Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
76v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE S I M P L I C I B V S "-

t t,ic etiam tufli,&afthmati,pra:iertim lambendoiumptum,& latcrum dolori. Turiones eius cumprimum crelcunt,edunturpr£cipue cum aromati-bus,orisque odoiem tetrum emendant,pra:fertimquem humorum in ventriculo corruptio excitat.Spiritus tameji in cerebro mifcere dicitur vfucre-bro.T umores duros etiam fplenis refoluit,pra;fcr-tim cum vino,& ficis emplaflri modo lmpohtaradix,& oxymelite ex hac fafto,& fumptq.Parony-chiam cum vino fanat,confeit vlceribus malignis,fragmet^ollium extrahit,& ipinas, & ligna,prx-fertim cum vino, & melle,forbitio ex jlucco eius,frumento codo,& melle,lac auget, bene co&umvterum purgat,aborfum facit fumptus,& fuppof-tus. Tam radix,quam ipfius fuccus faciem tesget,&: cutis reliqua: foeditatem,pannum, vulnei u ve-ftigia,prasfertim cum farina cicerum, & fabarum,coctiMTKmc cum oleo fugillata delet. Fiunt indetrochifci faciem claram reddentes,foeditatem cutistcrgentes, colorem bonum, ac rofeum, feu rubropermiflumfacientes . Accipefarinxpurx,tritici,hordei, cicens albi, fabarum, amygdalarum dul-cium,tragacanthi ana drach.ij.radicis bryonie fic-cx drachmamvnam,& dimidiam,cum albumineoui fac trochi(cos,line cu decofto hordei,&: poft;duas horas ablue decofto furfuris.Ex lucco atltembryonix nigrarmelle,& viiio prefertim ana,fitpotio ad ftrumas cxpem,& cmpladruw ex ipfius ra-dicc,& melle eaflem delet.Confertmoifibus ani-malium venenoforum. Corrigiturvt dracuculus,ob id llli mox hanc fiibiecimus. Etbryonia medi-camentum a Democrito compofitum aperte effi-cax,ad epilep{iam,paralyiim,vertiginem, & ca:te-ros aifcitus fngidos cerebn, fpinnlis medulla:,&ortorum vcrinque nej-uoru, accipit radicis bryo-nia:mudat .T,&; trita:,libram dimidiam,lapa:,vua-rum paffarum lib.iiij.fcill^ afi'atx,ftrobylorii pur-gatorum ana vnc .j .Sc femiffem, nucis mofchatx,c'ardamomi,macis, zingiberis ana drach.i;. caryo-phyllorum, piperis longi, ftcechados ana drach.;. - - - femiffem,lefeleos,{alis gemmx,gallix ana dra-chm.;.lpicce drach.s.agarici drach.ii;. Dat poft fexmcnfesa drach.i;. ad drachm.v. Idem accipit fuccibryonix vncv.aceti /cillini libra ;.aqux co£tionisorigani,hy{fopi ficci,libyffici, feieleos, cardamo-mi,ftcechados ana drach.;'.lapa*,vuarum paflarumlib .dimidiam, mellislibras ij. Fiatiyrupus idempollens,quod prior compofitio,fi detur.vnc.i;. Exfucco eiufdc j m,& fapavuarum paflarum eclegmaadtulfim,& afthma eificax,filius Zezarcompo-nit . Datur autcm radix bryonix,& vitis nigra: ii-militerab aureo vno adaureosduos.fuccusautema drachm.;. ad drach.i;.

De Mfefcera.

MAJ-JA AmpeIolcuccn,& Bryoniam,8c Pfylotrum

. vocanr. Larini Vitem afbam. C v i v s radix efl tcr-rci eoloris extcrius,inrerius vero alba.) Diofcorides ra-cficis colorem non expreffir. Pliniiis albam dixir.&gra-dem. Et eit Ipccics eius fefcerefin.) videnirhicloqui d«

E nigra,quam Gr^ci Ampclomelam voeant,Latini vnamTaminiam,,Tamnumvel Tannon. Eivsradixell ci-neriria exterius,&interiusalba,non albedine pricns.)Loquiturdeeaquam vocant fefcereiin Arabes,& Lati-ni Tamnum: De cuius tamen radice ait Diofc.quodfo-l -iseit nigra,intus buxc coloris. Fe s c e r a inquit Dio-fcorides calida,&ficcain tertio.) Hiceit manifeftuser-ror.iiquidem (vt alias fepius diximus) de medicinarumgradibusnon cftlocutus Dioic. Galenusradicemdixitmoderate calidam. Nofter Mefue fecutus eft Auic. quitamen male fibi conftat. Nam cum dixiiTet calidam intertio,paulopoft dixit,quod temperate calefacit. E t eilcompoiita ex partibus igneis, cum partibus tcrreisadu-flis,& igneitas eft dommans.) Nechocdixit Diofc. fedquod folia,fiudlus, & radicesacria funt. Et dixit Gal.cft in ea de ftypticitatealiquid.& reliqua.) De afparagishuius planra: dixit Gal. quod boni ftomacho funr ob ftypfin ,Cjtiam fubamaram,& debiliteracrem habet.Dera-F dicibus vero,quod abftergut,ficcant,& tenuiu partiumfunt. Fesceresin veroeftnimiscalida.)Legeminus,non nimis,nihil enim de ea fcribit Gal.nifi quod albx inomnibuseftfimilis,verumdebilior. Vtrivsqve ra-dix,& proprie fuccus eius,folutione educit phlegma. Dealba dixit Diofc. quod fuccus radicis vereexprimitur,bibiiurquecum mulfaaqua,&pituitam cducit.Ep ile-p s i a e .jDrachmx pondere anno integro radixpora da-tur comitiaiibus,ait Diofc. E r comeditur taius eius inprimiscumcrefcit.) IntelL'geprima:ua verisgermina,qux elixa aluum,& vrinas mouenr,fi manduntur,fecundum Diofc. & fecundum Gal.ob ftypfin,quod & fupe-rius dixi,funtbonaftomacho,Plures tamen virtutesad-fcribit Diofc. afparagis nigrx,quamalbae,fcilicet,quodmenfes mouent,lienes minuut, comitialibus,vertigino-fis,&refolunsfuntvtiles. Vervntamek permilcentfpiritus.) Diofcorides vbi multiplices radicis viris albxvfus oflenditin comitiahbus,attonitis, vertiginofis,fer-g pentum morfibus,aborfibus;fubdit,mentem interdumperturbat. E s t ex refoluentibus apoftemara dura.) Nonduros tumores, fed phlegmonas difcurereex vino,emplaftri modo impofitam,& abfeeffus rumpere,dicit Diofc.ETapoftematafplenis.)Lienem, inquitDiofe.de albaloquens,liquat,trium obolorum pondere perdies triginracum aceto pota. Poftea fubdit,Ad cundem cum fico vti-Ixterillinitur. Galenus,pota,&extrinfecuscum ficisad-mota. E t abfcindit cum vinopanaritium.) Cum oleodonec colliquefcat exco<Sa,delct ptervgia,fecudu Diofc.de albaloqtientem,& fugillata. Et cofertvlceribus ma-hs) De eadem albainquit Diofc. folia, femen,radix acrchabent virtutem: vnde cum fale ad chironia, gangrxni-ca,phageda:nica,&cum putredinc crurum vlcera,fa-ciuntimpofita. E t trahit fradurasoiIium,& ipinas,&ligna. Diofcorides de oiTibus tantum fcribit. Quod fi ra-dixalbx trita emplaftri modo imponatur, ofla educit.Sorbitiones fadtxexfuccoeius,& frumentodeco-<5to,& melle.) Diofc.non apponit mel,fed dicit,fi fuccusH cum triticeis granis decodtis bib^tur, exuperare lacfa-cit.Radix quoque eius, & fuccus cius abftergit faciem,& reliqua. Et fubdit,& proprie cum farina cicerum,&;fabarum. Diofcorides cum eruo ephelides, ionthos,len-tigines,ac nigras cicatrices. Confert morfibus animaliuvenenoforum. Contraviperx morfus,ait Diofcorides»pota duarum drach.pondere.

DE vitiialbatemperamento, quam fefceravocat COST*Arabes ,contronerfia eft. Hic ex Diofcorid.au-tboritate in tertio ordine cahdorum,&ficcorumpomt,^AtDiofcor. de temperamento,autgradunihil: Gale-nm contra temperate calidam putat:^Auicen. veroprimo idem qnod Mef. fentit,mox Galeno affentitur,fcrhbens eam temperate calefacere .Verum ad bxc Diofco-rides,& folia huirn, & fruffm, & radices acres effeait. ac/igujlaturadicem experiare acrimoniam ama~.

rori