III

j

ili j

H!

H

■11 ■S i

k;

iJii

ii! .

ililf

i I

,

1

1

1

m'

D E S I M P L I C I B V S-

riaca,&:per antonomafiam medicina elepliantiar,^ Bothorfiu- cancri ,lierpetis,eryfipelatis, t exanthematu, pha-vartZf' gedenarum. Puluis quoque tenuiflimus elleboriaffliUtum nigri , viiuni roborat. Acetum quoque cum hocdecoftum, auri inftillatum, tinnitui cofeit, & au-ditum roborat.Iaem acetum fi os colluat,dent]umdolori confert, prarterca Iplems afTedhbus, febri-bus diuturnis,quartan£ bihofs,rcliquis aifcctibusmelancbolicis ianatu contumacibus. vnnam,menfes mouet, corporis colorcm, Sz odorem bo-t Msrpkei num efficit, ac etiam oris, cutis atfe<ftus, | alphosir ktru. vtro {q uc cj U ouis vtedi modo ianat, ex aceto affri-dtus cuti,eius foeditatem,& panos delet.Albus au-tem vomitu lminodico , &C violento fymptomataexcitat horrenda, fons autem affnctus cutis vitia,fcabiem , impetigines, lentigines valenter muat,Vterque autcm frtlulis,& vlceribus putridis,ac malignis medetur. Albus igitur quia buius tempefta-tis corporibus eft moleitus, quin, & velut venenuprxiertim fiiffocans,vitetur.Nigri autem virtus adnoftra vfque tempora eft tolerabilis,licet etia dif-ficihs. Sanis enim corporibus elleborus eft mole-ftus ,'inquit Hippocrates. arteautem, & induftnanoftra caftigatum , quando, & cui opoitet, rectepropinamus, agitque falubriter. Iihus autem Ze-v.ar, manna melli fimili tepida quantitatem corti-cis radicularum eilcbori aptam horis oito mace-rat,colatum dat,in quo virtus eft ellebori.Idem fitin melle vuato,aut iure gallinarum,vel carnium ,aut oxymelite, aut vino dulci, aut condito,aut fy-rupo,aut fapa aliqua,fiiperaddendo polentam,velorizam,aut pultem, & iorbitioni perfedatur.Sut,qui in radicem raphani perforatam ellebori fibrasimmittut die vno, poftridie fibris ablatis, dant ra-phanum vires ellebori habentem.Daucusitem,&piper longum, anifiam, petrofelinum, hyfiopus,iuccus calamintha:, origanum, opos cyrenaicus,eiEcaciorem lpium reddunt ,Sc prater hccc,epithymus,polypodiu,ial Indus,& fimilia, feenim ha'cconfirmant. Ex hoc item catapotia formauit Ha-ly,ad affedtus melancholicos,elephantiam,alphosnigros contumaccs efficaciilima, qux recipiunthicrar picrar, drachmas xii.ellebori nigri, polypq-di],ana.drach.v.epithymi, ftoechados, ana.drach.vij.agarici,lapidis cyanei, falis Indi, colocynthi-dos, ana drachm.iij.

Dantur tuto adrachma vna.ad aur.ij. Vtriuiq;vcro ellebori virtutem ex corpore deturbat muliadecottum vuarum paftarum, aut hordei, aut gal-lorum,aut gallinarum, cum oleo nucu,vel amyg-dalarum dulcium, vcl fimili. pulucrem vero clle-bori fumere tutumnon eft. Datur autem a fili-quis fcx ad tertiam drachm.i.vel vfque ad drach.i.

De ellcboro.

LAr ini V cratrum,Grarci Elleborum: futit,& qui ni-oruin Me!.iiiij)Of)ion vocent. Hippocrat. Ettomo.Niget incolumior eft albo, immo minatur albus accidetia terroris,*) Quondam, ait Plinius,terribile fuit, pofteatam promifcuum,vj plcnquc itudiorum caufa fiimpfe-riat. idem tamen Plinius aibum muiro terr ibilius efle >

E aitnigro. E t quod ex eoniagis eligitur.) Diofcoiid.cli-gitcarriofum, lpeciolum , intenorepancm tenuem ha-bens,guituq-,acre,& tctuidum,afperis tumulis,& ficcislocis(qualis eit Anticyra natum,m frangendo puluetememittens,ait Plinius. Et meliorpars totiusplant^eftra-dix ipfius.)Solas radicesin vlum vcnire,aitDiofcorid. aquibuldam ramenicmen purganonibus adhiben. Me-iior parsradicisiuntfuftes.)Intelligcradiculasgra-ciies, ex c^poio veluti capite procedcntes: has enim invfum folas venire dicit Diofcoiidcs,& fimiliter Plinius,qui eligi dicit tenuifl.mas radices breues, & veluti decurtatas,(ummam,qu£eeftveluti ca:pe,daricanibus,purga-tionis caula. E t melior pars earum eft cutis.) Eximiturex vtroquelecundum Diofcoridein interior medulla.E t mehus tempus colle&ionis eft ver,& a:ftas.Mefliutempore colligcndas albi radices,docenc Dioicorides,&

Piinius. A l b v s * minoris eft acuitans.)G.ilenus ama. ^; Un , criorem.& minus acrem e(Te dixit album, quam nigrii. ra mvoruP E t efteiusmordacitasnonapparens lubito.) Videnturhxciumpta ex Diofc. in eledtione albi: inter reliqua.n.eligenduin docetid,quod guftuquidem feruens eft, novehementer tamen, ied laliuam non fimul, fed particu-latim mouet. Addit etiam, vt fit mediocriter extentum,candidum,fragile,carnolum, no acuminatum, aut iuti-ceum,nec dum frangitur pulueruletum, fed mterioremmeduliam cxilem habcns: iaudari maxime Cyrena icu,periculofius effe Galatium,Cappadocium,& Italicum,qux & albiora, & magispurulenra. Aibvs corpori-bus noftri temporis elt moleftus, lmmo eft eis ficut ve-ncnum )Pauli tempore vtebantur Elleboriimoperal-bum,& hoc etiam tempore, eum qui bor.us fir,non pu-toefle vencnofum. Nigm autem vfquead temporanoftra virtus toierabilis eft,licet adhuc difticilis. inquitenim Hippocrates moleftus eft Elleborus eis quorumfana funt coi pora.) Expericntia cetta didici, operationeeius non efledifticilem: neque aphorilmus propofitumprobat,fiquidem alia quoque purgatoria medicaminaG ianosoffendunt iuxtaeundem Hippocratcm inalioa-phori(.&fecundum Galenum.Cum Elleborumabfolurediciinus,album intelligimus. I n qjv i t filiusZe-zar,fit Tereniabinficut mcl.Bonamefleoportebit Ellc-bori quantitatem, alioqui parum proficies: fiquide dra-chma integra folapota,patumoperatur. Paulusin-fundit aqux oncias ij. perdies quinque. E t aliquiper-foranr radicem raphani.) Modtun hunc cfCc Eiieboni-mi fimpliciorem dicic Paulusfifiatcum Eilcboroalbo.E t quandoque infunditurin iuregallorum.) Diofcori-des de albo inquit,datur per fe,& cum Sefamo,aut Thapfix fucco,aut alica,aut mulfa aqua,autpultc,aut lenti-cula, aut forbitione alia. Dcnigrovero,quod coquiturcum lete,aut aliquo iure. Da v c v s aurem & pipcr.)Mifcentaliqui,ait Paulus, Pulegium, Thymbram, velaliud fimile. Benh autemmilcetur.) Cumlcammo-nio, & fale, dat Diolcorides nigrum, Paulus dat debili-buscumfuccoptilaix,autalicx,aliovefimili. Pvt-pj vehem tamen Ellebon fumerenoeft tutuni.) Pau-lus valde nocere aitalbum in puluere potum,& inftocationes facere - , nigrum vero tntum,dat cuin mellicrato.Et folutiona educit cum facilitate cholerampermix-tam grofiam,& phlegma.) DenigroaitDiofcorides perinfenora purgat bilem, & pituitam. Paulus bilem ma-ximeflauam. Album vero,inquitDiofcorides purgareper luperioravanj coloris. Et Plinius rem terribile vi-fu in varijscoloribus vomitionum. A d Lepram,Can-crum,& ijjecies Herpetis.) Paulus Elleborumdicitbo-num eflehisqui exanthemata, impetigines, lepras,Jier-petas,eryfipeiataquepatiuntur, & l&ericis. Etquando-queponitur Elleborusinalcohol.Confortatvifum )Dealbo ait Diofcorides, quod apponitur oculofucollyrijscontracahgines. Plinius,oculorum caliginemfotudi-fcutit. E t deftillatur acetum decodtionis eius in aurc.)

Indi auri dicit Diofcorides, & poft biduum uiduum vceximi,ad dithcilcm audttum; loqucns de nigro. Prouo-

cat