrahendo, &,per conIequens euacuat ' cum melle, & violte cum zUccaro ,velcum melle,&

comprimendo. Quandoquefit folutioventriscum fimihtcrrofe,& plura alia inferius declaranda,tam

medicina lenitiua, qux magis proprie dicitur leni- de floribus, quam de fru£tibus herbarum, & radici-

iioventris,ficutcum manna, vcl callia: &'licetin bus. Lochveroeft eledarium in liquida forma_re- L,ch

cis, & in qualibetdeper /efitetiam aliqualis virtus dudtum cum zuccaro, vtl cum melle, & cum tena-

attradtiua humoris cholerici, vnde adminiftrantur citate aliquali,vt in ddcenfu eius ad ftomachum mo

in purificando /anguineiii ab ipfb humore choleri- ram contrahatin meri, & adbxrentiam aliqtialem,

co,plus tamen eis dominatur lenitiopura. Quando- tamdiu quamdiu virtus eius trafeat ad partes pcclo-

quefit lenitio ventris cum medicina lubrificatiua, ris,& pulmonis,&contiguitatem, qua: eft inter can-

qux folum lubricando humotes, feu egeftionesre- nam,&ipfum meri .vndeloch dicituralambcndo,

pertas in ftomacho, & inteftinis euacuat, ficut fitcii ideft paulatim defcendendo. &. vfus ipforum eft fo-

iurepulli,&alijs pinguib 9 vn<ftuofis,&mucilagini- lummodo in pafiionibus peftoris,& pulmonis, vt

bus. Etfimiliterfitfolutioventriscurnmedicinala- anferius apparebit,fiuntautem deipfis diuerfo de-

.bificatiua, quspropriusdicit J abfter/Iua,ficutquan- fcriptiones. Notandum etiam,quod fvruoi diuer- Sjrufm.

-doquecumaquahordei,&puluerezuccari,materies fimodeformantur in operationibus fiiisex compo-

«ducimus de ftomacho,& inteftinis. Et his quinque nentibus ipfos : &, vtfic diuerfas opcrationes efb-

anodis de medicinafolutiua loquendo fit folutio ve- G ciunt. fiunt autem & operantur in forma pot^bili cti

tris,vt inferius apparebit. proprietamen illa dicimr aquis diftillatis,feu decodrionibus ahjs,auccum fim-

medicinafolutiua, quse prmcipaliter attrahendo,ac plici aqua,vt ipforum virttis, atque iiibftantia tran-

etiam exoluendo euacuat, vt in pnrcedentibus di- .leant facilius ad loca profunda, vtetiam vigoretur

<ftum eft. Diucrfimode tamen, & dinerfis modis,& virtus in eoAjm operationibus. Iuleb autem diftert a

fbrmis vtimurmedicinis fupradidbis, vtquandoque fyrupis compofitis. Primo,quiafyrupuslongepius Dif.rcmUin forma potabili, quandoque in forma piilueris,_, decoquiturquam Iuleb: vndc nonficad tenacitate

.quandoque m forma daftyli, quandoque informaj-edircittir. Secundo,quia Iulcb ab/qtieadmixtionc

tleftari), & illa omnia infcnus apparebunt. - alicuius decodionis componitur. non fic fyrupus,

Quinto notandum quod confeAio,vt inferitis ap- vt exemplo paterde luleb ro/ato, vel violato. S vru-

parebit,eft nomen commune ad ele&aria,qus ad pusautem acetofus fimpIex,locum medium tenetformam folidiorem reducuntur. Iito modo confe- interverum Iuleb,&veros fyrupos copofitos,quia

«ftio idem eft, quod compofido. Differt autetn ele- non fic decoquitur Iuleb. Robub aut eft fuccus her- RM. fr

<ftarium a confe<ftione. Primo qtiia eledarium po- barum,vel fruchium infpiifatus ad ignem,velfolem,

teft confici cura zuccaro, vel cum melle,& fic fa:pe quandoque permixtus cum zuccaro: velplurimum

conficitur, vel cum vrroque fimul. Confcctio nou . fine ipio:large tamen omnis fticcus poteft dici ro-

nificumzuccaro,fedfidebetdiutiusconferuaripro- H bub. Sedpropriefuccus frudtuumamedicisrobub

prie loquendo,vt communiter pr.rparatur. Secundo vocatur. Rob abfolttte prolatum eft idem,quod fa-

differt,quiaconfe£tio infolidiorem formam reduci- pa. Decoctiones atitemnon funtaliud,quamdeco- 7)«c «a'».

turpervlteriorem cocturam, quamfiat elc&arium, clio rerum medicinalium in aquisdiftillatis ,vel in

quodnontanto decoquitur tempore,&fic diacito- qua fimplici, vt communiter prxparantur pro di-nite,& zinziberata,qttce cti melle conficitur, ad for- ftemperatione fyruponi,velpro clyfterijs conftruen-

mam folidiilimam reducuntur, ac quiadiutius con- dis: diuerfificanmr autem iecundum diuerfam ad-

'ieruata ex vltimata decoctura dicitur euenire,tamen mixtionem, & aquarum, & rerum cttm qttibus de-

femperconfiftunt cum mollitie quada vifcofa,quod coquitur,& fecundum leuein,vel multam deco<5tio-

innaturaconfectionis cum zuccaro noncontingit, nemadignem,poteftetia deco£tio conftrui cu vino,

vt diacitonite, & alix nunc dictx proprie confcdtio- ftd raro. Etiam quandocj ue decoctioncs fuinutur co-

nes e/Ie dicuntur. Alia deforibitur differentia, eo, latar per iepermixtje cum zuccaro,velfineipfo vice

quod ad conftrudtionem electarij, fpecies, quz ad fyrupi. Infufiones autem hunt reru,qua; in aquis, H"f"

compofitionem ipfius ingrediuntur duplicanturin velvino,feu fyrupis, vel m alio quocunque liquore

pondere. Inconfedtione autem minuuntur. vtde- ponunturperIpaciumahquodablquevlladecoctio-

nead