Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
20r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

Vt fi phid-

lctm acjtut

plenarn civ-cum agas,& corpns,vertat,phiala,&te<jm

V N I V E R

fta mallcoli vcna rcmedium cftpreftantifiimu.Si denique craflus eft vapor, & firigidus, curaturremedijs morbo conuenientibus, tibi non ignotis. Verum fi materia eft mota, tandem vbi co-ftacnt ,vacuetur purgatione idonea.Sipoftre-mo dolet caput ab intemperic, mcdicameto velalijscaufisfuccedente, cureturalterantibus contrarijs conuenientibus.

De yertigme pofl purgationem.Cap. III.

Ertigo inde accidit, quod intcrdumvapores a niedicamentomoti, &fublati, caputpetunt:ibique moturebus agitatis proprium excitant,quaJiseit aqu£Eingyrum commo-te > vd in vorticibus circumadx obalteriusoc-m curfum: qualis item eft rcrum leuium vcnti vertiginofi turbinofoftatu circumaftarum. Verti-go autem a vaporibus in nobis fit, quando hi incerebri ventriculis,& arten;scircuma&i, vnafecum ipiritus circumagunr, & maximequo loco nerui (enfuum opificcs oriuntur. Quapro-pter imaginarur xger omnia fuper feipfum vo-lui, & terram fub pedibus trcmere,& moucri.

MOND. T N parte ifla determinat de quadam sgritudine,quiDifmntid accidit ia fubftantia eius, ac cura ipfius,Hvertiginc,pnljrfi»- nam '^ a paffio magis attribuitur (ubftanria - cerebri,quam ». panniculis,eftenun (juxdam paflionondoloroia,(eddico, quod differt vertigo,& fcoromia, nam verdgo ni-hil aliud eft,quam vapor exiflens in cerebro, & vetricu-lis eius,qui vaporfacit motum rotundum gyratiuuni,isc videuir /ibi,quod tota terra tremar,& voluatur in gy-rum propter taiem reuolutionem, & cum hoc fit lx(iovirtutis fenfitiu2e,& non motiua:, fed fcotomiacft mo-tus gyratiuus,in quo non folum lxditur virtus fenfitiua,fcd etiam motiua* Et diuiditur hxc pars in duas partes,primo enim inquit caufas huius vertiginis, fecundo do-cet eam remoucre fumendo indicationem, ab illis cau-fis,fecunda ibi. Quod quidcmcuramus,accidit autem,fcilicet poft purgationein phaimaci folutiui id nocume-tum,quodeft vertigo,quando mouerur aqua motu gy-ratiuo iicut,quando in ea proijcitur res grauis , ipiacnim agitaturfaciens reuolutionem vnamconfcquen-tem adaliam,ficur motus rerum leuium,&c. multotiesenim videmus,quod quando ponunturpanni ad folem,qudd propter ventum agitantem iftos pannos fir motusgy ratiuus in eis, deifta tamen vertigine plenius habebi-mus in nono Almanforis,qua: quide vertigo nihil aliudeft, quam vaporcontentus incerebro mouens ipuitus,cerebri circunuolutiuo motu, tedens tantum eius ope-rationem ienfitiuam,fcdin fcotomialsditur virtusfcn-fitiua, & motiua. Eft tamen fciendum, quod ifte talismotus cft in parte anteriori cerebri, ideft,in bafi eius^in-feriori, nam ln llla parte eius antenori multi funt neruifenfitiui, didtum eft autem, quod vertigo nihil ahud eftquam motus rerum in gyrum cum lxfione motiux a-dtionis, & nerui motiui, vt plunmum ortum habent apofteriori pattecerebri, hinceft,quod vertigo cft maxi-ma paftio partis pofterioris cerebri.

T Stud autem fymptdma hoc modo curabis: fiX abfidet fanguis.humeralem incide: fcarifica-to:iteiiiauriucartilago ,cucurbitLiLxceruicibusaffixa:,& cruribus, in id admodum conducunt:& prajter hxc viftus ratio tenuis, quaefanguineminuat: poft ha:c omuia aqux dulcis balneola-

S A L E S- 10

A uabis. Si autem vertigo eft ab humorum copia,vacuentur vomitu, aut[potius]dcic<3ionc: pofthxc cerebru his,que afFedui quoq-, conueniunt,roborandum eft. Fnciio quoquepartiuminfe-riorum, & alia qua^uis in contrarium reuulfio,prodeft. Prouidendum quoquceftpartibus his,vapores in cerebrumtranfmittentibus, vtven-triculo,hepati, lieni, folliculofellis, & alijs. Po-ftrcmo, quod in capitc reliquum eft vaporum,id refoluendum eft.

De yifus imbecillttate pojipurgationem.

Cap. IIIL| Ifio fit imbecilla poft purgationem, in-terdum aboculi partium ficcitateim-

modicafuperflua: vacuationi fuccede-

teanterdum ab humorein nerui optici cauitatecoadk>,quem medicamentum liquauit, & nonvacuauit:interdu a vapore craflo tu rbido, quemmedicamentum adcapu't,& videndi inftrume-ta fubleuat. Si autem vifio imbecilla fit ob ficci- _tatem vacuationi imwodicx fuccedentcm, hu-mectantibus cutanda,cibo,potu,proba nutritione, balneo, fomno, & cxteris corpus totum, &oculospnecipue, humettantibus. Siabhumorcpermedicamentumliquatoin neruo optico,curabitur catapotijs coccijs,&exhiera,&exaro-matibus,qux in antidotario delcripta habes.Deftillato quoq-, in oculum fucco chelidonij ,& foeniculi,&felleperditis,aurerici/, autaquilx, autcaprx, aut collyrio ex fellibus. Si cx vapore crai-C fo,&turbido excitatur vifio imbecilla, humoreft vacuandus, a quo tenuato vapor attollitur,&vapores furfum alcendcntes funttumrepellen-di, tum ad inferiora reuellendi, per horum fri-ftioncm, & exercitationem.In oculum vero di-da collyria inftillanda. Adhaecfalubre eftieiu-no quidem ventriculumexcrementis purgarchicrse picrxinfufo, autaloes,autabfinthij deco-&o,aut oxvmelite fcillino. Poft paftum vero va-pores a cibo Veuari folitos prohibere, coriandroprxfertim, & cydonio, & fimilibus. Poftremoadhibc oculis, qux ipfos roborent, & tergcant,quantum tibi vidcbitur.

QVxret aliquis,faciut ne piluls cochix,pilu!a de qn MOND.quegenenbuSj&pilulide/peciebuSjOinnesiquawliter huic paffioni,& vnomodo? Dico, quod no.

Nam fi ifta debilitas vifus veniat ex humore,qui in fto-macho exiftit,eius vapor eleuatur ad oculos,& cerebru,& inducit debiJitarem vifus,tunc eius cura fit cum pilu-lis hierx,fi authjc debihtas vifus fit adueniens ex humiditate,ex totocotpore oculis communicata,& praccipuecrafTa,tuc conferut pilula' de quinq-, generibus,fi aut h^cdebilitas vifus fit ex humiditateproueniens propter propriu nocumentum cerebri,tuncconferunt pilul? de ipe-ciebus,quas ponit in fuo antid.in principio ipfius.

D e ventriculi imbecilliute poH purga-

tionem. Cap. V.

Entriculi imbecillitas interdum eftcommunis toti ipfius corpori, tuc-que omnis facultas naturalis (cu-iusorigo ventriculus)imbecilla fi-mul emcitur: interdum ori ipfius(quem ftomachumappellant) eft propria, tunc

D 2 appe-

D