Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
42v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE SIMPLI

drkortenfe,eft htc quttftio de quo nam verbafiant.^ili Equiprofetto de bortenfi tantum,non autern de montanoagi exiftimant;proptereaq; perperam infcribi hoc ca~put de hyjfopo montano.nos vero de vtroq;,prafertim-que de motafio traclari arbitramur,ncmpe acriori,odo-ratiori,& in omnibm magisprobato qua hortenfe.Ita-que Diofc jluic .qui eademfcnbmt,de vtroquepro-mifcuefcribunt.Vnum tamen hoc in loco ait Mefues,dequo licet admirari.pnmnm quidem hyffopum illudmagis pi-obat, ctiim odor & fapor exccllunt ;ftatim ta-

C I B V s.

De TPrunis. Caj* XIX.

Runa aluum fubducunt,& altcrant,/ed gyj Valba, flaua, rubra minus fiint mcdica-metola,quam nigra, quoru qu x/uicrai.dulcacida funt, alterat magis. Dulcia

vcro foluunt largius;tamen vtraq-, alterant, & fol

uunt,magis,fi:ilicet & minus.Damafcena vero, t &

- - , _ . „ , j » 4.0*, Armena,vtrumq; prceter ccetera praeftant, humida

tamen potius quam iicca,quai euam in vcntriculofem)mazis commendat ,&cahdtoremefje ait ,contra r . I r 'i .

W» dmumfiti mU., ptmpem*» promp tl u S quamlicca,conumpuntur. Dulc.acaIi

cmfcrnM. Torfit«ilm torquet ,m hi, lo- io fng.do temperata, aut paulo fr.gidjora ,humi-

cus,fujpicatnur tameninterpretisfuiffe lapfum , neque da ordine lecundo. fxiaa., ldelt ciLLCaci^a fngida,

authoremhunc, quamuis repetere idem liatim videa- principio fecundi.omnia tamen Jauant,!eniunt,re

tur, hoc fcripfijfe cogitare poffumm, alioquin non ne- p frigerant,bilem educunt. ob bsc duo bihofis tum

fcium montanis ftirpibm longe maiorcm inejfe acritu- febnbus,tum morbis alijs funt (alubria. ftomacVio

nocent,pauci funtalimenti, quia imbecilliter fol-

uunt,eis adduntur prcfcrtim infufione, Tamann-

Cdp. XIX. di, cafia fiftula,manna,violcc conditrr. Ex horum

dinem quam hortenftbusDe IPmnis.

ANT- Runa dantur ad alterandum, & ad

foluendum.

Electio . Quxcunquc cxcisal-ba,autcitrina, autrubea, funt mi-nus compctentia operationi,medicine,quam nigra.& funt quxdamcxeis,qua: funt muza, quaeconferunt ad altcrandum magis. & funt ex cisquxdamdulcia, quasfuntad folucndum magisventrem,& vtraq; alterant & folutionefaciunt,plus tamen & minus.tDamafcena vcro,& armena in cafibus illis funt fortiora, quamuis alij di

fucco fit l) r rupus,& ex carnibus elcdtuarium in ca-dem falubre. Armeni truncum pruni arboris locisduobus,vcI tribuspalmxvnius interuallo tenui-ter pcrforant,immifloL]uefcammoniolutant,pru-na ob id purgantiora euadunt. Dantur fucco feudecodto cum faccharo adlibram vnam.

T>e Vrunis.

COccymelia vocant Gra:ci, vel Kox.nvVnXot.DAMA MANAs c e n a & Armena. Damafcena iampndem, in-quit Plin.in Icalia nafcuntur,grandiore ligno,& exiliorecarne,nec vnquam in rugas ficcata, quando foles fui de-

jiaui vo.uuu.oi.uij j — j

cant aliud. & humida fecundum quofdamplus funt Gal.magisadftrmgentia aitelfe Damafcena,Hibe-

illudfaciunt,quam ficca.Sicca minuscorrum-puntur in ftomacho,quam humida. Sunt enimhumida praua, ad putrefa&ionem conuerti-bilia.

Complexio EtProprietas. f Dulciafunt

ricadulciora. miratur tamen Diofc.dixiffcDama/ce-na ficcaventrem fiftere, optima vero eflc intereadem,qug fint mediocriter adftringentia, magna ac laxa. D v lc i a funt inter caliditatem & refrigiditatem.) M ediocriter humedtant & infrigidant,ait Gal. Decodtain meli-cratoplus mellis habente,ventrem molliunt, magifquc

inter frigiditatern, &caliditatem, declinant ta- fimclicraton fuperbibatur,dehinc vinum dulce,&pranmen ad latus frigiditatis. & funt humida in fe- dium differatur. Adftringunt /ylueftria,pariterq-, dome-curido: Muza vero funt frigida in principio fe- Iticorum folia. Gummi lapidem frangit.cundi.Et omnia quidem funt lauatiua, refrigcratiua,&lenitiua.

Rbctificatio . Re&ius cum quo mi-fcetur,& addit in operatione eoru,funt tamarin-di, & proprie cum modis infufionis notis, & ca-fiafiftula, & tereniab in,& violx conditx,& fimiiia,& fitexaqua eorum fyrupus iuuamenti noti.

& cx carnibus corum fit elcdarium bonum.Ar- ^meni quoq; arborem prunorum difiantcr circi-tcr longitudinem palme in duabus vcl tribus partibus fubtiliter perforant ,'&intromittunt fruftaicammoneae. & figillant luto: & funt fruclus ar- rens: & Galcnm quoque ac Diofc.natalefolumjpe^at,boris illillS folutiui futficienter, & faciunt lophi- Damafcena & jlrmena magisprobantes; faporis ta~fticationes alias in arboribus alfis. mengratia borum ratio habetur. Sane quum dulcia ma

P o s s e . Solutione educunt choleram dan- gis aluumfubducant,acida vero magis alterent; vtrunturinttgritudinibuscholericis, & alterantma- quetamcnhorumineffebisomnibta videtnr, vt&fublitiam earum, & foluunt materiam a qua fiunt. ducant & alterent.ita etiam quum recentia magis vennocent ftomacho tamen , funt pauci nutri- trem leniant,ficca uero magis aftringar.t, videnttir ta-nientI • men ittraq;&ficca & reccntiapraftarc utrtinq;prefer

D o s I s. Aqua: corum potio eft circiter li- tim qu£ Damafcenafmt: qi'.£ quidem quum nonnullafot. vna cum zuccaro. eorum plurimum aftrictionis habeat recentia, probatif

ftma nero mediocriter etia afirmgant,at laxent Calen.

affirman-

PI\itnaquumaliadomefticafint,aliafyleftria,de do- COST.meflicis hic tantu verba fhcit,quibus fcilicet leniettdi aluum vis ineft.alioquifylueflria aflringcnte, etiaminfigni,pollentfhcultate . Domefticorum totpoftunt excolore,fapore,modo fubftantia, duritie fcilicet & mollitie,figura,magnitudine, patria, defumi differcntia, vtpar fit natura in hoc fiu&ufacunditatem mirari. Medicis autem etus prafertim dijferentig ratio habetur, quxexfaporibus petitur,cuius gratiapruna aliadulcia, a-lia acida, alia dulcacidafunt. Tametfiautem Mefuesetiam colorem animaduertere videturnigra alijsprgfe