LiberUiceſimuſſecūdus

humiditas cum etatis ſue ſiccitate comparatur. Idcirco iuuenes porci et pecudes meliores ſunt iuuenibꝰ bobus et capris. Animalia vero annalia ſunt inter lactentium humiditatem et iuuenum ſiccitatem mediocria:et iō laudibiliora qꝛ temperata. Meliora tamen aīaliaque ſunt naturaliter calida: quia calor eoꝝ adiuuamētum dat ſue digeſtioni: vnde laudabilius dāt nutrimētum. propter hoc aīalia porcina caprina ⁊ bouinā cēteris meliora ſunt: quia naturalis calor eſt illis vehemētior et dominātior. porro decrepita aīalia ſicciora ⁊ duriora: quia naturalis eoꝝ calor defectiſſimus eſt: et eorum vicinitus humiditas finiēda: et quia digeſtiuā eorum virtuſ eſt defecta: accidentaliter acquiſitā hn̄t humiditateꝫ: crudam. et innaturalem. Ideoqꝫ ad digerēdum difficilia ſunt et ad diſſoluendū tarda. Nam illaudabilem chimū vtpote viſcoſum flegma generant. Tamen ſi calida naturaliter fuerint minꝰ nociua ſunt. Etecontrario ſi fuerint: peſſimā inferunt leſionē. pecudesſunt calidiores bobus capris et porcis: hūidiores etiābobus ⁊ capris: minus tn̄ porcis humide Porcina em̄caro ceteris aīalibus eſt frigidior et humidior maxime¶ LVI.domeſtica.¶ De carnibus extremitatum aīalium.Xtremitates animalium: qꝛ carent omni pinguedine: tarde digeruntur. ſunt eniꝫ d̓ ſubſtātiacutis ⁊ neruoꝝ. Sed quia ſunt in motu ⁊ labore digeſtibiliores ſunt neruoſis membris et immobilibus. Paruū tn̄ eſt eoꝝ nutrimentū: Pedes ſcd̓m medicinam ſunt vtiles. pectoris eniꝫ ⁊ pulmonis aſperitatēleniunt. Et contra tuſſim ſiccam valent. Adiuuāt etiāpatientes diſcoriationes in veſica. Quos enim ſi manducauerint qui diſenteriā patiūtur inteſtinoꝝ vulneraſolidātur: et ſolutōem accidentaliter ſtringūt. Naturaenim eoꝝ lubrificatiua eſt: ꝓpter viſcoſitatem quā hn̄tPedes tn̄ āteriores poſterioribꝰ meliores ſunt: ꝓpterfudamentum caloris naturalis eis vicinas. Labia aūtauribus laudabiliora ſunt: qꝛ auricule de cute et cartilagine ſunt compoſite. Cartilago vero ſi de iuuenibꝰſit aīalibus: et bene coquat̉: erit indigeſtibilis. Si verode lactente et bene cocta ſit digeſtibilis erit: ſed omnibus extremitatibꝰ aīaliū pedes meliores ſunt. Naresfrigide ſunt et ſicce. Sunt enim cartilaginoſe. Ideoqꝫdifficiles ad digerendū: et paꝝ nutrimenti faciūt Lingua inter lacertos et teneram carnem mediocris eſt. Idcirco ſola comeſta dat nutrimentuꝫ molle et mediocre.Cerebrū dicit Areſtotileſ in libro de animalibꝰ calidūeſſe naturaliter: et frigidum accidētaliter. Proinde humidū eſt et groſſum: et viſcoſum: abhominabile: appetitum corrūpit in ſtomacho. citoqꝫ in putredinē vertiturCor dure ſubſtātie eſt: tarde d̓ ſtomacho eiicitur Sedtn̄ cum bene digeritur: multū ⁊ bonū dat corpori nutrimentum. Pulmo facilis eſt digeſtionis et velociter deſtomacho eiicitur: ꝓpter leuitatē et raritatem ſubſtātieProinde ceteris membris minus generat nutrimentū⁊ flegmatico ꝑtinet humori. Epar oībꝰ groſſius eſt: ⁊duriuſ ad digerendū. ſanguineꝫ tn̄ generat laudabileꝫNutribilius eſt etiā carne pinguedinem habente Sedlactētiū ep̄ar ceteris ē meliꝰ Galline vero meliꝰ lactētibus. Renes duobꝰ modis ſunt illaudabiles. Uno mōpropter ſubſtātie ſue corruptōnem: duriciē: et groſficiēAlio modo qꝛ eoꝝ nutrimentū fuerat pinguēdo vrineUnde ſanguinem generant groſſum et peſſimum.¶ LVII.¶ De neruis et cartilagine O Plinius li. xiErui orſi a corde: bubuloqꝫ circūuoluti ſimileꝫnaturam habent et cauſam in omnibꝰ lubriciſIapplicati oſſibuſ: nodiſqꝫ corporū qui vocāturarticuli Aliubi interuentu: aliubi ambitu: aliubi tranſitu ligātes: hic teretes: illic lati: vt ī vnoquoqꝫ poſcit fi

guratio. nec hii ſolidātur inciſi: mirūqꝫ vulneratiſ ſummus dolor: p̄ſectis nullus. Sine neruis qͥdā aīalia ſuntvt piſces: Arteriis eniꝫ ꝯſtāt. Sꝫ neqꝫ he molli piſciūgeneri. vbi ſūt nerui: īteriores ꝯducūt mēbra: ſuꝑioresreuocāt. ¶ Areſto. Uirtꝰ animaliū omniū nō ē niſi inneruo: ꝓpter hoc iuuenes in aīalibꝰ pueris fortioresſūt: quia nerui pueroꝝ ⁊ iuncture fortes non ſunt ſimiliter neqꝫ ſenum: propter debilitateꝫ quoqꝫ neruorumvoces animaliū caſtratoꝝ ſimiles ſunt vocibꝰ femīaꝝUene quidem poſt abſciſionem iungūtur. non aūt nerui. Cartilaginis ⁊ carnis eadeꝫ eſt natura: nec diuerſatur niſi ſecūduꝫ magis aut minus: et qn̄ abſcindituros vel cartilago non creſcit. In animali ambulante eſtcartilago ſine medulla: Si eniꝫ eſſet medulla diſtinctaefficeretur mollis muſtilaginoſa Natura vero ſpondilium celeti: id eſt piſciſ cuiuſdam. cartilaginoſa eſt ⁊ inipſa eſt medulla: qꝛ ꝓpter humiditatem oportet eſſe ſuſtētamentū molle: non ſiccū. Pars aūt terreſtris illiusanimalis tranſiuit in coriuꝫ. In animali generāte aīalſunt oſſa multa ſimilia cartilagini in qͥbuſdam locis: vtin auribus et naſo ¶ Iſaac vbi ſupra. Cartilago ſi deiuuenibus animalibꝰ ſit: ⁊ bene coquatur indigeſtibil̓erit. Si vero de lactente et bene ſit cocta: digeſtibiliserit ¶ Pliniꝰ vbi ſupͣ: Uituli marini cartilagineꝫ hn̄t:non oſſa. Item omniū auriculi ac nares que modicumeminent flexibili mollicia nature prouidentia ne frangerentur. Cartilago rupta nō ſolideſcit: nec p̄ciſa oſſarecreſcūt preterꝙͣ veterinis ab vngula ad ſuffragineſ.LVIIIDe oſſibus. ¶ Iſidorus libro xi.¶ſſa ſunt corporis ſolidamenta. In his omnibꝰpoſitio roburqꝫ cōſiſtit: et vbiqꝫ cute viſceribꝰqꝫ obtecta celant̉. ¶ Actor. Oſſa ſūt pars corporis duriſſima ⁊ ſolidiſſima: foris candida ſunt. intusmedullata: fracta vero reſolidari nō valent ¶ Areſto.Oſſium creatio fuit propter carnem. Naꝫ ⁊ qui fingere volunt animal ex luto: corpuſ aliud durū ſub illo ponunt: deinde lutum ſuꝑ ipſuꝫ componūt. ſic fecit natura per oſſa. Poſita ergo ſunt oſſa ſub ꝑtibus carnofisIn membris qͥdem motis propter cōſtrictiōeꝫ. In mēbris aūt que nō mouentur ad cuſtodiā: ſicut coſta continens pectus. Nō em̄ fuit creata coſta: niſi ad ſaluteꝫꝯtinētiū cor Oſſa vero q̄ vicinātur ventri ꝑua ſūt: vt n̄prohibeāt tumorem ventris propter cibum animalis:et propter impregnationem que accidit feminis. Oſſaqͥdem animalis generātis anīal intra ⁊ extra ſūt ſecundum eādem diſpoſitōem in duricie ac fortitudine. Etvalde maiora ſunt oſſibus animalis quod nō generatanimal reſpectu ſui corꝑis. Animal magnum: indigetmagno ſuſtentamento: ⁊ fortiori ac duriori: maximeqꝫſi fuerit animal forte viuens ex venatōe. Oſſa quoqꝫmaſculoꝝ fortiora ſunt oſſibꝰ feminarum: et maximequando fuerit animal ex comedentibꝰ carnes: ſicut leocuiuſ oſſa valde dura ſunt. Unde ſi confricētur ad inuicem: exibit ex eis ignis: ſicut ex lapidibuſ: nec eſt in eismedulla: niſi ī oſſe coxe et fotillis ſcilicꝫ ab armo vſqꝫad cubitum. In animalibꝰ aūt habentibus ſanguineꝫet nō generātibꝰ aliud animal: natura paulatim mutauit creationem oſſium. In auibus nanqꝫ fecit oſſa debiliora ceteris. In piſcibus aūt ouātibus creauit ſpinamOſſa quoqꝫ ſerpentiū ſunt de natura ſpine piſciuꝫ: niſiſint ſerpentes valde magni.¶ LIX.¶ De eodemN aīali ergo carente oſſibus eſt membꝝ aliqd̓cōueniens nature oſſiū vt ſpina in piſcibus: ⁊cartilago in qͥbuſdā anīalibꝰ. Hoc aūt iuuamentuꝫ inquibuſdā ſanguine carentibꝰ eſt ītra corpus: et in quibuſdā extra: ſicut in aīalibus mollis teſte vt ſint cancriet dure teſte: vt oſtree. Pars enī ea cuſtodiēs eſt extra.