Druckschrift 
2 (1895) Deutsch-lateinisches Schulwörterbuch : mit synonymischen und stilistischen, insbesondere antibarbaristischen Bemerkungen
Entstehung
Seite
2
URN (Seite)
  
Einzelbild herunterladen
 

.. ::

■

2 abbitten

scendi postulatio; = SBttte, um ©enugffjuuug jugeben satisfactio; ST. ttjun delicti ober errorisTeniam petere; postulare, sibi ut ignoscatur;deprecari poenam [= um ©rtüfung, SSefretung». ber (Strafe Bitten; Bgt. S2B. deprecor 1)];jmbm. 2t. tl)tm ab alqo petere veniani igno-scendi, (®enugtB,uung geBen) satisfaeere aleui(de iniuriis). — aBliitteii, ettB. jmbm. alcis reiveniam petere ab alqo, satisfaeere de alqa realeui; ein SSerferjen a. erroris veniam petere,postulare ut delicto ignoscatur, jmbm. postulare

oBBIafcn f. 9tütfäug. [ut delicto alqs ignoscat.

ttBBlüljcit deflorescere (eigtl. it. uneigtl.).

aBBorgcn, jmbm. etto. mutuari alqd. ab alqo; Bgt.Borgen; müfjte oBer alles beut SjSIjtfoftJfcljett a6ge=Borgt tuerben quod si omnia a philosophis es-sent petenda; bgl. entlegnen. — Slfi&ovgcn, baSmutuatio; buret) bie SBerBo.

ü&Brrifjcn I) frans. 1) einen Seit Bon einem ©an=gen defringere; (aBftreifen) destringere; (abpfiühfen) decerpere; (roeg=, abreißen) avellere (pomaex arboribus vi avelluntur); revellere (claustraportarum); bie 3iuber ber feinblicfien Schiffe imfdjnelten 83or6eifcgetn remos detergere Caes. b. c.1, 58, 1, com o. praefringere; üBertr. jmbm.etto. B. ber SRaljrung, ffioft a. aleui eibum sub-ducere, (Ter.) deducere; B. grüfjftücE fann nicfjföaBge&rotfjen werben de prandio nihil detrahipotest; fid) itioaS Seit a. surripere alqd spatii;fid) etm., ntdjt§ a. f. aBbarBen. 2) ein ©anjeSin feine Seile auSeinauberBredjen (IoS=, Boneinansberreifjen, =Bredjen, bie Sompofifa mit inter m.bem SteBenBegriffe be3 jerftörten 3ujammenl)angessber Seile) j. 33. eine 33rüde a. interrumpere,interscindere, rescindere pontem, f abrumperepontem; Bilbt. bie SJeräWeiftung l)at alle SSrüdcnätoiftfjen ©icg ob. Sob aBgeBroajen omnia intervictoriam mortemve certa desperatione abruptasunt; (auSeinanberfügen, einreißen, umpür^en) de-struere, demoliri, disturbare, deturbare; diniere(muros, btdjt. bag. destruere nioenia); bie Seitea. tabernacula detendere; baä Sager a. castramovere, promovere, proferre; Born a. praefrin-gere (hastam). 3) uneigtl. etm. fclöjjtid) auf=I)ören ntadjen, ein ©efBr ad), eine 3tebe a. u.61. a&Brechen sermonem ineidere; insistere('@gf. longius procedere), aud) aBfoI. praeeidere;mitten im ©efpräd) a. medium sermonem oberineeptum sermonem abrumpere (Verg. Tac),sermonem, quem incohavi, abrumpo (Quint.);bod) idt) 6red)c aB sed satis de hoc, sed haechactenus, haec hactenus, hactenus haec; aud)inbem man ju etwag anberem üBcrgeB^t: sed abeoab etc., bod) io) Brectje hier aB sit iam huiusloci finis Cic. off. 3, 32, 116; bie S3er6inbungmit jmbm. a. societatem cum alqo dirimere; biegriebenSuntertjanbtungen a., f. g-riebenSunter=Banbfung; ber Urfad;e be§ firtegeS bie ©üijje a.tc. f. ©Bi|e 1); bie greunbfdjaft a. amicitiamdeponere, dimittere, mit jmbm. amicitiam aleuirenuntiare, f cum alqo desinere; bie £yreunb=fdjaft Biozid), getoaltfam a. amicitiam discin-dere, repente praeeidere, aUm&fßä), nadj u. nadjamicitiam sensim dissuere u. BI. dissuere (nidjtdiluere nadj falfdjcr Segart), remissione ususeluere; alte ^Beratung a. omnem deliberationemineidere; ein ©efedjt a. finire proelium, attmäB/lid) paulisper proelium intermittere.

II) intrans. fid) burd) einen S3rudj tßfen frangi,

- 8Ö3<£.

defringi, confringi, (a6=, einfinden) infringü(Born a.) praefringi, praerumpi. — ÜlBBtC^f"'ba§ 1) demolitio, j. 33. statuarum; disturbatioif destruetioj burd; bie 33er6a [Bgl. aBßredjen 1)8)], j. 33. Beim ST. ber SBanb in demoliendo p»'riete; Beim St. bei SagerS cum moverentu'castra. 2) ba3 91. in ber Siebe praecisio, abs-cisio; (fofern mau Sorte, bie mau fdjon ti«SCUunbe Ijatte, Bcrfcfjtudt) reticentia Cic. de of-3, 53, 205.

nß6rcnncn I) trans. deurere, exurere; comburere;(nieberBrennen) concremare (omnia teeta; domossuper se ipsos); incendio delere. II) intran^1) Bon ©adjen deflagrare, conflagrare; concre-mari; incendio, igni, ignibus deleri ob. flammäiflammis, incendio absumi, consumi; ba§ geuefift aBgcBrannt u. geljt au§ ignis consumptus ex-stinguitur. 2) B. Sßerfonen, burd) geueräBrunf'bas ©einige Bertieren res suas ob. omnia su»incendio amittere; deflagrare Cic. p. Sest. 46,99; (in Söejug auf baä !gan§) domus alcis ardet,arsit. — SttB6rcnnen, bag deflagratio; burd) bieSierBa, j. ». er Befd;Iofj ba§ St. ber ©tabt ur-bem incendio delere constituit.

SIBBreBiotuv ic. f. SlBfürpng tc.

oBBringcn 1) = aBBefommen l), m. f. 2) roeg*Bringen (alqm ab alqa re) abducere (a via, desententia); deducere (de via; alqm de aniniipravitate, de sententia, de fide; alqm a timore,a tristitia, alqm ab humanitate, a pietate, areligione; impellere voluntates quo velit, undeautem velit, d.); avertero (alqm a directo iti-nere, ab ineepto, animum alcis ab alqa re);avocare, revocare (alqm a consilio); demovere(alqm de sententia); deicere (alqm opinione,de sententia); depellere (alqm a via, a consi-lio); (fortfdjeudjen) deterrere (alqm a consilio);jittb. mit ©ctoalt B. feinem früheren 3SorB,aBen a.,convellere alqm de pristino statu; e§ ift jmb.enttoeber 51t Belefiren ob. B. feinen irrigen 3Beiuuu-gen aB^ubringen aut docendus est alqs aut de-docendus Cic. de or. 2, 17, 72; fid) b. etm. nidjta. laffen perstare in alqa re, burd) feine ©etoaltnulla vi abstrahi posse ab alqa re (ab obsi-dione); id) foffe midj baöou nidjt a. (ftartcr) hocmihi erui non potest; id; laffe midj baBon nidjta., bafj tS GSötter gieBt mihi quidem ex animoexui non potest, esse deos.

SlBBrrn^ 1) = baS StBBrecfjen, iu. f. 2) tp. 35er=minberung, ©djabcu imminutio; detrimentuui(B. anbern 8cnirfaä)t), damnum (feiBftBerjdjulbet);St. leiben detrimentum capere, aeeipere, facere,damnum aeeipere, facere, contrahere; jmbm-ob. einer ©ad)e St. ttiun afi'erre, inferre, impor-tare aleui, aleui rei detrimentum, aleui rei de-trimento esse, ben ^einben carpere hostes, aginenadversariorum; (tjart mitnetjmen) vexare hostes,jmbä. Slnfetjen auetoritatem alcis minuere, im-minuere, elevare, jmb§. 9tuB)m obtreetare lau-dibus alcis, detrahere de laude alcis, f infrin-gere laudem alcis; ohne jmb3. 6b)re, SBürbe Siju tfjun sine imminutione dignitatis alcis;salva dignitate alcis; Bebeutenben St. an feinemStnfefin ttjat itjm ber Umftanb, bafj multum eidetraxit, quod; einanber (in ber öffcntlicficn WlcUnung) St. tljun obtreetare inter se.

nBBüfjcn f. büfjen.

91S6 1) al§ SudjftaBengeidjen litterarum formacob. notae, aK Bloße Siei^enfolge ber 33ud)ftaBcn