Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſnonus

cauſa eius quod ipſam ſubmergit vel alterat. Autparuitatis ſubſtātie pͥme: ſicut eſt ꝑuitas vaporis fūoſi in pueris. et mulieribus propter multitudinem vaporis humidi: quare naſcitur eis barba. Paruītas quidem radicis ſubie aut eſt ꝓpter accidens: aut qꝛ naturacōſumit eam: ꝓpter accn̄s ſicut in cōualeſcentibꝰ: quosegritudines longe exiccant. vt ptyſice ethyce: itaremaet illis materia de qua capilli cibentur: et cadūtſicut accidit plātis irrigatis qn̄ irrigātur. ſicut etiāaccidit caſtratis ex eoꝝ ſimilitudine mulieribꝰ in humiditate frigore ꝓpter cauſam teſticuloꝝ eoꝝ Et qm̄illud qd̓ generat ſperma conculcatur in eis infrigidꝫtur: qꝛ reſoluitur humiditas eoꝝ ad exiccandū. et qd̓reſoluitur remanet in pͥoris ꝓpter ꝑuitatem ac ſubtilitatem ſuam: ſed egreditur: Sic etiā accidit ei aſſuete vtitur inſtitis gͣuibꝰ ſuper caput ſuū: illud aūt qd̓ eſtex via nature eſt ſicut caluicium. Accidit enim caluitium ꝓpter abreuiatōem materie piloꝝ ex caluitio. Etillud eſt vel ꝓpter paruitatem eiꝰ: vl̓ ſubmerſionem cerebri ab eo quod tāgit ip̄m de craneo. Idcirco enī nonimbibit euꝫ. ſicut eſt ei obuiās. Illud autem quod fitꝓpter cauſam in re in naſcuntur ẜm tres modos eſt.Aut enī non penetrat cum materia piloꝝ: aut penetratquidem ſed retinetur: aut etiā in ea corrūpitur etuertitur ad qualitatem ꝯuenit vt pili generentur. penetrat qͥdem in eam ꝓpter opilatōem piloꝝ et poroꝝ: fit niſi propter vehementiā ſoliditatis eiꝰ autpropter ſiccitatem ip̄ius. Un̄ feſtinat caluitiū in calidacomplexione propter velocitatem exiccatōnis eiꝰ. Obhoc etiā ſuper p̄paratos ad caluitiū multiplicantur pilicorporis et pectoris ꝓpter caliditatem ꝯplexionis eoꝝAut etiā propter ſoliditateꝫ eiꝰ cauſa veſtigioꝝ vlcerup̄teritoꝝ: ſic eſt diſpoſitō in glabrie. aūt in ea retinetur eſt propter vehem̄tiā raritatis eiꝰ. et amplitudinem pͥoroꝝ illiꝰ. aūt corrūpit̉ aūt eſt propter hūorēfixum malignum: ſicut in alopicia et tyria. aut proptervlcera mala et corroſiua: ſicut eſt in qͥbuſdam ſpeciebuſglabriei et caluiciei. Areſtotiles vbi. Inter aīaliaviri proprie calui fiūt tn̄ omnes. ſicut nec oībꝰ arboribus folia defluūt ſed qͥbuſdā: ſic et aues nidificantesplumā eiiciūt. Sed folia qͥdem arboribꝰ et plume auibꝰredeunt. Pili vero decaluatis redeūt: qꝛ .ſ. caluiciesaccidit propter mutatiōem etatis eſt irreuocabil̓. Caſus autem folioꝝ plumaꝝ eſt propter mutatōeꝫ tꝑoꝝ eſt circularis Ex libro naͣ. reꝝ. Capilli naſcūturex fumo calido et groſſo. ex incentiuis hūoribus eſt.Rareſcunt auteꝫ vbi calor excedit naturā: et cadūt propter abſtinentiā cibi: propter infectos hūores. vt leꝓſiset in viris qͥdem ſepe: ſed in mulieribus vel ſpādonibꝰnatis nunꝙͣ: nec in vllo an̄ veneris vſum id ē anteꝙͣ vtipoſſit. et hoc propter frigiditatem nature. XXXVI.De medicinis capillorum. Auicēna vbi.Edici ne cōẜuantes capillos ſunt ille: in quibꝰeſt caliditas ſubtilis attractiua et virtꝰ ſtiptica.Et ex ſimplicibus qͥdem ſunt mirtus et gͣna eiꝰ.et laudanum et emblici mirabolāi: et Rebuli et mirraet aloēs: et capillꝰ veneris et galla ſil̓ia. Ortū vero piloꝝ ꝓhibent ſtupefacientia et ꝓhibentia infrigidātiavt ſi poſt depilatōem liniatur cutis iuſquiamo alboet opio et accto: et aqua iuſqͥami nigri cum eis: et ſola.Corpus aūt rāne lacualis exiccatum tritū: et cum ſuccoiuſquiamī albi mixtū eſt ex prohibentibꝰ. ſimil̓r ſemēvrtice cum oleo depilat fortitudine Subtiliat autemcapillos baurach. id eſt nitꝝ vel ſal. nitꝝ qn̄ ponitur inmedicinis eoꝝ. Incriſpantia vero ſunt: vt farina fenugreci. et oleum eiꝰ: et mirra galle. et calx: et alſedre album. et litargiꝝ ſi miſceantur. et cum eis caput tangendo cōmoueatur. Ad hoc etiā qn̄qꝫ iuſqͥamū albuꝫ ſicuteſt ſolum admīſtratur: oīno admīſtratio olioꝝ moll. fi

cantium: et muſtilaginū humectātium. Sciſſionis eoꝝcauſa eſt ſiccitas ſiccuſ cibꝰ: ip̄amqꝫ prohibent om̄ialenia equalia et muſtillagines viſcōſe: ſicut altee. p̄ſylii. folioꝝ ſalicis. Canicieꝫ vero tardāt euacuatō flegmatici humoriſ omni hora: propͥeqꝫ cum vomitu ſuꝑ cibuꝫet cliſteria. Deinde admīſtratio medicinaꝝ ex qͥbusgeneratur ſanguis laudabilis ſpiſſus Confectōes qͥdeꝫet ſpecies que naturā flegmatis abſcindūt et caniciē tardant. ſunt vt maſticatio mirabolanoꝝ: Rebuloꝝ qͥbuſomni die numero ſuꝑueniente ſibi ſumatur et maſticetur deglutiatur. hoc enī fortaſſe cōẜuabit adoleſcentiam vſqꝫ ad finem vite. Et ſimil̓r trifere facte ex mirabolanis maior et minor et cōfectio de ſcoria ferri melior erit. ſi auꝝ in ea fuerit. Ad hoc quoqꝫ metridatumforte eſt: et thyriaca ſimil̓r. Carnes etiā viꝑe cōẜuantadoleſcentiaꝫ virtutem: cum eoꝝ aſſiduatur comeſtioCaniciem vero prohibent omnia olia calida cōfortātiaet omnia currentia ſimilia ſunt illis ī natura. Conẜuātenim cōplexionem capilloꝝ ſuꝑ coloreꝫ innatū: et rugatur quod penetrat in eis de nutrimento. huiꝰ mōi ſuntalkrytran. id eſt pix et cuꝫ eo linitur dimittatur quatuorhoris. de inde īgrediatur balneum et oleum de coſto: denigella. de ſynape. de oliuis ſilueſtribus. XXXVII. De tinctura eorumIncture ſpecies qͥbus tingūtur capilli ſūt tresſcꝫ denigrans: albificans: flauos faciens. Denigrantia ſunt: vt galla oleo inuncta et aduſta.Allranna quoqꝫ et indicū. diuerſificātur tn̄ imp̄ſſiōesamboꝝ ẜm diuerſitateꝫ p̄paratōis capilloꝝ. Albificātia ſunt vt ſtercus irundinuꝫ. cortices rafani: fel thaurivapor ſulfuris. cacumen capparis. et cacumen oliuaꝝſingulariter et cōiunctim: proprieqꝫ cum aceto. De flauum faciētibus: dixer̄t qꝛ quod currit ex arundīe nabati recente ablato ab ea cortice eius: cum accenditur ſuꝑ ab alio latere tingit ſic̄ auꝝ. et ſimilit̓ erugo ferri cuaqua dragaganti ſuꝑ quaꝫ expectetur ſicut expectaturſuꝑ alcannā Qm̄ aūt pl̓es ſpēs tīcture ſūt īfrigidantescerebꝝ. corrūpentes ip̄m p̄ꝑantes ad catharros. adappoplexiam et ſil̓ia. curari debet igitur cum eis vicinantur tincturis. aut eaꝝ ſucceſſiōe admīſtretur de aromaticꝭ calidis vt ſunt muſcus. gariofili. ſil̓ia. Qn̄qꝫ eqͥaccidit ex tīctura: vt debilitētur et rūpantur capilli. barbāqꝫ exiccetur. huic quoqꝫ ſuccurrunt ſi cōſeq̄nter adhibeatur oleū violatū et oleum allreiri Si āt ex tīcturafacies denigretur cum farīa fabaꝝ et cyceris atꝫ ſil̓iuꝫlauetur. nec eſt ad illud melior ablutō ꝙͣ cuꝫ oleo calido Actor. Hoc idcirco de capillis ꝓſecutus ſum latiusqꝛ de his ſcripture faciūt mētōeꝫ freq̄ntiꝰ. XXXVIII De barba IſidorusArbam facie eſſe in munimēto: ſed virili ornam̄to indicāt pure facies feīaꝝ qͣs infirmiores ſunt vtiqꝫ muuiri tutiꝰ cōueniret. ſi barbacorpus muniret. itaqꝫ ad vſum ſed ad decorem tm̄hꝫ vir barbā in facie. ſicut māmillaſ ī pectore Cōſtā.vbi. Barba ſolū ornam̄tum eſt bn̄ apꝑens et maxillaſopiens. Cauſa vero cur maſcl̓s et feīa barbeſcat heceſt. qꝛ maſcl̓i ſunt calidiores. et fumꝰ piloꝝ eſt materia. magꝭ ī eis augm̄tatur. Deniqꝫ nec eunuchi barbeſcunt. qꝛ mēbra calidiora ꝑdider̄t. et in feīs calidiſſimisapꝑet aliqn̄ barba. ī maſcul̓ āt frigidis eꝯtra. Areſt.vbi. Impubes caſtrati barbe ſcūt. barbati qͦqͣꝫ ſi caſtrentur imberbes fiūt. ſed ī alijs locꝭ pili rareſcūt. p̄terꝙͣ in pectīe. ml̓ieres hn̄t ibi pilos. Corꝑa tn̄ eaꝝmolliora ſunt et leniora. paucioriſque pili corporibusmariuꝫ. In ml̓ieribꝰ etiā qn̄qꝫ pilioriūtur ī barba: ſedhoc modicū. qn̄ ſcꝫ menſfrua retinentur. viri multoꝝ piloꝝ apd̓ coxas ī ꝑte pedū ml̓ti ſunt coitꝰ. Piloꝝ veronuditas maxīeqꝫ ī pectore ſignū naturalis frigiditatis Ex li. na. reꝝ. Berba in hoīe diſtīguit virileꝫ ſexū