Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
18v
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

C A N O N E S

commotum ad ihteSina : fed bene poflet balneiimcompetere, fupplens defedum medicin.xsprxcipue fiiftud refiduum materix eflet magis verfusexrremacor-poris. Si auterri hxc medicina mediocriter,& conue-nienter euacuauit,dico quod tunc non conuenit balneufortiter refolutiuum,& (edatiuum, fed bene conuenitbalpeum aperitiuum pororum,& lauatiuum, ad hocfciucer,qu6d fi aliqua materia fu contenta in poris car-nis,adcuius expullionem naturanonerat multumin-tentapropterintentionem aliam magis nece(fariam,il-Ja materia poftea pofficper balneii euacuari per poros.Siautemhax mediana fuperfiue euacuauir,dicoquodtale balneum refolutiuum non conuenir,eoqu6diftudbalneum fuperflue euacuat: duas autem euacuationes,& praecipue fuperfluas fimul coniungere, aut vhampoftaliam immediate eft fallax,& rimorbfum. fimili'-ter etiam iili fic fuperflue euacuati f«nt valdcdebilesinvirtute,tales autem iuntablhnendia balneis,tamen incafupoffetcompetere aliquod balneum humedtatiuummembrorum, fi tilent fuperflue euacuati amedicina.Sed fi loquamur de balneo approximato in hora opera-rionis medicina;,tuncaut iftaeuacuatio faiSaamedici-ha eft diminuta,aut fupertlua: aut medlocris: fi eft di-mirtuta.accidunt res,quasponit Mefin Jitera,quxfatisfunt nots lntelligentijinducunr eriam oppi!ationes,&lEgritudines cutis,peridctiamquod conftringunt ven-trem. fed fi ifta euacuatio fit fnperflua, tunc balneumconuenit, quia humores actrattos a medicina diuertitadcontrarium. fedfi ifta euacuatiofit mediocris,nonconuenit donec fit, cjUia tunc euacuaret ficut pharma-cia,& diuerteret materiam ad oppo!itutfi,quod non eftfiendum ,t|uando eft euacuatio mediOCris.

REuera auteni balneum nequaquam/aJubrceftpoflniedicamenfum purgarorium, ni-fl euni lmmodice vaciiat: tunc enim auerlan-domatcriam fluotem iifl.it . Poftquamveroinbalneo diu fudatum eft, adftringentibus viresfuntfirmandx.nelaxata purgando v'i(cera,ma-tetias recipiant, & vt materia: ad opp6fitumconuertantur. Si verohgeqnon contuIerint,cor-pus eius totum paiinis lineis aqua infufis tamdiuin balncb vndique percutiat, donecipfa cu-tis rubeat,<5c infletur^tunc fricetur,vt fudet. Se rdereautem inbalneo, fuper calidos lateres,autlapides leues raros: ali;s vero hypocbddria,ven-trcm lumbos calfacere» in id mtikum confert.

Ccinon aimtus.

' Oleftamar.tem humorumin corpo-rc agitationem,& fluduationequie-te,& lomnofedamus: cum enimva-

| cuationcmabellcboroimmodicam

liltcre voles, fomnnm irnpcra, <Sc quietcm,in-quit Hippocr. ccrporis fcilicetac animi,vt He-ben Mefuesinterprctatur,idque fenfuumobie- ^t^r.r/.£tis cclcbribus, & iucr.ndis homini adhibitis-. l ' i "'Somnusetiam inducendus e(l,animnm demulcentibus mclodijs,&cationibus,&muficisom-nibusinftrnmcntis: adhacremedijsfomnificis,&rcliquis delirium iedantibus. Somnusenimptofundior,& quies,omncs humorum agira-tiones maxime fcdat,vtconrra mdicat nanrga-tioturbari mofione corpus, vtinquit Hippocr. ^hcr.Prceterea in hoc affectu a cibo, & potu onmino l,i - *abftinendus homo eft,niii fyncope, hoc cft, vi-riUin pracceps lapliis timeatur: hicnimhumo-rum agitationem augent,non rcmittunt.

cx,&fti£tiones materiam peraluum fliienremin contrarium aucrtunt, prxfertim fi ab alis, &inguinibus coepta; deicendant :,I(fem prxftantdiuretica, hoc eft, vrinam mouentia. Mictusenim noctu plurimus,paruam fignificat deie-ftionem,vt inquit Hipp. quoniam vrinamlar-m/. gior,vtetiam fudor,multam deiectionem fiftit,materia ab intcftinis, & fima hepatisad renes,vel poros partium retracla, & ob id ftercus fic-cum,& ad exaetionem pigrum relinquente,\tjsfot ii- Humain vifumeft. Yomitumquoque inhoc"TpTfiur 1 '."' affe&u prouocare in contrarium reuellit [vtalongoaluiprofluuio habito,fpontinusvomitusfuperueniens morbum ioluit.] Qnomodo e-nim fluor alui vomitum aliquando, fiC vomi-Yphor. rj. tusfluorem alui curat,authorc Hippocr. quan-dofcilicet materiaillorum caufaadoppofitumtrahitur, vr ait Humain. Auertunt etiamaluiprofluuium cucurbituls,hypochondrijs,late-ribus, vcntriculo, lumbis,atii.\3e.

M. <S.

Canon quintus.

Copus tibi fitpra:cipuus,animum ex-hilarare,corque roborare fumendis,admouendis, cducendis ^facicndis.

_ Hominem igitur in domo tcmpera-

ta componc, non autem frigid a (quoniam fri-pushumorcsintro compcllit; quosforasadcu-nmtraxifiefuerit ialubrms) neque itan calida,quod calor corpora refolucndo mfirmat vircs,G acdei;cit. Cibusautem,& potusomnisefttibideligcndus, qui animum recrcet, ac ipfumcorroborct,dc quo poftea plenius dii$turi iumus.-i ...iJ .-' H7 rril.13 '

CAnon fcxttcs.

'' rjy iirjp:

V moresvero con^cJar<?,&mrcoticis

vfi,perfugium eft vltiiiium, tuncey,

ggHJf JoJum, quando prxditltiomma ni-hibcohtu\erunt,& curatio propede-plorata oft. narcotica auteforfia ribi vteda funt,qualra antidotus fheriaca,& Philonis,& limiles.fiJ .'i;: r-.!!aii'01 ,'

IT^ter fortianayc&ttCa tberiacen ponit,id antemde COST.recentiintdligendum m qna fcilicet opii vis adbucviget. Ob id Gaten.5. metb.niatrond f{onur/ia tberia-j _ j cam reccntem obtulit fiftendx, defliMtimugratia. Efltamenbac in rc vt merito ambigas.,fitne opium flupe-faciorium,quod amt,& quarto ordine frigidum; vide-mm certeipfum fances manfum exurere,quod acrimo-ni£& caloris cfftclum etf: at amaYa calida Galen.pu-tat. TurcA quoque opio vtuntnr prtelium inituri, &alaCres redduntur. ac Tridcntini ruflici, vt aiunt,expapauere alboferculaetiam. parant,nec vllo tamenjiuporc opprimuntur. Trofettoh&c deopij temperamen-to ancipitrm me femper tenuere. ISl equc autem quoddoffiiffimm Auerroes fcribit de dnplici amaroris cau-fa 5. Coli. fatisfh.cere buic controuerfix. poffe vidco\qnando fcilicetcontra Gal.fententiam amarum fapo-rem frigidum temperamcntum fequi non minus putat,quam calidum:fed qut d frigido,ex amaro dulcem,qui 4

calido