Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

eſt. ingrata viſu. ex hac quoqꝫ tamen aliqua cōtingūtauxilia. Carnes eius vſum habent cōtra paraliſiꝫ articularios morbos. Fel vero extrahit pituitas ſāguinēqꝫ vitiatum. Siſtitur ab eo remedio aluus aque frigide potu. Quarti generis teſtudinuꝫ ſcꝫ que ſunt in amnibus diuulſarum pinguia quartanis valere dicunturSanguis inſtillatus cerebro capitis dolores ſedat. Itēqꝫ ſtrumas Palladius vbi ſupͣ. Ut olera quideꝫ aīalia infeſta generēt: in corio teſtudinis omnia ſeminaque ſparſurus es: ſicca. vel mentam locis pluribus maxime inter caules ſere. Porro contra limaces vel amurcam recentem: vel ex caminis fuliginem ſpargeCLXXIIII.VDe tinea.Iſidorus.Inea eſt veſtimētoꝝ vermis: ſic dicta: eo teneat et eo vſqꝫ inſidiat quo erodat. Inde et pertinax eo eandeꝫ rem ydentideꝫ vrgeat Exlibro de naturis rerū. Tinea eſt vermis ex aere corrupto in veſtibus ex humore marcido. qui in lana eorum ēprocreatus. Adeoqꝫ inſidet vt eas erodat. Pliniuslibro xi. Puluis tineas creat in lanis et veſtibus: precipue ſi vna includatur araneꝰ. Sitit em̄ et omnē abſorbens humorem: ampliat ariditatem: hec et in cartis naſcitur. Eſt autem genus eaꝝ tunicas ſuas trahentium cōclee modo: ſed haꝝ pedes cernūtur ſpoliati expirant. Idem in libro xvii. Uexant ficoꝝ ſemina tineecōtra quas remedium eſt in eadem ſcrobe defodere lentiſci taleam: inuerſa parte que fuit a cacumine Ideꝫin libro xxviii. Tinearum genera pellit cornu ceruinicinis Gloſa ſuper oſee. Tinea veſtimentū: putredo ligna lente corrodit. Sed tinea citiꝰ ꝙͣ putredo conſumit. vnde de captiuatōne x. et duarum tribuum dn̄sper ꝓphetam dicit. Ego quaſi tinea effraym: et quāſiputrēdo domui iuda. Grego. in moral̓. libro iiii. tinea de veſte naſcitur: et eandem veſtem naſcendo corrūpit de qua oritur. Unde dicit ſcriptura qui terrenuꝫhabent fundamentū: cōſumentur velut a tinea. Homonanqꝫ velut tinea cōſumitur. cuꝫ de ip̄o id ē de carneeſt veſtis anime temptatio carnalis oritur. vnde conteratur. Tinea quoqꝫ damnū facit: et ſonitum non facit:ſic mentes iniquorū: quia damna ſua cōſiderare negligunt: integritatem quaſi neſciēteſ perdunt. quaſi ergoa tinea ꝯſumunt̉: quia non ſonitu culpe morſuꝫ tolerātdum quāta vite innocentie detrimenta patiantur: ignorant. Unde et ibidem recte ſubiūgitur. De mane vſqꝫad veſperam ſuccidentur. de mane vſqꝫ ad veſperampeccator ſucciditur: dum a vite ſue exordio vſqꝫ ad terminum iniquitatis ꝑpetratione vulneratur Auicenna in iiii. canone. Pannos a tinea prohibet abſinthiuꝫet ſimiliter calamentum et etiam cortices citri.CLXXV. De veſpaIſidorus.Eſpa eſt animal exiguuꝫ volatile aculeis venenoſum que dicitur de putridis aſinoꝝ carnibꝰ¶vaſci: ſicut fuci de mulis: ſcrabrōes de equis:apes de vitulis. Areſtotiles. Ueſpa eſt animal anuloſum volatile: quod aerem non recipit. id eſt non hanclat ſuaqꝫ vita et nutrimentū eſt circa ſtercus et carnesEt eſt de animalibꝰ que manent cum ſociis ſuis ſicutformica et apis: habet auteꝫ lanceā interius: ſicut ſcorpio exterius Sanguine caret: alaſqꝫ membranis cooꝑtas habet. Accidit veſpis ſenectutē exuere Apeſqꝫ nocentur a veſpis proprie: ideoqꝫ nocet apibꝰ illas aꝓpinquare. Itaqꝫ cuſtodes alueoꝝ dep̄hendunt veſpas perhunc modum accipientes ollam: carnes in eam ponunt̉et cum in eam multe veſpe ceciderint: eam cooperiunt:ac ſuper ignem ponunt. habet autem aculeū intra corpus veſpa: ſicut apiſ: qꝛ ſi eſſet exͣ defacili corrumperet̉

ꝓpter debilitatē ſui. Siquiſ veſpe pedes acceperit: eamqꝫ dimiſerit vagari cum alis: tunc volant circa ip̄aꝫ veſpe carentes aculeis. habentes autē aculeos non volātſuper ip̄as: ꝓpter hoc multotiēs in hyeme dep̄hendunt̉in ſepulturis. Ex libro de natura rerum Ueſpe ex eqͥnis carnibus aliquando procreatur. In plenilunio magis creſcere dicuntur. harum vita circa ſtercus. eſt. Ceras quidem faciūt: ſed non ex collectōne florum. et obinutiles ſunt.¶LXvj De diuerſis generibꝰ veſparū Areſto. Eſpe duplicis ſunt generis. vnum eſt agreſte:quod non eſt in montanis: nec pullificat in terra. ſed in arboribus. et eſt maiꝰ ꝙͣ veſpa domeſtica longius ac nigrius et fortius. pungitqꝫ forti punctura. huius etiā aculeus maior eſt aculeo alterius generis reſpectu ſui corporis. haꝝ vite tpus eſt anni duoet multotiens cum abſcindunt̉ arbores in hyeme exeūtab eis veſpe volando: quia tunc latitant in arboribus:et ibi eſt ſemꝑ eorum manſio. veſpe aūt domeſtice duoſunt genera. Unum genus illaꝝ ſunt rectores: et dicūtur mutira. aliud dicitur argilta que non viuit duobusannis. ſed omnes moriūtur apud preſentiam hyemis.qd̓ apparet ex hoc: qꝛ hyems incipit. argilte accidit īfirmitas: ſcꝫ capitis euacuatio. ſi fuerit hyems fortisnon apparent omnino. Rectores aūt qui mutira dicuntur apparent hyeme tota. nidificāt in terra. vnde multi viderunt eas terram cauantes: et nunꝙͣ vidētur argilte hoc facientes. Genus veſpaꝝ quod dicitur mutireꝫlata ſunt et ponderoſa: groſſioris corporis ꝙͣ kikenes: ꝓpt̓ eaꝝ ponderoſitatē ſunt virtutis bone. nec pn̄tmultuꝫ ſaltare Apparet autē nobis rectoreſ hn̄t aculeum ſimilem illi qui eſt in rectoribuſ apum: ſed non extrahunt eum: nec pungunt aliquid per ip̄m. Itē quedaꝫveſpe non habent aculeum:: alie vero habēt. aculeis carentes minores ac debiliores ſunt: nec pungunt. habētes autem aculeum magne ſunt et fortes: ideoqꝫ dicuntur a quibuſdam mares. femine vero: aculeis carentes.Uiſe ſunt aliquando veſpe coire cum alio veſparumgenere: vt agreſtibꝰ domeſtice Et videbatur: vnaquidem aculeum habebat: ſed vtrum alia ſimiliter haberet incertum erat. AXXVII. De cibis et manſionibꝰ ip̄arū.Eſparum cibus eſt ex floribus et fructibꝰ. Sepe quoqꝫ viuūt ex cibis animaliū. Mutira venatur in fine hęemis: et plures earum venant̉circa calem: uenant̉ que mutira ꝓpe aggeres magnos:et altiſſima loca. omnes qꝫ videntur cum aculeis.autē congregant veſpe flores: nec cibant̉ ex eis ſic̄ apeſSꝫ cibus eaꝝ in maiori ꝑte eſt ex carne. Ideoqꝫ circaſtercora manent: muſcaſque magnas deprehenduntcaput earum abſcindunt: corpuſque ferentes cum ipſovolant. fructus etiā dulces cōmedunt Nidos ſub terrafaciunt: et ut formice terram extrahunt. alie quidemparuos faciunt nidos: alie magnos. Cumque alueariafuerint fertilia: duos aut tres fauos extrahunt: et nondeponūt: vt dictum eſt: ſicut apes faciūt: ſed hieme manent in aluearibus. Ideoque plures earum moriuntur.nec in vno nido plus rectore vno: ſicut habent apes inalueari vno Cumqꝫ aliquis ex vribeon a nido ſuo amittitur: omnes prope locum aliquem in quo ſunt paſcuacōgregantur: ibiqꝫ nidum ſibi faciūt: et apparet cerain maiori parte eſt extra: atqꝫ in vno nido rectoreꝫ vnūponunt. Cum autem rector ille creuerit et exierit accipiet yribeōꝫ ſecum et ponet in quadaꝫ illius nidi domorum. Plinius libro xi. Ueſpe in ſublimi e luto nidoſfaciunt: et in hiis ceras. Scrabrones cauernis aut ſubterra. et hoꝝ ſexangule celle. Apes nullū corpus attingunt: nec carne veſcunt̉. Sed veſpe muſcas grādiores