Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

confert ſcorꝑionum morſibus emplaſtri more ſuꝑpoſitus: aut comeſtꝰ. Deniqꝫ galbanū eſt tyriaca venenisſcorꝑionum. Idem in iiii. canone Scorpionis pūctura curatur per canones cōmunes: et vaporationeꝫſale et milio et ſimilibus¶LXV.De medicinis ex ipſis ſcorpionibus. Plinius libro xi.remedio cinis ip̄e ſcorpionis potus in vinoCorpio ſi momorderit hominem: putatur eſſeIdem in libro xxix. Scorpio tritus veneno ſtellionum aduerſatur. Siquidem ip̄e ſtellio. vt ſupra dictum eſt: ſcorpionibꝰ adeo contrarius eſt. vt eis pauorēviſus eiꝰ inferat et torporem. Ip̄e quoqꝫ ſcorpio ſueplage auxiliatur impoſitus: aut aſſus in cibo vel in potu ſumptus Auicenna in ii. canone. Oleum ſcorpionum valde cōfert dolori aurium Idem in iiii. Scorpio etiam ip̄e ē emplaſtrum bonuꝫ ad ſcorpionem: iterum cauda eiꝰ: et etiā planta que dicitur plāta ſcorpionis: ꝓpter ſimilitudinem quā habet eo Idem in vScorꝑiones etiā in naturis ſuis cōtrarii ſunt lapidibꝰgeneratis in renibus et veſica: ſicut carnes vipere contrarie ſunt venenis ſerpentiū atqꝫ ceteroꝝ reptiliuꝫ venenoſoꝝ. Itaqꝫ cinis ſcorpionum frangit lapides. facit eos in vrina ſtatim deſcēdere Dyaſcorides. Scorpius etiā crudus tritus et impoſitus ꝑcuſſure ſue ſuorumqꝫ contrarius eſt.¶LXVI.De ſeta: et ſimultate ac ſoli fuga Ex libro de naturis rerum.Eta eſt vermis: vel. vt quidam volunt̉. ſerpēsa re nomen habens. Eſt enim tenuiſſimꝰ inſtarſete: fere cubitalis longitudine: durus: et albꝰnihil differenſ vtraqꝫ extremitate: quippe cui caputeſt: ſed ſerpit vtrobiqꝫ. hic in aquis corruptis nec tamēfetidis naſcit̉. adeo durus eſt: vix pede cōteri poteſt.Huius veneni tanta vis eſt: vt ab homine potū hauſtꝰelanguere eum et tabeſcere faciat: donec eum diro cruciatū vita exuat Ex papia. Simultas eſt proprie vermis in capite arietis: qui dum mouetur facit eum repedare Ex eodē Simultas eſt vermis in capite animalis cornua habentis: cōmouens eum ad feriendum cornibus Iſidorus. Solifuga ip̄a eſt muſaraneus: deſupra dictum eſt Solinus Sardinia quidē abſqꝫ ſerpentibus eſt. Sed quod alijs locis ſerpens eſt. hoc ē ſolifuga ſardis agris: que occultē reptat: et per imprudētiam ſuꝑ ſe inſidentibuſ peſtē facit: huic incōmodo accidit herba ſardonia: que in defluuiis fontanis prouenitlargiꝰ iuſto. hec ſi edulio fuerit veſcentibus neruoſtrahit. deducit ora rictu: vt qui mortem oppetunt intereant facie velut ridentium. Econtra quiquid aquarūeſt: varie cōmodis ſeruit. ſane calidi fontes et ſalubresaliquot locis efferueſcunt: qui medelaſ afferunt: aut oſſa fracta ſolidant: aut a ſolifugis inſertum venenū abolent. aut etiā occultas egritudines diſſipant. Et oculis medentur: etiā arguendis furibus valent. CLXVII. De ſphalangione Actor.genus: ſicut dictum eſt ſuperius. Cuius videliPhalangion iuxta plinium eſt quoddā araneicet morſus noxius eſt: corpuſ exiguū: variū: acuminatum: hic ex araneoꝝ generibus tautum in ip̄o ſpe incubat magno numero: qui vt emerſerit: matreꝫſumit: qn̄qꝫ etiā patrem Cōtra ſphalangionuꝫ morſusremedia ſunt multa particularia: de quibus diuerſaloca dictum eſt ſuperius. Plinius libro x. Biſſidentveſpe et ſphalangie et aranee. Idē in li. xviii. Naſcitur quaſi morbus quidam in heruo ſphalāgion aranetgeneris beſtioſa: ſi hyems ſit aquoſa. Idem in libroxxix. Sphalanginm ytalie ignotum plurium generum

eſt. vnum eſt ſimile formice ſed multo maius ē rufo capite: nigra vero reliqua corporis parte. albis intercurſantibus reſperſus guttis: et acerbior eſt huiꝰ ꝙͣ veſpeictus. maximeqꝫ circa furnos et molas viuit. Et in remedio eſt ſi alterum eiuſdem generiſ percuſſo oſtendat̉et ad hoc ip̄m ſeruantur cum mortui inueniuntur. ſꝫ etcortices eoꝝ contriti ac poti medentur. Eque ſphalangion greci vocat inter genera araneoꝝ: ſed diſtinguūtlupi nomine. Tercium genus eſt eodem ſphalangii nomine. araneꝰ lanuginoſus: capite grandiſſimo: quo diſſecto inueniuntur intus vermiculi duo. qui adalligatipelle mulieribus ceruina: ante ſolis ortum preſtant eisne concipiant. vt Cecilius in cōmentariis reliquit. visea annua eſt: quā ſolā ex oīm tacito dixiſſe phas ſit qm̄aliquaꝝ fecūditas plena liberis: tali veniā indiget Uocat̉ et rhachino nigro ſimilis: ore minīo ſubalbo: pedibus breuiſſimis tanꝙͣ imperfectis. dolor a morſu eiusqualis a ſcorpione: vrina ſimilis araneis textis. Idemerat Aſiortion: niſi diſtingueretur virgulis albis. huius morſu genua labefactantur. Omnibꝰ autem peioreſt ceruleus: lanugine nigra: caligineꝫ concitans: araneoſos vomitus. Deterior etiā eſt a ſcrabrone pennistantūmodo differens. hic et ad maciem perducit Mirmecion formice ſimilis capite aluo nigra guttis albisdiſtinguentibus Ueſpaꝝ dolore torquet̉. Tetragāthitduo genera habent: peior mediū caput diſtinguente linea alba et tranſuerſum altera. hic oris tumoreꝫ facitAt cinereus poſteriori parte candicās: lentior minimeauteꝫ noxius colore: qui telas muſcis in parietibꝰ latiſſime pandit. Contra omniū vero morſuſ remedio ē gallinaceoꝝ cerebrum cum piperis exiguo potum Itē formice quinqꝫ pote: pecudum quoqꝫ fimi cinis illitus exaceto. et ip̄i aranei quicūqꝫ putrefacti in oleo Ex lide natura rerum. Sphalangia eſt aranee genus morſuvenenoſum: corꝑe exiguum et acuminatum: Nares homiuuꝫ pecudūqꝫ libenter ingreditur. Cunqꝫ ceruos inſiluis ꝑcuſſerit: niſi cancros in cibum ſumtā: vitā ſuapericlitātur. hec ſpecus incubant: oua multa numeropariunt. Statimqꝫ vbi fetus erūpunt: patrem et matrēcōſumunt: adiuuat enim pater fetus incubare.CLXVIII.De ſpoliatore colubri ac ſtella. Ex libro de naturis rerum.Poliator colubri eſt vermīs coloris aurei. quietiā virorem ad vmbraꝫ habet. ꝑuus et inualidus cum ſit: anguem aſtucia decipit. et indenomen accepit. Nam vbi colubrum ad eſtum cubare viderit: per caudam eius aſcendens ad caput: tranſcurritEumqꝫ prius quaſi fricando permulcet: et demuꝫ morſibus carnes eius aggreditur. āguis leſa fugit: ꝑſecutor inſequitur: ac letali morſu inſiſtit: donec interioracerebri penetret: ac perempti carnibus ſatietur. hic abuſdam vermis aureus dicitur. Dicit autem. Areſtotiles de vermibꝰ coloris aurei: quādo nati ſunt: primoquidem a parentibus cibantur: deinde ſine cibo permanent diebus multis: et ita iacent immobiles: vt mortutvideantur. Poſt tempus autem a natura prefixuꝫ reuiuiſcunt. ſibiqꝫ prouiſuri ad paſtuꝫ ſurgūt Stelle figura vermis eſt. vt dicit Plinius. nocte vt ſtēlla lucet:nunꝙͣ niſi magnis ymbribus prouenit et ſerenitatē adeſſe ſignat. huius tantus rigor eſt: vt ignem tāgensalio modo ꝙͣ glacies extinguat. huius ſanie ſi caro hominis contacta fuerit: toti capilli defluunt. Idqꝫ quodcontactum eſt: colorem in virorem mutat. hii vermesnihil gignūt: nec eſt in eis mas vel femina ¶XIX Iſidorus.De tabano.Abanus vulgo: qui et latine dicit̉ aſilus: et grece oeſtrus: eſt animal volatile armētis aculeis