LiberUiceſimuſnonus

diuerſis modiſ. quia manus non eſt vnum inſtrumentūſed multa. Eſt enī homini ſicut vnguis ⁊ vngula: ⁊ gladius et lancea: ⁊ alia inſtrumēta. quia poteſt facere omnia iſta. eiuſqꝫ creatō conueniens eſt omnibus operatōnibus: quoniam extenſa eſt et in multas partes diuiſa.Itaqꝫ cetera animalia non habent niſi vnū vigoris modum nec alium habere poſſūt: vel arma ſua mutare: homo vero multos habet vigoris modos: et illos mutarepoteſt in alios: quia poteſt vti manu in operationibus:et vna ſola parte vti: vel duabus: vel pluribus ſecundūniuerſos modos. ſiniſtra qͥdem manus in hominibus etpes ſiniſter in animalibus non eſt leuis motuſ: preterꝙͣin elephante. In quorum autem manibus fuerint duevel tres linee totam palmaꝫ findentes: longitudineꝫ vite ſignat. contrarium vero contrarium. ¶ Ex li. de na.rerum. Digiti manui inſerti ſunt: vt abilitetur manusper illos ad omnem actum ¶ Razi vbi ſupra. Manꝰleues ac ſubtiles ſapientiam multam: ⁊ intellectum bonum ſignāt: multum vero curte ſtulticiam. ſed et graciles ⁊ multum longe tyrannidem atqꝫ ſtulticiam ¶Iſidorus vbi ſupra. Digiti nuncupati ſunt: vel quia deceꝫſunt: vel quia decenter iuncti exiſtūt. Primus pollex vocatur: eo ꝙ inter ceteroſ polleat virtute ⁊ poteſtate. Secundus index eſt ⁊ ſalutaris: quia eo fere ſalutamus vl̓aliquid demonſtramus Tercius impudicus: quia pleꝝqꝫ ꝑ eum ꝓbri inſectatio exprimitur. Quartus annularis: eo ꝙ in ip̄o annulus geritur. Idem ⁊ medicīalis. ꝙeo trita colliria a medicis colliguntur. Quintus auricūlaris pro eo ꝙ aurem ea ſcalpimus. ¶ Areſtotiles vbiſupra. Digitorum mobilitas conueniens eſt ad accipiēdum ⁊ retinendum. horum pollex eſt curtus ⁊ groſſus ꝓpter operatōnes fortes. nec adiuuatur homo per aliosdigitos ſine pollice. itaqꝫ ſi non eſſet manus nō eſſet accipere: ⁊ ſi non eſſet pollex non eſſet retinere. Pollex autem fortis eſt et vigor eius equalis eſt omnium virtutidigitorum. Ideo groſſus eſt ⁊ curtus: medius vero longus eſt ſicut remꝰXci¶ De thorace et pectore et ventre.¶ Iſidorus vbi ſupraRuncus eſt media pars corꝑis a colol vſqꝫ adinguineꝫ. Thorax a gręcis dicitur anterior ꝑstrunci a collo vſqꝫ ad ſtomachuꝫ. quam nos dicimus archam .i. ſecretum quo cetera arcentur. Cuiuseminētes pulpe manimille: inter quas pars illa oſſea pectus dicitur: dextra autem leuaqꝫ coſte: Pectus autemvocatum eſt: eo ꝙ ſit pexum inter eminētes mammillarum ꝑtes. vnde ⁊ pectinem dicimus ꝙ pexos faciat capillos ¶ Areſtotiles vbi ſupra. Pectus homini latuꝫeſt: in quadrupedibus auteꝫ eſſe nō poteſt ꝓpter arteriarum pedum extenſionem: ⁊ ꝓpter ambulatōnem. Ideonon habent mammillas in pectore ſicut homo Item pectus hoīs pauce carnis. auium autem carnoſum ⁊ acutum vt ſupra dictum eſt ¶ Ex libro de naturis rerum.Pectus eſt ꝑs homīs delicata: et que minus pōt abſqꝫſui detrimento ſuſtinere: tum ꝓpter cor quod in eo ſituꝫeſt. tum etiam ꝓpter internorum ſpiritualia. que et in illo quodammodo ſedem habere videntur. In medio pectoris os amplum et latum et fiſtuloſum ſituꝫ eſt: cui coſte innectuntur ac nerui. Sub quo et vene principalesoriuntur. Indeqꝫ ramīficāt ſe ad membra diuerſa compaginis ¶ Iſidorus. vbi ſupͣ. Uenter eſt qui acceptoscibos digerit: et apparet extrinſecus ꝑtingitqꝫ a pectore vſqꝫ ad inguinem dictus venter: ꝙ ꝑ totum corpꝰ vite alimenta trāſmittat: venter auteꝫ mari aſſimilatur ꝓpter collectōnem omnium humorum quaſi ꝯgregatōeꝫaquarum. Aluus eſt qui cibum recipit. ⁊ purgari ſolet.⁊ vocatus eſt aluus: ꝙ abluatur id eſt purgētur Ex ip̄oenim ſordes ſtercorum defluunt. Uterum ſole muliereshabent: in quo concipiunt: ad ſimilitudineꝫ cauliculi. vo

catus eſt autem vterus: ꝙ duplex ſit: et ab vtraqꝫ in duas ſe diuidit partes: que in diuerſum diffuſe ac reflexecircūplicantur in modum cornuum arietis: vel ꝙ interius impleatur fetu. Aqualiculus autem ꝓprie eſt porci:hinc ad ventrem tranſlatō ¶ Ex libro de natu. rerum.Uenter eſt quaſi ſaccus in quo interiora cuncta dependent Dicit autem areſtotiles hoīes cani ſimiles in ventre ſuꝑiori. porco vero in inferiori. minus ſolertes ſuntqͥbus auidiſſimus venter eſt: vt dicit plinius. ¶ Razivbi ſupra. Uentris magnitudo nimietateꝫ libidinis declarat. Carinarum gracilitas atqꝫ ſubtilitas cordis innuit debilitatem. Ęarum vero fortitudo ac ſuper ipſascarnium multitudo ſtoliditatem. Corporis vero ſubtilitas audaciam.XCIIDe latere et dorſo.Iſidorus vbi ſupraAtus dictuꝫ eſt. quia iacentibus nobis latet.eſt enim leua pars corporis: dextro autem lateri abilior motus eſt leuo fortior et oneri ferēdoaccommodatōr: vnde ⁊ leua nuncupata ꝙ aptior ſit adleuandum aliquid ⁊ portandum: ip̄a enim geſtat clipeūenſem: pharetrā. ⁊ reliqua onera: vt expedita ſit dextraad mouendum et agendum: Dorſum eſt a ceruice vſqꝫad renes: dictum autem dorſum eo ꝙ ſit ſuꝑficies durior corporis in modum ſaxi fortis ⁊ ad portandum ⁊ adperpetiendum. Terga vero quia in ea ſupini iacemusin terra: quod ſolus homo poteſt. Naꝫ multa animaliatantum aut in ventre aut in latere iacent. vnd̓ in animalibus terga abuſiue dicitur. Interſcapulum autem dicitur ſpacium quod inter ſcapulas eſt. Pale ſunt dorſidextra leuaqꝫ eminentia membra. dicta ꝙ in luctandoeas premimus: quod greci palyn dicunt. Spina eſt iunctura dorſi: eo ꝙ habeat radiolos acutos: cuius iuncture ſpondilia appellantur ꝓpter partem cerebri. que fert̉ꝑ eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacraſpina eſt vna ꝑpetue ſpine quā greci yronoſtoyn vocāt:quoniam pͥmum infante cōcepto naſcitur. ideoqꝫ ⁊ hoſtia id pͥmum a gentilibus diis ſuis dabatur vnde ⁊ ſacra ſpina dicitur ¶ Ex li. de naturis rerum. Dorſumhabet initium a collo vſqꝫ ad exitum ſuꝑfluitatum. ſpina vero que ꝯtinuat ip̄m dorſum a ſummo vſqꝫ deorſū:et ex multis oſſibus conſtat: que omnia in medio perforata recipiunt vtriuſqꝫ lateris coſtas in vna extremitate connexas ſibi iunctura forti. Sunt autē oſſa iſtā ẜmnumerum cōſtarum. Et ꝑ medium eorum ꝑforatorumnūcha deſcendit a ſummo verticis in modum funis: poteſt autem dorſum p̄cipue labores ſuſtinere. Sed cū adſentum homo ꝑuenerit: incuruatur ¶ Iſidorus vbi ſupra. Coſtas appellari quidam putant: eo ꝙ ab ip̄is interiora cuſtodiantur: et tota mollicies ventris vallata ſeruetur ¶ Ex li. de naͣ. reꝝ. Coſte hoīs inſerte ſunt. viii.vtriſqꝫ lateribus: non nulli vero ſunt qui habent deceꝫin vtroqꝫ latere: fortōres qͥdem in dextro ꝙͣ in ſiniſtro.ſicut ⁊ in membris reliqͥs. ¶ Razi vbi sͣ. Coſtarū amplitudo fortitudinem declarat et arrogantiam: iramqꝫmultam. Curuitas autem moꝝ maliciam: equalitas vero bonum ſignumXCIII.¶ De anchis et̓ natibus et coxisEx libro de naturis rerumNchas habet homo loco caude: ſcꝫ ad cooꝑtōnem digeſtiualis exitus. hoc ergo faciūt anche: qd̓ in quadrupēdibꝰ caude. ⁊ homī tranſit īanchas: quod illis in caudas. vnde ⁊ hac ratōne ſymia⁊ vrſus caudaꝫ nō habent: quoniā anchas habēt vt homines ¶ Iſidorus vbi ſupͣ. Nates dicunt̉ eo ꝙ in ip̄isnitimur dum ſedemus. vnd̓ et cōglobata eſt in eis carone p̄mentis corporis mole oſſa dolerent. Itē pꝰ terioradicta ſunt: quia retro ſunt et a vultū auerſa: ne dū aluū