Druckschrift 
Joannis Mesuae Opera : de medicamentorum purgantium delectu, castigatione, & usu, libri duo ; quorum priorem Canones universales, posteriorem de Simplicibus vocant, Grabadin, hoc est Compendii secretorum medicamentorum, libri duo, quorum prior Antidotarium, posterior de Appropriatis vulgo inscribitur ; cum Mundini, Honesti, Manardi, & Sylvii in tres priores libros observationibus, quae vulgo cum his prodire consueverunt, his accessere Plantarum in libro simplicium descriptarum Imagines ; atque item Joannis Costaei annotationes
Entstehung
Seite
9r
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

VNIVERSALES- >

COST. TT\ iftinguitpurgantinmmedicamentorumattione , A cianturinternanmpartiumrneatus,neq;ipfumneqae

X_J eaq; alia difioluendo,aiia coprimendo,alia leni- ahumfcripfiffe vng memini; adnerfatur.n. potius objii

endo,aliatitbricumfizcierido purgare ait.ld&Uuic.l. patio,infarciusq; ille fubduttionifq auxihctur. .Ageer

Can.Qntfiioneautdigmmuidetur,fitneideleniens,& gohispr&miffis,anlenientia alubricantibusdifferant,

lubricans medkamentum.folent.n. bs, voces nullo di~ videamus.T^obis cert<?,qnos jlrabum authoritaspluri

fcriminepro eadem refumi a recentioribm -.fmtneprx mum mouet,lenientia a lubricantibus diftingm,vel exe

ter eos qnatuor, altjfubducendi modi, iaxant.n.aliqua plaperfuadent,qbusquid borum vtrunq,- fit,& hic au~

etiamabJ }ergendo,vtferum,abfinthium,beta,fal y ac ni tbor,& Auic.infinuat,alia qdem ratione cafia,& ma-

trum; alia emolliendo vt oleum, &pinguia omnia-iq in na,&alia pfyllii muccago,febeften,atq; alia idgenus

duratxs fxccs fubdudioniaccbmodant: alia humetian aluum mouent,paucis ergo,vt q<ffentiam exponam,lu

do,ut aqua ,cucurbita,attriplex,malua; alia eliquado , bricantia ab ^Arabibus ea videntur intelligi,q quu len-

yteupborbiim:an demum q leniendo,lubricando,copri torefuo non mediocri faces vniant, bumiditate etiam ,

mendofubducunt,uere ftntpurgatoria,q attrahendo ex & grauitate impetum fluendi addut,hocpfyllium, hoc

purgent.Mcfucs.n.quum hoc in loco his tribus vim tra JebeJien,hocprunaprteftare videntur, c&tera autem q

Jjendiadmodum imbecillam tribuat; idem tamenpau- inteftinorum,autetiam humorum afyeritatem auferut t

lopoftcatalogum eorufhcies,qbilem,pituitam,aliaq; ® lenientiaputoappe!Uri,talismanna,&cafia videtur,

excrementorum genere d proprietate educant, borum talia pmguia,& oleofa funt omnia,qprofe£io aut inte-

quoq;meminit,q4 etia particulatim fhcit,qmm de fim- ftinorumfufficiem leuem reddunt, autetiaipfts excre-

plicibw agens,fingulis fuam peculiaris humorisedu- mentis durioribus adimfta fluorem illisadqciunt, ita

tlionem ajcribit,qfine attraHione fieri nonpoteft.Tro- ergo difiingui lenientia d lubricantibus videntur.Cx.te -

fefio vtadfmgula h&c rejf>n*deam,an lenientia medi- rum inciditetiam hicfcrupulus,qmm.n. cafu lentorie

camenta,q<lprimo loco qu£ritur,d lubricantibus dijfe- aliqd infit,huius gratia inter lubricatia h jc quoq; effet

vav.tfunt nonnulli ex recentioribws,q vnam effe lenien- reponenda,ft modo lubricatiafunt qualia diximus .T*fo

tium,& lubricarititimjpeciem putent,contra q^Arabes ignoro qd ab alijs dicifoleat,nihil,f.referre, quo minus

jevjerint, horum iamen duo genera effe aiunt,alterum idern,& leniens fit,& lubricans,ac vtroq; fimul fubdu

eonm q,qa frigidam humidam, & lubricam temperie cendi modo valeat.Sed adde pterea,lubricantia non vi

habent,lentore,&aluum imbecillam mouent, & inter fcida tantum effe,fed inftgniter vifcida,talis aut no ett

Tiarumpartiu rneatm frigidafua,& lubrica vifcofita- cajia. T^unc autem videamus,qifeqtur, anprxterle-

Xe condenf.rnt,infdrciuntq; emplafticorum more : taiia nientia,lubricantia, cbprimentiajbluentia,alijftnt mo

\cutblitum attnpkcem,porttdacam,cucurbitam,<& in- difubducend<£ alui.^Atq; id qdem q$obijcitur,eJfe &(j

ftpida pend ola effe aiunt,q,f.intimos vifcerum meatus molliendo,q abftergendo,q abluendo, qaliquando aluttneq; permeant, quos lentore potim fuo, & Jrigiditate q moueant,differreq; hec d lenietibus,lubricantibus, co-

cbfipant,neq; quicquam educunt, nift p accidens,alte- primentibus^babet certe veritatis fpecie,quando fi ha-

vumgenm effe dicunt eorum, qpr&ter diftas qualita- rnm vocu vimfpeffes, leniunt q ajferitate tollunt; lu-

tes aliquid etiam caliditatis babent, & tenuiumpar- bricant q vifciditate fuafxces cogunt,ac humiditate ,

3ium,quibm inteftinorum recrementa non modo lenien &grauitate impetu dantfluendi; coprimunt qpartent

do vtprimumgenw,fed etiam rarefacienflo,actergen vniunt, & q$illi inerat exprimunt; foluunt q meatus

doaiuumfubducunt: in hocgenereponuntcafiam,mal referant,&quodammodo, qjinuinculiseratliberant,

aamprsfertim agreftem,violam recentem,borragine. inde.n. accejfiffe huius vocis vfus medicin£ videtur ;

H&c illi ,qfianififingula examinare animm ejfet,ut ob mollimt q duritiem auferunt;extergunt,q fordes dpar

fcura,itavereor neetiamfintfriuola.primumeqdem, teremouent,id vero,autftcciorefuifubftdtiapr&ftat,

quidnam lubrica temperiei nomine velintfqin primo &feriabftergentia pprievocari hac video,authumo

lenientiumgenere effe aiunt,non video,nifi temperiem re multo,quo rempfundunt,&ablutiua riucupcitur; col

profubftantia vfurpent, lubricum autem,qf humidum liquant aut,qquodd frigore concreueratfui calore dif-

cft,& vifcidum intelhgant. Sintergo frigiddt humida, foluunt ,exhis ergo differre bac inter fe videnturnon

& vifcidmfubftanti&,qSfubdut;q taliafimtlentore im mediocriter.Enitendum tamen etthacetiam in re, vt

becillam aluum mouere, &internarupartium meatrn ad verum qproxtmeaccedamus.Itaq; q emolliunt,ab-

nifcofitate fua frigida,& lubrica codenfare, infucireq; luunt,abftergunt,ad lenientia redigtpoffe arbitror,ea-~vaideobfcwumeftnobis,ut.n.pr£tcream,q>nugatioq- j) dem.n.qmolliunt,aff>entatemquoq;inteftinoruleniut,

dam videtur, quum aiunt d, vifciditate lubrica h.<c fie- & eadem lenia futit,q & mollia, licet diuerfa lenien-

ri,fi.n.lubricum eft,qd cum humiditate etiam vifcidu tium,& mollientium fit ratio, ita etiam q abluunt,ab-

<eft,lubrica vifcofitas erit vifcofttM, cum humiditate, fierguntq; dumfiordes auferunt, illa quidem copiofo hu

& vifcofitate,vt inquam bac prgteream, ficuti lentor, more,h&c uero ficcitate veluti corr adentia,naturalem

~vi[ciditccsue,qbus vocibu* tanquam diuerfa fignificati ftatum vifceribus cociliant,q f.mollia,& lenia fuapte

ius utuntur,pro eodem ab oibusfumifoXent; ita contra fnnt natura,ita vtfeu f fe,feup accidens eadem quoq;

-j-ios effettics p rodire ab eadem nequeunt qualitate, vt leniat. Colliquantia vero ad foluentia referripoffunt,

laxet alnum, & internarpartiumu meatm infarciat, euphorbium etenim pr£terq,q, qua in ventriculo inte-

£ondenfttq; emplaslicorum more. I\e£iius ergo ab hu- ftinisq; obuiafiutdfrigido coa£ta,qualiapituitofia sut,

imditate qdem laxari alumn, d vifciditate vero inter- fui caiore diffoluit;etia d uenis,quaru ora maxime refe

narumpartiu meatus condenfari, & infarciridixiflet. rat,valenter trahit, qteorupropriu eftfqfoluendo ex-

Jlt qs vnquam internarupartium meatm infarciri,con purgantfq ob rem fi bac itaje babent,fupereft,vt qua-

idenfariq; dlenientibusdixit?*4iteqdem Gal.nonraro, tuortatu fintmodi laxddte alui,quosjLuic. &Mefues

&tnalua/S,&blitum,&aliaeiusgeneris,cumletore, defcribut.Tranfeonuc adid q$tertio locoqrebatur,an

tum humiditatc alwm fubdncere;at,$ lentorc infar- Unietia y lubricaua,cbprimetia,purgatoriafintueri,a*

Mefii*. B iij fcilicet