DI.XXXVII

XXXVIIUnt autē ⁊ alij plurimi ⁊cͣ. Hic queruntur quattuor Primo vtꝝ oporteat ponere oē ens eſſe a deo.Scd̓o vtꝝ actꝰ pctī ſit natura aliqua velaliqd̓ bonū. Tertio vtꝝ deus poſſit dici cauſa peccati. Quarto vrum oīs pena ſit a deo.D pͥmū ſic ꝓcedit̉. ⁊ videtur ꝙ nō oē ens ſit adeo. Quicqͥd em̄ ē a deo ē ſibi ſimile aliqͦ mōſed aliqͥd ē qd̓ nullo mō ē deo ſimile ſicut materia pͥma q̄ ē potētia pura cū deꝰ ſit actꝰ purus. gͦn̄ oē ens ē a deo. Pͣ. Augꝰ dicit in idolo formahoīs n̄ ē facta ꝑ ꝟbū. ſed forma hoīs in idolo ē aliqͥd. nōgͦ oē ens ē factu ꝑ v̓bū. ⁊ ita nec a deo cū qͥcqͥd deꝰ facit:faciat ꝑ v̓bū Pͣ. De qͦcunqꝫ p̄t dici ip̄m eē p̄t dici ꝙ eſtens. ſed deformitas pctī ē. gͦ ē ens. nec tn̄ ē a deo. gͦ n̄ oēens ē a deo. Sed ꝯtra. Oē ens aut ē cā aut cātū. quicqͥd āt ē a qͦcūqꝫ cauſatū ē a deo. qꝛ effectꝰ cāe ſcd̓e ē ⁊ cauſe pͥme. aut gͦ aliqd̓ ens ē cā tm̄. aut eſt a deo cātū. ſꝫ qd̓eſt cā tm̄ ē cā pͥma q̄ deus ē. gͦ oē ens qd̓ n̄ ē deus ē a deoPͣ. Quicqͥd ē creatū ē a deo. ſi gͦ aliqd̓ ens ſit p̄ter deūqd̓ n̄ ſit a deo hͦ n̄ erit creatū. ⁊ ſic erūt pl̓a increata. qd̓ ēhereticū. opꝫ igitur ponere oē ens eē a deo. ℟º dd̓ꝫ ꝙhereticū ē dicere aliqd̓ ens inquantum ens n̄ eſſe a deonec ſolum fidei ꝯtrariū ē: ſed etiā rōni. oē em̄ qd̓ ē. aut ēneceſſariū. aut poſſibile. qd̓ aūt neceſſariū. aut ē ꝑ ſe neceſſariū. aut ē aliūde neceſſariū. qͥcqͥd aūt ē neceſſariuꝫaliūde ꝯſtat ꝙ cām ſui eē habet hoc a quo eius neceſſitas dependet. qd̓ autē eſt poſſibile neceſſe eſt vt cauſamhabeat. qꝛ qͣꝫtum ē in ſe p̄t eē ⁊ nō eē. vn̄ ſi eſſe ei applicet̉hͦ ē ꝑ aliqua cāꝫ extrīſecā ⁊ ſic relinqͥt̉ ꝙ oē enſ oꝫ reduciſicut in cām in id qd̓ per ſe neceſſe eſt eē qd̓ ē ſolus deusqui ē ſuum eē. vn̄ relinqͥtur ꝙ oē eus ſit a deo. Ad pͥmū ergo dd̓m ꝙ qͣꝫtum materia pͥma habet de eē tm̄ hꝫde dei ſil̓itudine. n autē ē ens actu ſed potentia ⁊ ſic etiāad deū ſil̓itudinē habet. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ forma hominis in idolo ẜm ꝙ ē res quedā a deo ē. ſed inquantūordinatur ad on̄dendū aliqd̓ viuum in idolo ſic a deon̄ eſt. ſic em̄ cum ſit falſum ſignum nihil ē. Ad tertiūdd̓m ꝙ cū dicimꝰ pͥuationes eē hoc n̄ ē ꝓpter aliqd̓ eſſereale qd̓ eis attribuatur. ſed ꝓpter eē cōpoſitiōis qd̓ rōformat eas app̄hendens. ⁊ ideo n̄ dicuntur entia nature ſed rōnis ⁊ hoc ip̄m qd̓ in rōne ſunt a deo ē. ⁊ ſic licetdeformitas pctī ẜm ꝙ ē in ren̄ ſit a deo. ſed tn̄ qd̓ eſt inapp̄henſiōe rōnis a deo ē. qꝛ nō ſumus ſufficiētes cogitare aliqͥd a nob̓ qͣſi ex nobis. ij. ad Coꝝ. iij.D ſcd̓m ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ pctm̄ nō ſitnatura aliqͣ. Sicut em̄ dicit Augꝰ ſuꝑ Ioh̓.Pctm̄ nihil ē ⁊ nihil fiunt hoīes cum peccāt.gpctm̄ n̄ eſt natura aliqua. Pͣ. Oīs naturaex gn̄e ſuo bona ē. ſed aliqua pct̄a mala ſunt in gn̄e ſuſicut fornicatio ⁊ homicidium. gͦ pctā n̄ ſunt natura aliqua Pͣ. Ois natura ordinata ē cum ſit a deo. que em̄a deo ſunt: ordinata ſunt vt d̓r Ro. xiij. ſed pctā ſunt inordinata. gͦ n̄ ſunt aliqͣ natura. Sed ꝯtra. Quicqͥd ēin aliquo p̄dicamēto ē natura aliqͣ. ſed pctā ſunt in aliquo p̄dicamento. ſunt em̄ in eodē gn̄e cum actibꝰ virtutum. gͦ pct̄ā ſunt natura aliqua. Pͣ. Nihil p̄t eē cā alicuius rei naturalis niſi ſit natura aliqͣ. ſed pctm̄ ē cauſa alicuiꝰ rei naturalis: ſicut adulterium eſt cauſa generationis humane. gͦ pctm̄ ē natura aliqͣ. ℟º dd̓m ꝙẜm Boe. in li. de duabꝰ natu. natura multipl̓r d̓r. Unomodo ẜcat rem cuiuſlibet p̄dicamēti. Alio modo ſub̓aꝫTertio mō pͥncipiū motus. Quarto modo differentiaꝫſpecificā vniuſcuiuſqꝫ. In peccato ē etiā duo ꝯſiderare.

ſ. ipſam actionē ⁊ deformitatē ſeu inordinationem. ip̄aigitur pctī actio ē natura aliqua pͥmo mō ⁊ qͣrto ſicut ⁊alia accn̄tia nature quedā ſūt niſi ꝙ actōes n̄ ſūt natureꝑmanētes vt quātitates ⁊ qͣlitates. ⁊ ex hͦ minus hn̄t d̓rōne entis ⁊ nature. ſcd̓o ꝟo mō nature n̄ ſunt. ſed ipſadeformitaſ pctī n̄ ē natura aliqͣ nec pͥmo nec ſcd̓o modonec tertio nec quarto ẜm eundē vbi ſupra. Ad pͥmū gͦdd̓m ꝙ rō pctī ſumitur ex ipſa deformitate ⁊ ideo inqͣꝫtū pctm̄ ē nihil ē. qꝛ deformitas nulla natura eſt lꝫ ipſapct̄ī actio aliqͥd ſit. Ad ſcd̓ꝫ dd̓ꝫ ꝙ duplex ē bonitas .ſbōitas nat̉e ⁊ bōitas moris. pͥma bōitate nat̉a oīs bōaē ẜm genꝰ nature ſue. actus aūt pctī d̓r eē malus ex genere malicia moris. ⁊ ẜm hoc determinatur ad genꝰ moris: qd̓ quidē accipitur ẜm ordinē actꝰ ad indebitā materiā. ſicut malū ex gn̄e d̓r ledere īnocentē ⁊ eꝯͣriobonūex gn̄e d̓r actꝰ relatus ad debitā materiā vt veſtire nudūAd tertiū dd̓m ꝙ qͣꝫtū ad ſub̓aꝫ actus remanet aliqͥsordo in peccato ⁊ ad agentē ⁊ ad finē. ſed quantū ad deformitatē ſic eſt ibi inordinatio ſola. ⁊ hoc modo nō eſtnatura aliqua.D tertiū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ deus ſit cāpctī etiā inqͣꝫtū ſit pctm̄. Qd̓ em̄ ē cā vnius oppoſitoꝝ ꝑ ſui pn̄tiā ē cā alteriꝰ ꝑ ſuā abſentiaſicut gubernator nauiſ eſt cā ſalutis nauis ꝑſuā p̄ſentiā: ſubmerſiōis ꝑ abſentiā. ſed deus inqͣꝫtū eſtp̄ſens aīe ꝑ gr̄am ē cā actꝰ meritorij. gͦ inqͣꝫtū ē abſens ꝑſubtractionē gr̄e ē cā pctī. Pͣ. Duritia cordis qd̓dampctm̄ ē cū ei pena debeatur. vt pꝫ Ro. ij. ẜm duritiā tuā⁊ cor īpenites theſaurizas tibi irā. ſed deꝰ eſt cā duritiecordis. qꝛ vt d̓r Ro. ix. Cuiꝰ vult miſeretur ⁊ quē vultindurat. gͦ deus eſt cā pctī. Pͣ. Qd̓ ē cā cauſe ē cā effectus. ſed aliqͣ q̄ ſunt effectꝰ dei ſunt cā pctī. inclinat em̄ad pctm̄ qn̄qꝫ cōplexio corꝑis ⁊ exterioreſ creature. ergodeus ē cā pctī. Sed ꝯtra. Quicūqꝫ ē cā pctī peccat. ſꝫdeus nō p̄t peccare. gͦ deus non ē cā pctī Pͣ. Fulgen.dicit ꝙ deus nō ē vltor illiꝰ rei cuiꝰ ē cā. eſt autem vltorpctī. gͦ nō ē cā pctī. ℟º dd̓m ꝙ oīa que ſūt a deo cauſata ꝓcedūt ab eo ſicut ab artifice artificiata. vnde in p̄s.oīa in ſa. fe. Defectus aūt qͥ ē in artificiato ꝯtra artē n̄ p̄teē ab arte ſed incidit ex defectu inſtr̄i vel materie. peccatū aūt inqͣꝫtū hm̄oi dīne arti ꝯtrariatur eo qd̓ ē auerſioab īcōmutabili bono qd̓ ē oīm artificiatoꝝ a deo finiſ ⁊ꝑ ꝯn̄s pͥnciptū illius pͥme artis. nā pͥncipia artificiatoꝝſunt fines. vt pꝫ in. ij. ph̓icoꝝ. relinqͥtur gͦ ꝙ pctm̄ n̄ poſit eē a deo ſed ex defectu alicuiꝰ creature ꝑ quam deusoꝑatur ſicut ꝑ inſtr̄m. Ad pͥmū gͦ dd̓m ꝙ n̄ ē in ptātenauis vel eius arbitrio vt a gubernatore deſeratur. ⁊ iōſubmerſio nauis attribuitur gubernatori ſicut cāe. ſedpctōr ex ꝓprio arbitrio ſe ſeꝑat a deo. vn̄ ei īputatur ſuūꝑiculū. nec opꝫ dicere ꝙ deꝰ ſit cā pctī. Ad. ij. dd̓m ꝙdeus n̄ d̓r indurare in ꝑcendo maliciā ſed n̄ largiendogratiā qd̓ ē ex culpa peccātis vt dictū ē. Ad tertiū dicendū ꝙ qͣntūcūqꝫ aliqͣ inclinare ad peccatū videātur n̄tn̄ poſſunt cogere ad peccādū. ſed homo ꝓprio arbitriolabitur in pctm̄ vn̄ ſibi ſoli pctm̄ dꝫ imputari.D qͣrtū ſic ꝓceditur. ⁊ videtur ꝙ n̄ oīs potentia ſit a deo. vt em̄ dicit Augꝰ. deus n̄ ē cā tēdendi in n̄ eē. ſed ꝑ malū pene qͥs tendit in nōeē. gͦ deus n̄ eſt cā pene. Pͣ. Priuatio gr̄e q̄dam pena ē. hm̄oi aūt deus cān̄ ē. ſic em̄ dei actio malaeēt cū pctm̄ ex hoc p̄cipue malū ſit qd̓ gratiā tollit. gͦ nōoīs pea ē a deo Pͣ. Nihil qd̓ ꝑ ſe ē cā pctī ē a deo. qꝛ ſicdeus eēt cā pctī. ſed fomes per ſe ē cā pctī cū de ſe īclinetad peccatū ⁊ ſic nō eſt a deo: eſt aūt pena quedam. nō gͦoīs pena eſt a deo. Sed ꝯtra. Pena ē effectus iudicūſed oīm iudiciū ad deū ꝑtinet qꝛ ipſe iudicat oēm terra

m 2

aliqd̓ honū.ti. Quarto