Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
38r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

DE SIMPLICIBVS. 3 s

toritmrccundumomncm modumadminiflra- A eiufdem nominis generatur :quT Maffili^ oppofira e/htionis cilis. & contortilt intcrion omni<l ,(jli ;i* a HT elt planra foliorum fnbtiliiim.)Nonfoliorum fubti-ffigiditateriintla.'la,&propricmatcriali.&pro- "' rn '

hibct a putrcfadione. Et iplius lyrupus,&alijmodi adminiftrationis eius liint medicina bo-na quartanx, & febribuslongi temporis,&pro-priephlegmatis.

Dosi s.Decodioniscius potioeft abvnc.5.vfquead 7. & pulueris eius a drach. 3. vfque ad 5.

De Stcechade. Cap. XIII.

lium,ait Diofc. fed lepto carphon,quafi dixeris,tcnuiumieftucarum. Hermolauscirrulas !Ucerpreta r ur,longio-rum foliorum,comamquchabere Thymi. Pliniushyf-lopi,& odoratam, eiufque decodhim facere ad thoracispallionesjficuti hyflbpus,renuare quoque,& abltersere.J uniusleuarepectoris dolo'res,men(es cjere ,&r antido-tis mifceri]. Galenusvifceraomnia roborare/c vniuerficorporis ]iabitum,atqueobftruchonesapcnre.

C^Vm Stachctsnonin St&ibadibus tantuminfitlis, COST,J vtputatTliilib.zS.fedinItalia,&.Arabiaqno- cap- n..

SYLV.

iSfteriagal-

duu exifuluflcechadiyus<ad mnJsiUa\fjrtcu lau-

Tctclias kudarior Arabica . efl herbafolijstenuibus,oblongis,ftipite gracr*

' ftans fubftanU)S,vna terrea,frigida, ftyptica,& ea* L pauca',al tcra ignea,tenui,modice amara,acri mul-

jate ta/ntnJjurgatnce

tu *f' nt \ g£ l icnis ^ aliorum vilcerum ob/iructa ; putredi

alibinafcatur; de ^Arabica tantum verbafacitMefues,qux notior illi fitit.Hac,(juf ipfa etiam Gallica,_ . /? rctic aduertens, exccilentior eft,vo perperarn vturt-

li,cinericio,cubitali,flore lpicarum fr- /«r noflri medici,quamuMDiofcor.Galhcam prxfcrtimliginis armulo, breuiore, finefcmine, -probct. cuifcihcet jlrahica ignota fuent. ^An autemcalida reccffu primo, ficca fccundoduabuS con- ® /'luendi viresfla chas babcat;quia nequc Grxciidad-

uertere,neque deiecloriamvllam in ca vim vfudepre-bendimus,multi funt qui ambigant. Scd quum jiui-cen. & Mef. educi pituitofum,(jr melancboluum hu-moremtefientur; ego profcElonon omnia experientix.buic (juotidian.c tribuetidum contenderim : credidcyimpotius,ficutiinrofa planeconj'picimus,fta-chadi jLra-bicxffeu b.tc fpeciei,feu foli tantum ratione expurget,quod hicnon differo) non niji reccnti, feurecens exic-catA purgatricemineffe facultatem. quare quiaipfamex jlrabtbus non nifi inucteratam habemus, nos quo-que expeftato euentu frufiratur. Torfd injicechadis hi-Jtoria,quod Mefues foliorum ejje tenuium dicat; Dio-

u _ fcorides vero feflucarum,feuvt F^uellius interpreta-

nos calfaciendo,ceu vitam lllis reftituit. Sumpta tHr >f ur culorum tenuium; nulla controuerfia eji. fedftoechas cum fcilla,vel accto {cillite,epilepfiam,& vr ' ,m 4 ue vcritatiplane confentit.

Kr S cr. ^r «. tUH1 .tenuar,terget,purgat,rcfoluir,aperithepatis,

ita aperit, - - -

mtnfcs cittlV-Jcera ota«b* corp^re-

nemprohibet. omnes inwrnas partium intempe-'roh ries prxlerrim cum materia, corrigit. ccrcbrum,

rat, thoracu « 1 T

dci.ru , c- neruos,cor,&:aliavilcera,partes<jue omnes mter-nas vi pauca adftringente roborat. Purgat autemg IL ?Un ' atram,& pituitam ctiam cx cerebro,neruis,& fenfuum inftrumentis,easqi partes roborat.omnibus frigidis alfectibus eft lalubre,fotu,Iauacro,potu. Olcum quoque ftcechados cerebru,& ner-

vertigincm iuuat.cum lapide Cyaneo,aut fale In-do,aut alijs valentibus,confert melacholicis affe-£tibus,quibus timor,& meror comes adeft. Cumfucco autembuglofti, aut pomoru dulcium,alfe-ctus cordis melancholicos muat: dolorem neruo-i*um,iun6hirarum,mufculorum fedat,quouis modoadhibita, iiiffitu narium obftructione expedit.Syrupo,vel alia forma floechas /umpta,quartanis,& rcliquis diuturnis febribus,pr^{ertim pituitoflsfuccurrit. Calidis ,ficcis,biliofiS ,pr3efertim quibusmuita bilis fiaua in ventficulo rcdudat,eft noxia,quia turbatventriculum,&: litim,vomitum,ardo-re moleftum excitat.Quja imbccillitcr purgat,ipfiadditur pars fexta falis,&: filis gemmx,additur &

De Fumoterr£. Cap. XIIII.

Vmufterra: cftex mcdicinis benedi- ANT.ttis. verum exuberantia cius exemiteum a numero medicinarum pre-ciofarum. Eftenimcumhoc,quodcft folutiuus,natur £E confortatiuus,& cft coadu-natiuus partium laxarum, & praparatiuus. neceft in eo nocumentu apparens. & eft ex eo alius,cuius flos eft fubalbidus,cineritius,& alius,cuiuscolor eft pallens,violaceus.

E l e c t 1 o. Melior eft cuius herba eft viri-distcnera,& cuius folia funtplana,&tenera,&cuius flos eft fubuiolaceus. CrUpus vero non eftEt melius tcnipus collcdionis hcrbx

bonus

cius, & operationis liicci ipfius eft principiummvrobalanus nigra,aut cepula, vt valentior eius D vcnS) & fcminis cius,ipiius finis .fiataftjo,&:fcilla,prsecipuein capitis aftecfibus, Complexio, & proprietas. t Dixeruntitem in fero lactis macerata,vel coCta,fit potetior: quidam quod eft frigidus, & dixerunt quidam

M A NA

cumvuis autempalhs purgatis fucco pomorumdulcium cotfa, inuocentior. Oleum vetuscumftoechadc,& pauca fpica fattum,cft cfticax. Parsftoechados potioreft flos,paucam dccottioncmiuftincns,logiorem vero,eius folia floribus igno-biliora. Potatur ftccchados dccottum ab vnc. 5.ad vnc.y.puluis autcmadrach.j.addrach.J'.

De Stxchade.

SToschas grxce dicitur,nec inter purgantes medici-nas ab ea gente computatur: quod Auicen. quoqucconhrmauit .iTicHADOS Arabicum.Non Arabicum,fcdpotius Gallicum;nam teltc Diolc.& Plinioin infula

aliud. Sed fecundum vcritatem declinat mo-dicumad latus caliditatis,quia virtus calidaineo,hcetlit minor frigiditateipfius,tameneftinfuperficie dominans. Et eft liccus in fecundo.Et fcmen eius calidum eft . Ineft cnim a fub-itantiacalidain ipfo amaritudo, &acuitaspau-ca,quare factus ett lubtiliatiuus,& penetratiuus,& aperitiuus oppilationum, & folutiuus natu-ra:,& a lubftantia frigida ftypticitas, aggregatio,&confortatio. Seditypticitas eftplus amaritu-dinefua.propterquod magnificata eftoperatiofua parum egens externis lolutiuis. fimul fa&us&confortatmus.

G 2 R e c r 1«