precepto
¶ Uſura multis cōmittit̉ modisSura multis modis cōmittit̉Primo cū aliqui p̄ſtant ſub cōdditione ad pactū plꝰ recipiendi:⁊ iſti ſūt exp̄ſſi vſurarij: etꝭ ẜm iuditiū eccl̓ie. Scd̓i ſūt qͥ peccāt ſine aliqͦ pacto:eo tn̄ aīo ꝙ aliqͥd vltra ſortē recipiāt alias nō mutuaret. Et iſti ſūt vſurarij qͦ addeū ꝓpt̓ intentōem corruptā quā ꝓhibet ſaluator. Luce. vi. Mutuū dantesnihil inde ſꝑantes. Ergo qͥcūqꝫ ſub ſperecipiēdi alicui mutuat pecuniā. p̄cipueſi alias nō erat mutuaturꝰ. qͥcqͥd poſteaaccipit: vſura ē: qͣꝫuis etiā nihil poſtulꝫ:⁊ tenet̉ ad reſtitutōem. Tertij ſūt qͥ mutuāt res ſuas ad certū t̓minū. quo veniēte nolūt p̄ſtare vlteriorē dilatiōeꝫ donecaliqd̓ emolimētū inde ꝑcipiāt: licet etꝭexp̄ſſe non petāt. Quarti ſūt qͥ venduntres ſuas longe cariꝰ ꝓpter dilatōeꝫ quāeis incōtinēti ſolueret: vt pꝫ extra d̓ vſuris. c. Cōſuluit. Eſt eī illa gn̄alis regula. ꝙ qͥcquid accipit vltra capitale: vra eſt vt pꝫ xiiij. q. iij. pleriqꝫ. Quinti qͥꝓ ꝓmpta pecunia iā emunt ⁊ īmediateſuꝑ dilatōem illi eidē a quo emerunt velalij ecōuerſo vendūt in cariori foro qͣꝫ valet vel valere p̄t: hoc pꝫ ſupra in eodemp̄cepto circa illā litterā. Q. Sexti quiemūt vinū vl̓ bladū dū adhuc creſcit itain bono foro ꝙ veriſil̓e eſt ꝙ nullo mō tēpore ſolutōis ita modicū valeret: ⁊ talesvſurā cōmittūt. Uerbi gratia Sicut qͥin quadrageſima emunt vinū ab ip̄is videmiatoribꝰ cū ſint in neceſſitate cōſtituti: ⁊ tā pro vili precio: ꝙ indubitāter tēpore ſolutionis multo plus ſoluere oporteret. Sil̓r ⁊ illi qui emunt a ruſticis frumenta ⁊ tā pro vili p̄cio ꝙ tꝑe ſolutōnisplus ſoluat: ⁊ tales oēs ſunt vſurarij: ettenētur ad reſtitutōnem. Quid ſi quisemit fructus prouenturos hoc anno deagro ſeminato. Reſpondeo: non eſt vſura: quia dubitat̉ vtrum plus vel minusdebeat valere: ⁊ tamen hoc ſtat adhuc īvoluntate dei vtrum eos velit conſerua
re a tempeſtate aeris ⁊ alijs periculis ſuꝑuenturis. Et eodē modo dicendū eſtꝙſi emat fructus ꝓuenturos ad tres vl̓ad qͣttuor annos Septimi ſunt illi qͥ recipiūt aliquod pignus vel ꝯcedunt pecuniam ſuꝑ prediuꝫ aliqd̓. ⁊ fructus eiꝰnō computāt in ſortem: Circa quod q̄ritur. qͥd de cōmunitatibus quarūdamciuitatū que dant pecuniā ad vſuram?Reſpōdeo ẜm Raymundū. Om̄es illi ciues quoꝝ auctoritate ⁊ cōſilio fit vſurarij ſunt. Et eodem modo ſi ciuitas vl̓cōmunitas reciperet aliqd̓ pignus. ſcꝫciuitatem vel caſtrum vel hmōi. ⁊ fructus eius nō computarēt in ſortem. omnes tales vſurarij ſunt. arg. vij. q. i. Sicut vir. xxiij. q. iij. ſi habet. Similit̓ intellige de vno ſolo qui pecuniā locarꝫ ſuꝑ caſtrum vel ſuꝑ aliquā ciuitatem. ⁊ ſicde alijs. ⁊ fructus hmōi tolleret ⁊ eos inſortem nō computaret: vſurariꝰ eſt ⁊ tenetur ad reſtitutōem¶ Octauiſunt qͥ dant granum vetus vt poſtea recipiant nouū. Et de his dicit Raymūdus ꝙ vſuram ꝯmittūt qꝛ meliorem recipiunt. quod intelligit Hoſtienſis quādo aliquis ꝓpter hoc facit vt illam meliorem lucret̉. Si vero facit ne ſua meſſispereat ⁊ inde accipienti grām faciat: nōꝯmittit vſuram. ſed etiā tūc ſine dubioexcuſat̉ quādo preſumit̉ ꝙ nouuꝫ debeat minus valere. extra eo. Nauiganti.Noni qͥ emūt a pauperibus oues ⁊ boues quas illi forte nō habēt. ⁊ talia aīalia locant eis. quid ergo de illis? Reſpōdet ẜm Guil. Si emptor ſcit vel creditꝙ venditor illa nō habeat ⁊ locat ei proannua penſione: vſura eſt: vel ſaltem infraudem vſure fit. Si vero credit eumhabere ⁊ ſine fraude emit: nō eſt vſura.Decimi ſunt qui mutuāt pecuniaꝫ ſubillo pacto vt illi ſibi remutuent: vtrū cōmittant vſuram. Reſpōdeo ẜm Tho.ſcd̓a ſecūde. q. lxxviij. Licitū eſt ꝙ mutuanti vnū: aliud ſimile mutuet̉. ſed nōlicet obligare debitorem ad mutuuꝫ in