i

VNIVERSALES- 13

mxpitys, thymus,amomum, polium, &fimi- A quodneceflariohumorumcongelationem tol-

iit,<5cobftru£tionesaperit,medicamentoquepe

lia. Qua:adalias quoquepartes deducunt,vir-tutem medicamenti cx tabulis medicamento-rum fimplicium collige,nobis prseftantiora, &pra:cipua lcripiiflc iuftecit.

Medicamentorum purgantium correciio > perjpforum temperatur#, contraria,.

Edicamenti purgatistemperiem im-modice calidam, vel frigidam, velW humidam, vei ilccam, [vel harumconiugatione aliqua noxiam ] con-trario aliquo valentiore, imbecilliore^jequali,pro lcopis, & indicationibus varijs permuta-mus. Hac autem derefufius icribere non fta-

netrandivirtutem impertit,cumeam perienohaberet: quo fine fcordium, & diuretica acriamagnis medicamentis miicentur. Medicamen- vu e u. r .taitem amara,medicamentum acrimonia pur- ^'■""■»•

t r i n ^ * rium maiw*

gatormm non modo iubftantia fua quadante-nusfrangunt,acreprimunt,fed etiam purgatio- dlnem adiuuant: ob id re&c quidam fcammonio ro ""j" m -r crialoen mifcuerunt. Amara pr.xterca ftomachumfirmant,&flatus diilipanr,medicametum [cor-pusq; fumentis] aputredinc immincnte&pr.x-fcnte vendicant. Saifa item medicamcnta pur-gatemvim debilem,actardam celcrant,& per-ficiunt: ob id falem gemmam, & alias falis fpe-cies, re&e agarico mifcuerunt, & epithymo, &

tui, qus plenius apud Halyfenem, & Aichin- g alilspurgantibuspermultis.Hisenim vigorem,

f ac f| cm a ftj onem craflas,& lentas materiasincidendi, & tenuandi, & tcrgendi facultatemimpcrtiuntur, /Iccitatem intendunt,ob id fitimexcitant,eaque putrere,& putrefacere ptohibet,

dum iegere potes

£Medicamentorum purgdntium correciio 3 pripforum ejfeChs contra.ru .

Edicamcnta valenter purgatia, opus

&fiericoeptam putredinem cmcndant.humo-res partibus merfos,& imbutos exiccat,obftru-

excitant vioicntum, & efteda fxpc ftiones iiberant, flatus diflipanr, quofdam ra-

malefica, & noxia fvmptomara,na-turamque profternentia,quaiia funtconturbatio, animi deliquium, morlus floma-chi^flatuum generatio,inflatio, pundio,inciiio,vlceratio venarum in oritici)s,apertio, attraclioimniodica, vflccruni lubricitas, congclatio,fic-

men conturbant, alijs contra turbarionem fc-dant. Vndtuofa vero medicamentum lubri-cando purgatorium,magisiubricum faciunt,&quod adhxrere eft prociiue,fimulhibncant,&tardius purgans cito deturbant, acrimoniam,morfumque pungentium frangunt, afperira-

catio^-cotrugatio, inuilcatio, feu adruefus, ob- tcmjcnmnt.. Quibuldam tarnen naufeabiindaflructio , ;ardatio 1 &iimiiia. Quibusper lpfisef- funt,& ftomachum infirmant. Dulcia medi»feftisconrrariaeft occurrendum: qualia pleru- canientum purgans etiam prius abominabile ;

que liiht odore,aut (apore,aut tota fubftantia iu-cunda, ob id medicamenrum melius,& faiu-brius-reddentia. Odor enim iucundm; medi*camcntumreddit meiius,qu6d agitationem,&nariicam fedat,cor &cerebrum roborat,animugaudioexhilarat: fetcns vero atquegrauls,con-trariamolitur. Odorarum vero purganti me?dicamento opponatur.calidum aur fr/gidum,quantum ipfius medicamenri intemperies po-ftulat [&a;gri,morbr,aeris.].Medicamenti quo-queadionem tcmperatfapores iucundi,&me-dicamenti cftcctio contrarij ,acerbus,aufterus,acidus, duicis, vnctuofiis, lalfus, amarus, acer;prudente medico conicdore,qua horum diffe-:rentiafitopus adfrangedos mcdicamenti putrgantis exceffus varios. Resenim acres, vtaro-mata,flatusa medicamento excitatos,tenuaht, D Styptica.omne medicamentum purgans, pra;-

efticiuntgratius,magisque tum lauans,tum ter-gens,tum expurgans: turbationem fcdant,acri-aaoniam & mortiim ferrantem frangunt: pur-gationem tardam, cclcrant, & nemedicamcn-tum adh«reat, l.ubricando prohibent, corpusroborant. Ob harc funt veiut fundamentum,&matetiacompofitionum.Qnibufdam rameninfiammationem pariunt.alijs tlatus., Infipida^'"""-purgans mcdicanlentum lubricant,eiufqueflammationem extinguutit, acrimonia.obtun-dunt,morfum fertantem aufetunt. Acida me-dicamenti purgantis caiorem, & ab eo cordis,ventriculi,& corporis rchqui in/Iammarionemextinguunt,morfum> & acrimoniam obtun-dunt,naufeam,& conturbationem fedant,vintpenettandi,& incidendi, & tenuandi augent.

& dtflipant: ob id ipfi haec miicentur, yt daUrcus; foeniculus, piper iongum . Fcenictilus,ani-fum,polypodium,&fimilia,fcammoniomifta,n\ateriamcraflam,lentam incidendo,apparantfcammonio expcllendam, ld quod ipfum for-fanpcrfenon eftecerit. Scillahierismagnisra-tionecadem addita cft,vt matcrias euulJu con-tumaces vacuent, Piper quoque hieris & tha-piia,& acriaaliacatapotijs» f^tidis,vim quadamtrahendi apartibus rcmotis nnpertiuntur. Ea-demacria medicamenti purgationem imbecii-]am, atit tardam celeranr,& eflicaciorem red-dunt: obid ipfiturbitij mifcetur zingibcr: ra-phanus,hermoda£tylis: cnico, cardamomum:

cipue quod acrimoma foluit,& imwodicetta-|iit,& venas proprietate innata fic aperjf,vt ian-guis effluat,& vifceraexcoriat,vd ea immodicelenit ^ & lubricat, melius reddunt rribus de cau-fis: prima quiamedicamento ficpurganti repu-gnant fubftantia fuajnon modo crafla,fedfrigi-da, qua illius acrimoaiam, & infiammati.onentfrangunt. Obid reCte maiores fcanunonium Gau».a. }in maio cydonio coxerunt,& eidem ipfum etia/" v/ ' 'commifcuerunt. Secunda, miftis, quoque fty-pticis,fa£ta ventnculi compreflio,eitiusf& faci-lius, purgatoriumillud vehemesacorpore pro-pellit;quocirca rcitcetiam fcammontomyro-bolanos mifcuerunt.

Mefux. C Aducr-

1