^pharj.Ii,**•

V N I V E

machus peros vcntriculi(quod ctiam cor nominant) mordetur,& naufcam, autlingultum liiffocatorium cxcitat medicamentum generc ftragulatorium: non ncgle&isetiam turn clyftcn-bus, praeterrim (1 vcntrem, aut hypochondriaangit mcdicamentum,6ctormmibus,ac xftua-tionefatigat.

De medicamento illegitim, & molejleVacuante.

Edicamcntum illegitimc, <5c molcflcpurgat, quod vacuat quidem, fedno quos humores vacuari oportuit:idque pr.xtereafacit cum fubuerfio-ne, vomiru, torminibus, sftuationibus. Si au-tem vacuat corruptum quidem & impuru.nontamenquem volebamus humorem, is ipfe aliopurgante fumpto cft vacuandus: alioqui latiusin corpore fpargetur ,& increfcet ob agitatio-ncm, & commotionem in eo facftam, & alia-rummateriarum afriuenrium,in ipfum conuetfionem: quomodo in iacunam dum diucrfa ,rumpura tum impura affluunt, eam fubucrtut,vt thrite- & totam randcm impuram reddunt. Quod finoncorruptumhumorem , fed benignum, &vatuki* /». neceiiarium vacuatmcdicamcntu,xgerxftuat,vexatur) yiribus immodice deieftis languet,na-turaexpuliioni repugnante,(quorum nullumadeft, vbi excrcmenra iola vacuantur) proindemox eius medicamenti vires frange, ipfumqucacorpore lubricando deturba : qux duo aquacalida in hoias pota pracftat, aliaque idem pote-ctuft mti: tiaplcnius trademus. Si autem vomitum, &animx lubucrfionem medicamentumcxcitat,vomitorium vel natura,vel quia eft abominabi-lc,autaflatibusleuatur,autob ftomachi lmbc-cillitatcm, autftercus ficcius, aut inteftinorumanguftiam: fiob haec poftrema, clyftere idoncoftercus moIIiatur,&inteftinorum ab his obftru-cfio liberetur: qui fi non futHcit , uoniitu expel-'*■» latur medicamentum • Quod ii fumptum eft" A " *' abominabile medicamentum ,aut ftomachuscft imbecillus,obidque vomitus timeatur, acorporis, & animi motibus,quantum potcs,ab-ftine,donecin medicamentum ipfam naturavndique agat, aliter in naturam non a&urum:%,mcdUvo odoretque xgcr flores,& aliasplantarum partes^ uau itcr olentes, mentam, fampfuchum, citri-Tmttcum, folia, & fructum, apium, abfinthium, cydonia,{Znvitmacianum, rofas, bolumaquarofarum,&ace-to afpcriiun, lutum,quo panni abluuntur, roiis' ■'•w • xceentibus, & aqua rofarum nutritum. Extre-maquoquefricuiffe,&vinculis dolorificis ad-ftrmxitTc, manus item acpedes aqux caleti multummordentiimpofuifife,iuuat. Siautemmedicamcntum cft ftypticum, mordcrc[aliquidprcediaorum] quafilambendo biberc, faciemaquarofita; velaliare dolente leuiter aipergc-rc, gauderc, delicias curare,pra-fertim naulea incipientc, vomitumprohibet. Vbiveroanimaeftfedata,ambulet,acpaululummoueatur,quopromptius medicametum defcendat, vtdocuitHippocrates. Torrnina autem medicametum

R S A L E S- , 7

A excitat, quod ftomachum, & partes, quas per-meat, pungendo la-dit, vclintemperie fiia affi-cit,autquod immodicetrahit humorem tambcnignum, quam malignum. Obid vim eiuscitoobtundimus, ipfumque citoacorpore cx-pellimus, vt a nobis partim didium eft, partimmox dicetur.

De medicarnento immodice Vacuante.

jl Y percatharfis, hoc eft,a medicamcn c«u n u. hto purgante vacuatio immodica, fit f p^ c - "•rationcfumentis, medicamenti, ac* " * 7 'cidcntium vtrique fuperucnientiu.Rationefumentis,qu6disvel excrementis, adfluendumparatifiimis redundet,vcl venarumB facultate retentrice fic imbecilla,vel orificijs ca-runi amplioribus-.velex ijs eft,quibus purga-tio eft interdi&a, quos in libro de pharmacis declarauimus. Rationevero medicamenti,quo-niam id aur quaJirarem habctalvcnam, & dele-teriam, vcncnofamqtie, aut largius fumptumeft,aut portioncliii ventriciili, & inteftinorumvillisadhaerct,autvenarum ora morder,pungit,apcrit,aut cor intcmperarius reddit, quasny-percatharfeoscaufas ex his,quce prxceflerunt,difcernito. Ratione dcnique illoriim, qux vtrique fuperueniunt: auftralis enim conftitutio, vtinquit Gal.fi vincat,aperir, rarcfacir, humoresadfluendunlidoneos reddit: aqniloHia- quoq-,fi prxpollcat,fluxioncs etiam comprimcndo,& exprimendo cxcitat: quapropter per hosfla-q tus, qui prompte tunc fluxionibus tentantur,purgandinon veniunt. Potus quoqnc largioraqux trigidae, ac erroresalij quidem in fumen-dis, admouendis, educendis, faciendis, hypcr-catharfim promoucnt. Huic immodicac vacua-tioni,ne vircs proftemat, refiftemus, per auxiliadiftisfluxuscaufis (quasprecedcntiadeclarant)contraria: qualia funt, quae medicamcnti virtutem frangunt, obtundunt, incraflant, compin»gunr,motu moleftoexuunt, expellunt vomitu,oppofito fcilicet motu fluxui ventris : adhcccquce retentricemvim venarum, &orificiorumlaxiorum, & inteftinorumroborantcogendo,& conftringendo: quzdeniquc cor ipflim ro-borant,& animam recreanr,exhilarantq;: hisenim omnibus tota hypercatharfeos curatioD perficitur.

Canon primus.

11 igitnr fiat ob mcdicamcnti actio-nem immodicam,frangenda \ irruseiuseft,ipfumq-, citoa corporeexpel

__ lendum perlauanrja, vt aquam ca-

lidam, autaquam hordei, aut mucaginem fe- \emtnitriminum pfyllij, &cydoniorum:vcl tcrgentia,vt p „-*z't' c c *faccharum rub r u m, m el, d eco cf li m vuarum pai t«"farum,hydromel,& limilia:vel comprimcntia,vtcydonia,fylueftria poma, (maciana vocat)pyra, maftichen, myrobalanos, & fimilia. Ea-dcm ratione cuni medicamentum aliquod violentum , prafertim expullu difficile, dctur-

bandum