LiberTriceſimūſprimus

ne quaꝙͣ tendatur ad ſumma. admonendi ſunt qui coniugio ligati nō ſunt vt ſi temptatōnuꝫ ꝓcellas cū difficultate ſalutis tolerāt: ꝯiugii portū petat. Scriptū qͥppe eſt: meliꝰ eſt nubere ꝙͣ vr̄i. Sine culpa ſcꝫ ad ꝯiugiūveniūt: ſi tn̄ nec dū meliora deuouerūt. Nam quiſquishoīm maius ſubire ꝓpoſuit: bonū minꝰ qd̓ licuit illicitūfecit. Scriptū quippe eſt. Nemo mittens manū ſuā ſuper aratrū: ⁊ reſpiciēs retro aptꝰ eſt regno celoꝝ. Quiergo fortioris boni ſtudio intenderat: retroſpicere ꝯuincitur: ſi relictis hoīs āꝑlioribꝰ ad minima r̄torqueatur¶LIIII.¶ Qualiter primi parentes generaſſent ſinō peccaſſent.Actor.Emodo autē ꝓpagandi filios queri pōt qͣliterſcꝫ adam cognouiſſet vxorē ſuā ſi nō peccaſſet.Cum enī menbra ſtupida nō hr̄ent: abſqꝫ delectatione nō cōirent. Belectatio quippe natural̓ eſt in illo. Qd̓ etiā in brutis patet ꝙ delectant̉ ac feruent in cōcupiſcētia coitus ſicut ⁊ hoīes. At ille feruor in homine niſi cohibeatur peccatū eſt: ipſa vero cohibitio penalis eſt. Ex quo videtur. ꝙ vel pͥmi parentes nō cōirentſine culpa: vel culpā precederet pena. Nos quideꝫ dicimus ꝙ in coitu eſſet natural̓ delectatio ſicut in comedēdo. Et ideo qꝛ pure naturalis. nō eſſet culpabilis. vndenec eſſet meritoria: neqꝫ demeritoria. Neqꝫ dicendumeſt: ꝙ ſicut eſt in brutis natural̓r feruor concupiſcentieſic etiā eſſet in homine. Nam hmōi feruor quo aſſimilatur hō brutis in coeūdo: prouenit ex ade peccato: ſcd̓millud. Homo cū in honore eſſet: nō intellexit ⁊c̄. Si aūtnon peccaſſet haberet in coitu delectatōeꝫ: vt dictū eſttantūmodo ſibi naturalem: ⁊ ideo moderatam: nec ſubuertentem ratōem: ſicut nunc in coitu ſopitur ratio hominis: ita ꝙ in ipſo feruore fit qͣſi totus brutalis.¶ Auguſtinꝰ ꝯͣ iulianum. In ꝑadiſo ergo ſi peccatuꝫnon p̄ceſſiſſet: nō eſſet quidē ſine vtriuſqꝫ ꝯmixtōne generatio: ſed eſſet ſine ꝯfuſione cōmixtio. Eſſet qͥppe incōeūdo tranqͥlla menbroꝝ obedientia: nō pudenda carnis concupiſcentia. ¶ Auguſtinus in libro de ciui. dei.xiiii. Nam reniſum ac voluntatis ⁊ libidinis rixam cōtra ratōeꝫ ꝓculdubio niſi culpabil̓ inobedientia penaliplectētur inobedientia in ꝑadiſo nuptie nō hr̄ent: ſꝫ voluntati cuncta menbra ſeruirent Ita genitale aruū vasin hoc opus creatū ſeminaret: vt nunc terrā manꝰ: ⁊ ꝙmodo de hac re nobis diligentiꝰ diſputare volentibusverecundia reſiſtit: ⁊ cōpellit veniā a pudicis artubuspoſcere: cur id fieret: nulla cā eſſet. Sꝫ quicquid inde diceretur tam honeſtū eſſet ꝙͣ de alijs qd̓ loqͣmur corꝑispartibꝰ. Quiſquis ergo ad has lr̄as impudicꝰ acceditculpam refugiat: non naturā. facta deuocet ſue turpitudinis: nō verba nr̄e neceſſitatis. Seminaret ergo ꝓlemvir: ſuſciperet femina genitalibus menbris: qn̄ id eſſetopus volūtate motiſ: non libidine cōcitatis. ¶ LVꝘ illius generatōnis motus et in hominibus et in aīalibus exempla quedā apparētEqꝫ enim ea ſola menbra mouemꝰ ad nutum:que ꝯpactis articulata ſunt oſſibꝰ: ſicut pedes⁊ manꝰ ⁊ digitos. verū etiā illa que mollibꝰ remiſſa ſunt neruis cū volumꝰ mouemꝰ: agitando quoqꝫ⁊ porrigendo ꝓducimꝰ. ⁊ torquendo flectimꝰ. ⁊ ꝯſtringendo duramꝰ. ſicut ea que in ore ⁊ in facie quantumpōt mouet voluntas. pulmones deniqꝫ ipſi oīm medullarū molliſſimi viſcerū: ⁊ ob hoc antro pectoris cōmuniti ad ſpūm ducendum ac remittenduꝫ: vocemqꝫ emittendā ſeu modificandā: ſicut folles fabroꝝ vel organorum flantis. reſpirātis. loquētis. clamātis. cantātis ſeruiunt voluntati. Omitto ꝙ anīalibꝰ quibuſdā naturaliter inſitū eſt: vt tegmen quo corpus omne veſtitur. ſiquid in quocūqꝫ loco eius ſenſerit abigendū: ibi tm̄ mo

ueant vbi ſentiūt: nō ſolum inſidentes muſcas: verumetiā herentes haſtas cutis in tremore diſcutiāt. Sic gͦhomo potuit obedientiā ⁊ inferioꝝ hr̄e menbroꝝ: quaſua inobedientia ꝑdidit. Neqꝫ emī deo difficile fuit ſicillū condere: vt in eius carne etiā illud nō niſi eius voluntate moueret̉: qd̓ nunc niſi libidine nō mouetur. naꝫ⁊ hoīm quorundā naturaſ cognouimꝰ multū ceteris diſpares: ⁊ ipſa raritate mirabiles: nōnulla vt volueruntde corꝑe faciēdo: que alij modo nullo pn̄t: ⁊ audita vixcredunt. Sunt enī qui ⁊ aures moueat vel ſingulas ul̓ambas ſimul. Sūt qui totā ceſariē immoto capite qͣntūcapilli occupāt deponūt ad frontem: reuocantqꝫ cumvolunt. Sūt qui eoꝝ que vorauerūt incredibiliter plurima ⁊ varia paululuꝫ p̄cordiis ꝯtrectatis tanꝙͣ ex ſacͣculo quod placuit integerrimū ꝓferūt. Quidam vocesquiū pecorūqꝫ: ⁊ alioꝝ quorūlibet hoīm ſic imitantur:⁊ expͥmūt: vt niſi videātur diſcerni oīno nō pn̄t Iam illud multo eſt incredibiliꝰ: ꝙ plerūqꝫ fratres memoriarecentiſſima exꝑti ſunt. Preſbiter fuit quidaꝫ nominedeſtitutus in parrochia calamenſis eccleſie: qn̄ ei placebat. rogabatur aūt vt hoc faceret ab eis qui rem mirabilem coram ſcire cupiebant: ad imitatas quaſi lamētatis cuiuſlibet hoīs voceſ ita ſe auferebat ſenſibus: ⁊ iacebat ſimillimꝰ mortuo: vt nō ſolum vellicātes atqꝫ pūgentes minime ſentiret: ſed aliqn̄ etiam igne vreret̉ admoto ſine vllo doloris ſenſu niſi poſtmodū ex vulnere.Non aūt obnitendo ſed nō ſentiēdo nō mouere corpuseo probatur ꝙ tanꝙͣ in defuncto nullus inueniebat̉ hanelitus. hoīm tn̄ voces clariꝰ ſi loquerētur: tanꝙͣ de longinquo ſe audiſſe poſtea r̄ferebat. Cum itaqꝫ corpꝰ etiam nūc quibuſdā: licet in carne corruptibili hanc erumnoſam ducentibꝰ vitam. Ita in pleriſqꝫ motionibus etaffectōnibꝰ exͣ vſitatū nature moduꝫ mirabil̓r ſeruiat:quid cauſe eſt vt nō credamꝰ an̄ inobediētie peccatumcorruptōniſqꝫ ſuppliciū ad propagandum prolem ſinevlla libidine ſeruire voluntati hūane humana menbrapotuiſſe. At vero donatus eſt homo ſibi: qꝛ deſeruit deum placendo ſibi: ⁊ non obediēs deo nō potuit obedirenec ſibi..LVI.¶ Quales filios in illo ſtatu generaſſent ſinon peccaſſent ¶ Hugo vbi ſupra li. ii.Ueritur etiā qͣles homo filioſ ꝓcrearet ſi n̄ petcaſſet. ⁊ ſi paterne obediētie merituꝫ per incorruptā originē ad poſteros omnes tranſire deberet. Uerūtamen ſicut nunc inuenit̉ in eiſdem ex ſolopaterne tranſgreſſioīs reatu original̓ culpa ita nūc ī naſcentibus foret originalis iuſticia. Sunt qui credūt veraciter aſſerendū: ꝙ primꝰ homo ſi nō peccaſſet: nō niſibonos filios generaſſet: ⁊ nemo oīm qui ex eius carnenaſceretur: damnaret̉. Et poteſt fortaſſis nō abſurdecredi: ꝙ idē mādatū qd̓ pͥmo ꝑenti datū ē. Poſteri qͦꝫ illius obſeruare debuer̄t: vt ſinguli ꝓpͥa obediētia ꝓbarent̉: ⁊ ſinguli pro ſuis meritiſ digna remūeratōe glorificarētur. pͥmā tn̄ obedīaꝫ obſeruatā cāꝫ fore gr̄e adiutricis in oēs ſeq̄ntes: ⁊ ipſam obedientiā obediēdo imitantes. Id etiā approbamꝰ: vt primꝰ quidem homo etcorpore ⁊ ſenſu perfectus mox factus fuiſſe credatur. illos vero qui ex ipſo naſcerent̉: eadem lege qua ⁊ nuncnatiuitatem humanā ordinatā cernimꝰ: paruuloſ naſcituros. ac deinde per interualla tempoꝝ tam in ſenſu ꝙin ſtatura corporis incrementa accepturoſ. Prima enīomnia ꝑfecta facta ſunt: cetera aūt omnia que ex ipſisoriūtur ⁊ poſt ipſa ſubſequūtur niſi per interualla tēporum creſcendo ad perfectōem uenire non pn̄t. hoc ī arboribus ⁊ plantiſ ⁊ germinibus cunctis: ⁊ in beſtiis cūctis: hoc in beſtiis ⁊ ceteris viuentibꝰ cernimꝰ: ꝙ a modico vniuerſa incipiunt: ac deinde paulatim ꝑ incremēta ordine ad perfectōnem euadunt. Deniqꝫ ignorantia