LI.I
nunqͣꝫ idē numero eſt in pluribꝰ. ideo eſſentia q̄ eſt vnanumero cōmunicata pluribꝰ ꝯmunis ē nō tn̄ vniu̓ſalisAd tertiū dd̓m ꝙ quoddā eſt ſimplex qd̓ de ſua rōnen̄ p̄t acciꝑe additōem. k ſic deus ē ſimplex aliud qd̓ p̄t ꝑcipere additōem vt ens ⁊cͣ. ⁊ de iſto ꝓpoſitio habet veritatem nō de pͥmo ſimplici.Irca tertiū ſic ꝓceditur. ⁊ videt̉ ꝙ pͥncipiummateriale ſit ī diuinis. ſicut enī finis ⁊ efficiens ſunt cauſe correlatiue ita forma ⁊ materia. ſꝫ deus ē vere formagͦ ē etiā vere materia. Pͣ rō finiti eſt a forma rō infiniti a materia. gͦ cuꝫ deus ſit maxime infinitꝰ. gͦ ⁊ materialis. Pͣ Oīs dr̄ia ſiue diſtirctio ē a forma. gͦ circūſcripta forma: materia a nullo diſfert. gͦ nō differt a deo. ſꝫ qd̓ eſt indifferēs alteri eſt ideꝫcū eo. gͦ materia ē idem cū deo. Cōtra materia eſt pͥncipiū paſſiōis deus aūt ē impaſſibilis. gͦ ⁊cͣ. Pͣ Materia ē ens imꝑfectū ⁊ in potētia tm̄. deꝰ aūt eſt ens ꝑfectiſſimū gͦ ⁊cͣ ℟º in deo nullo mō ē ratio materie necip̄e ē pͥncipiū materiale. ⁊ hͦ ideo. qꝛ materia ē ens in potētia mota nō mouēs. deus aūt ē purꝰ actꝰ mouēs ⁊ nōmotus. Ad primū dd̓m ꝙ duplex ē forma. q̄dam exemplaris ⁊ hec deꝰ eſt. ⁊ hec nō d̓r relatiue ad materiaꝫ.alia ē forma q̄ ē alt̓a ꝑs cōpoſiti. ⁊ hec relatiue d̓r ad materiā. ⁊ talis forma nō ē deus. Ad ſcd̓ꝫ dd̓m ꝙ infinitū dupliciter accipit̉. aut pͥuatiue ſcꝫ qd̓ natū eſt finiri ⁊nō finit̉. ⁊ ſic dicit ꝯditionē materie nec ē in deo. aut ngatiue ſolū. ⁊ ſic ē in deo. nec imꝑfectionē īꝑtat aliquāAd tertiū dd̓m ꝙ hoc generaliter nō ē veruꝫ. qꝛ pͥmapͥncipia ſcꝫ materia ⁊ formā diſtinguūt̉ adinuicē. ſcꝫ ſeip̄is. ⁊ aliqͣ alia forma qꝛ materia ẜm ſe ꝯſiderata caretom̄i forma.Irca ſcd̓am ꝓbatōeꝫq̄ritur de veritate. Et qͥrūt̉ duo. Prveritates eternemo qͥd ſit veritas. Scd̓o an ſint pluresD primū ſic ꝓceditur ⁊ videt̉ ꝙ verū ſit oīnoidē ꝙ ens. Augꝰ ī li. ſoliloqͥoꝝ dic̄ ꝙ veꝝ ē iōqd̓ ē. ſꝫ illd̓ qd̓ ē nihil ē niſi ens. gͦ veꝝ nihil ēvnū p̄t ītelligi ſine altero. vn̄ ẜm boe. li. de hebd̓. nō p̄t īniſi ens. Pͣ Quecūqꝫ differūt re vel ratiōe.telligi deus nō ītellecta eius bonitate ſꝫ eſſentia rei nopt̄ ītelligi ſine veritate. gͦ eēntia rei ⁊ veritas n̄ differūtneqꝫ re neqꝫ rōe. Pͣ Illa qͦꝝ ē vna diſpoſitio ſūt eadēqꝛ idē accidēs numero nō p̄t eē ī diuerſis ſub̓ijs ſꝫ veri⁊ entis ē eadē diſpoſitio. d̓r enī in ſcd̓o meth̓. ꝙ diſpoſitio rei in eſſe ē ſicut ſua diſpoſitio ī veritate. gͦ veꝝ ⁊ ensſūt eadē Cōtra ea qͦꝝ vnū excedit alteꝝ nō ſūt ideꝫ ſꝫverū ⁊ ens ſic ſe hn̄t ꝙ ẜm ph̓m in qͣrto meth̓. veꝝ diffiniētes dicimꝰ. cum dicimꝰ eſſe qd̓ eſt aūt nō eē qd̓ nō ē⁊ ſic verū includit ens ⁊ nō ens. gͦ verū nō ē idē cū entePAnẜ. dicit ꝙ veritas ē rectitudo ſola mēte ꝑceptibilis. ſed illud qd̓ ē ſola mēte ꝑceptibile ē tm̄ ī ītelligibilibꝰ. ⁊ nō ī ſenſibilibꝰ. ens aūt eſt ī vtriſqꝫ. gͦ ens ⁊ veruꝫnō ſūt idē Pͣ ẜm ph̓m ī p̄dicamētis ſingulum īcōplexoꝝ neqꝫ verū neqꝫ falſū ē ſꝫ quodlibet hoꝝ ē ens. gͦ nōquodlibet ens ē veꝝ. ℟º ẜm yſaac. ꝟitas eſt adeqͣtiorei ⁊ ītellectꝰ. Sic gͦ ī ꝟitate ē reꝑire duo q̄ ſunt de eiuseſſentia ſcꝫ id qd̓ materiale ē ī ea vt res extrinſeca. ⁊ idqd̓ formale ē ī ea ſcꝫ adeqͣtio rei ⁊ ītellectꝰ. Eſt etiā reperire tertiū qd̓ ꝯſeqͥt̉ vt effectꝰ eſſentiaꝫ eius ſcꝫ cognitionē q̄ ꝯſeqͥt̉ p̄dictā adeqͣtionē. q̄ adeqͣtio nihil aliud ē qͣꝫꝟitas. ſꝫ adeqͣtio rei ⁊ ītellectꝰ nihil reale addit sͣ ip̄amrem. qꝛ ꝑ eſſentiā ſuā res ītellectui ꝯformat̉. ꝑ hanc adeqͣtione nō fit realis mutatio ī re ip̄a ſꝫ in ītellectu. id̓oꝟitas q̄ nihil aliud addit niſi hāc adeqͣtionē ſup̄ rē ip̄a.
nō realit̓ differta re ſꝫ in rōne huiꝰ adeqͣtōis ad intellectū. Eſt aūt duplex īteilectus. vnus cauſās ⁊ mēſurāsip̄as res vt ītellectꝰ diuinus ⁊ ab eqͣlitate ad hūc ītellectū d̓r res vera inqͣꝫtū res implet rōneꝫ rei ī mēte diuīaexiſtētē. ⁊ ſic accipit veritatē rei Anẜ. Aliꝰ ē ītellectꝰ cauſatꝰ ⁊ mēſuratꝰ a rebꝰ vt humanꝰ qͥ a rebus habet qd̓ verus ſit ⁊ nō ecōuerſo. ⁊ ſic accipit̉ ꝟitas a ph̓o qͥ dicit veritatē eē ī mēte ⁊ nō ī rebꝰ. ſi enī res adeqͣnt̉ mēti diuinſicut mēſure. ⁊ ex hoc ip̄e res ſunt vere. intellectꝰ aūt niadeqͣt̉ rei vt mēſure. ⁊ ex hͦ d̓r ip̄e verꝰ. Ad primū ergodd̓m ꝙ hͦ verbum eſt nō p̄dicat ibi eſſe ſiue ens qd̓ diuiditur ꝑ decē genera. ſicut ī ꝯcluſione ꝯcludit̉. ſꝫ eē qd̓ ſignificat ꝟitatē ꝓpoſitionis. vn̄ ſenſus ē. verū ē id qd̓ ē. i.verū ē qd̓ d̓r eſſe de eo qd̓ ē. vel dd̓m ꝙ hec diffinitio datur de vero nō ẜm cōpletā ſui rōneꝫ. ſꝫ ẜm id qd̓ fundat̉in re. ⁊ ſic eſt idē ꝙ res ip̄a. Ad ſcd̓m dd̓m ꝙ hͦ p̄t ītelligi duplicit̓. aut ita ꝙ vnuꝫ nō poſſit ītelligi ſi ponat̉ alteꝝ n̄ eē. ⁊ ſic ens n̄ p̄t ī telligi ſine ꝟo .i. ſine p̄dcā adeqͣtiōe rei ad ītellectū. qꝛ ens n̄ p̄t ītelligi ſine hͦ ꝙ ꝯcordetvl̓ adequet̉ ītellectui. aut ita ꝙ qn̄cūqꝫ ītelligit̉ vnū ītelligat̉ alterū. ⁊ ſic ens p̄t ītelligi ſine ꝟo ⁊ n̄ ecōuerſo. qꝛ īrōne veri īcludit̉ rō entis ⁊ nō ecōuerſo. ſicut ī ente relato īcludit̉ ens abſolutū ⁊ nō ecōuerſo. hoc autē nomenens noīat ens abſolute. veꝝ autē noīat eſſe in reſpectuad ītellectū. ⁊ ideo p̄t ītelligi ens ſine vero ⁊ non ecōuerſo. Ad tertiū dd̓m ꝙ a ph̓o ibi non accipit̉ diſpoſitioẜm ꝙ ē ī gene̓ qͣlitatis. ſꝫ ẜm ꝙ imꝑtat quēdā ordinemcuꝫ enī illa q̄ ſūt cauſa alioꝝ eſſendi ſint maxime entia⁊ illa q̄ ſunt cā veritatis alioꝝ ſint maxīe vera. ꝯcluditph̓s ꝙ idē ē ordo alicuiꝰ rei ī eē ⁊ veritate. nec hoc id̓o ēqꝛ ens ⁊ veꝝ rōne ſūt idē. ſꝫ qꝛ ẜm ꝙ aliqͥd hꝫ de entitate ẜ hoc adeqͣt̉ diffinitio ītellectui. ⁊ ſic rō veri ſequiturrōneꝫ entis. Ad qͣrtū vnde ī plus ē ⁊cͣ. dd̓m ꝙ falſū ēens enī aliqͦ mō acceptū d̓r de nō ente ẜm ꝙ nō ens ē app̄henſū ab ītellectu. vn̄ ī qͣrto meth̓. dicit ph̓s ꝙ negatiovel pͥuatio entis vno mō d̓r ens. ⁊ Auic̄ dicit ꝙ nō pōtformari enūciatio niſi d̓ ente. qꝛ oꝑtet illd̓ d̓ qͦ ꝓpoſitioformat̉ eē app̄henſū ab ītellectu. ex qͦ ptꝫ ꝙ om̄e verumaliquo modo eſt ens Ad qͥntum ꝙ eſt ſola mēte dd̓mꝙ falſū ē. qꝛ ens nō tm̄ ē ī rebꝰ nitelligibilibꝰ ſꝫ ſenſibilibꝰ ⁊ tamē rō ſiue ītentio entis tm̄ ītellectu app̄hēdit̉⁊ nō ſenſu Sil̓r qͣꝫuis ꝟitas ſit ī rebꝰ ſenſibilibꝰ nihilominꝰ tn̄ nō ſenſu ſꝫ ītellectu rō ꝟitatis app̄hēditur. veldd̓m ꝙ qͣꝫuis res ſenſibilis ſenſu apprehendat̉ tn̄ eiꝰ adeqͣtio ad ītellectuꝫ ſola mēte capit̉ ⁊ ꝓ tāto d̓r ꝙ ꝟitas ēſola mēte ꝑceptibilis. Ad ſextū dd̓m ꝙ qꝛ voces ſuntſigna ītellectuū. veritas vocis ad illū modū ꝑtinet qͦ ītellectꝰ eſt verꝰ nō ad iſtū qͦ res ē vera. ītellectꝰ aūt nō eſtverꝰ niſi ẜm ꝙ cōponit ⁊ diuidit. Sicut enī ſolū de reiudicat. ⁊ ꝑ hͦ rei adeqͣt̉. ⁊ ꝑ hunc modū dicit ph̓s ꝙ voces incomplexe non ſūt vere. nō aūt loquit̉ de veritaterei ẜm quā verū cū ente ꝯuertit̉.D ſcd̓m ſic ꝓcedit̉ ⁊ videt̉ ꝙ ſint pl̓es ꝟitateseterne. ⁊ primo h̓ oſtēdit̉ de ꝟitate ītellectus.Augꝰ li. lxxxiij. q. ꝓbat aīaꝫ eſſe īmortaleꝫ. ꝑ h̓ꝙ ē ſub̓m veritatis q̄ ē et̓na. ꝯſtat aūt ꝙ ꝟitas q̄ ē ī intellectu nr̄o ſicut ī ſub̓o nō ē ꝟitas diuina ꝑ eſſentiā gͦ aliqͣꝟitas p̄ter diuinam eſt eterna. ⁊ ſic pl̓es veritates ſuneterne. Pͣ Ꝙ veritas ītellectꝰ ſit eterna ꝓbat̉ ſic. oēenī illud ad cuiꝰ remotōeꝫ ſeqͥt̉ poſitio eiꝰ eſt eternuꝫ. qꝛſiue ſit ſiue nō ſit ab et̓no ponit̉ eſſeternū. Sed ſi neget̉veritas eē ponitur eē. gͦ veritas ē eternā. ꝓbatio medieſi veritas nō ē veritate eē eſt falſū. ſꝫ ſi affirmatio ē falſanegatio erit vera. gͦ veritatē nō eē erit veꝝ. ſꝫ nō ē veriniſi aliqͣ veritate gͦ aliqͣ veritas ē. Pͣ Id qd̓ nō p̄t ītelligi nō eē eſt eternuꝫ. qꝛ qͥcqͥd p̄t nō eē p̄t ītelligi nō eē. gͦ
xeritates.