Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

minime. id eſt minoreſ atelabi dicte: aduerſantur aꝑibꝰac veſpis: et ſcrabronibus atqꝫ ſanguiſugis. Ex li.naturis rerū. Locuſte. vt dictuꝫ eſt. a vento auſtrali geuerantur. ſeptentrionali et aquilonari moriuntur. Lirca ſolſticium eſt coitus eaꝝ Qua condenſa in autumnopariunt: que tota hyeme durēt: et exitu veris erumpūtFetus forma puſilli ſine cruribus penniſqꝫ reptantesmori eas cum peꝑerint certum eſt. Gloſa ſuꝑ iohel.Brucus vocatur fetꝰ locuſte anteꝙͣ alas habeat Deinde cum incipit parum volare atelabus dicitur Cum vero pleniter volat locuſta vocatur. ml̓toqꝫ grauior ē brucus ꝙͣ locuſta vel atelabus: quia iacens in vno loco radicitus comedit fructus. Gloſa ſuꝑ naū iii. Brucusautem et atelabꝰ et locuſta incaleſcente ſole auolant: teſte propheta.CXLI. De nocumentis earum. Plinius vbi.Ocuſtas certum eſt maria longinqua tranſire:continuata plurimaꝝ dierum fame maximeqꝫmiramur propter externa pabula nouerūtremota petere loca: mira peſtis naͣm et grandiores cernuntur. Tantoqꝫ pennaꝝ ſtridore volant: vt aues eſſecredantur. ſolemqꝫ obumbrant. populi auteꝫ vbi alōgevenientes ſpectant ſoliciti ſunt: ne ſuas terras operi atNam vbiqꝫ dira meſſibus nube terras cōtegunt: ml̓tacontactu adurentes. et omnia morſu corrodunt: vt fruges tectorūqꝫ fores. Aliquādo autem vento ſublate īmaria vel ſtagna decidunt. In cyrenaica regione lex ēhas ter in anno debellandi. primo quidem ouā obterēdo. deinde fetum: et tandē adultas. Deſertoriſqꝫ penisadiudicatur: qui ab hac lege ceſſauerit. Italiam ex affrica maxima ſepe infeſtant cohorte. populo ſepe ad ſibilina coacto remedia ꝯfugere metu inopie. In lemnoinſula certa prefinita eſt menſura: quā ſinguli enecatarum ad magiſtratus referant. Graculos etiā ob id colunt: aduerſo volatu eaꝝ exitio ac neci occurrētes Tororbis partibus malum id vagatur. In ſyria quoqꝫ militari imperio necare coguntur accole et eas debellareparthi vero eas in cibum ſumunt. Ex libro de naturis rerum. Locuſta eſt animal dente noxium et regēnon habeat ordinatum ducit exercitum. hoc animal vtdictum eſt pluſꝙͣ cetera inimica frugibuſ nocet. Ambroſius. Locuſta collecto agmine occupans latitudineꝫregionis: non nocet habitando: nec fructus depaſcitur:niſi ſignum acceperit diuine preceptionis: tunc exequitur vltionem celeſtis offenſionis hanc auis grece dicta ſeleuthis vel zeleutis ad remediū data inſanabili paſtu deuorat: et plagam extinguit. Gloſa ſuperamos vii. Locuſte cum in principio ymbris ſerotini. ideſt verno tꝑe quādo cūcta virēt: omnis ager parturitveniunt: cuncta fere cōſumunt. Gloſa ſuper naū iii.Locuſte in frigore torpent: in calore volitat Porro atelabus modicis pennis reptans potiꝰ ꝙͣ volans: vbicūqꝫ oritur: vſqꝫ ad puluerē cūcta cōſumit. quoniā abire poteſt donec penne creſcāt: porro bruchꝰ atelabꝰet locuſte incaleſcente ſole ad alias regiōes aduolant:nec meminerūt ſepis in quo tempore frigoris ſederantUnde ſcriptum eſt. cuſtodes tui quaſi locuſte: et paruūli tui quaſi locuſte locuſtaꝝ que conſidēt in ſepibus indie frigoris. Sol ortus eſt: et auolauerūt: et eſt cogQXLII.nitus locus earum vbi fuerint. De remedijs contra eas. GGloſa ſuperiſaiam. xxxiijOcuſte foſſis obruuntur: ne a vēto in mare rapiant̉: et ad t̓rā deiecte ex ouis viue ꝯceperātetiaꝫ bruchos in morte gignant. Unde diciturper ꝓphetam. Cōgregabūtur ſpolia veſtra: ſicutⁱ colligitur bruchus. velut cum foſſe ex eo fuerint plene.Plinius libro x. Selentides aues vocantur quaꝝ aduē

tum ab Ioue precibꝰ impetrant caſini montis incole locuſtis fruges eorum vaſtantibus. Idem in libro xi.Lemnii certa menſura ſibi prefixa ſinguli locuſtarumenecataꝝ ad magiſtratus referunt. Ob id quoqꝫ gr̄aculos colunt: quoniā aduerſo volatu eaꝝ exitio necaturi occurrunt. ¶Palladius libro primo. Opinio grecoꝝeſt: ſi nubes locuſtaꝝ repente ſurrexerit latentibꝰ infratecta cunctis hominibus eam poſſe tranſire Quod ſiobſeruātes hoīes ſub aere dep̄hendāt: nullum fructumnoceri ſi cōtinuo om̄es ad tectā confugiant Pelli etiādicunt̉ amari lupini aut agreſtiſ cucumeris aqͣ decoctaſi murie mixta fundatur. At eſtimāt aliqui locuſtas velſcorpiones poſſe fugari. ſi aliquo ex hus vtantur in re CXIIII.medio.De medicinis ex corporibꝰ locuſtarū ActorOcuſte ſicut animalia cetera plura in ſe hēntmedicinalia corporis humani morbis curādisEvtilia. Plinius libro xxx. Locuſtarum pedescum ſepo hyrcino triti lepras ſanant. Auicenna in iicanone medicinę. Locuſte meliores ſunt groſſe que alaſ habent: hec aſſantur et comedunt̉ ꝓpter puncturaſcorpionis. Pedes locuſtaꝝ eradicant verrūcas: vt dicitur. Ex rotundis autem eaꝝ xii. grana ſumentur: abiectiſqꝫ capitibus et extremitatibus earum poniturqꝫeis parū mirti ſicce bibūturqꝫ propter ydropiſim ſicutſunt. Item cōferūt guttatōni vrine et difficultati eiusFitqꝫ cum eis ſuffumigatio et cōfert difficultati ip̄iuſac precipue mulieribus. Fitqꝫ cum eis vaporatio emorroidibꝰ Stercus locuſtaꝝ panno cōfert: morphee ⁊c̄. CXIIIII.De lumbrico.Iſidorus.Umbricus eſt vermis inteſtinorum: ſic dictusquaſi lubricus. quia labitur. vel eo in lūbisfit. hoꝝ tria ſunt gn̓a rotūdi: longi: et lati Plinius li.xi. Intra hominē tinee tricenū peduꝫ: aliquādo et plurium in longitudine: iam in carne inueniūtur exanimi:viuentium quoqꝫ hominū capillo. Quā feditate Silla dictator et Alcmā ex clariſſimis grecie poetis obiere. hoc quidem aues infeſtat. Aliqn̄ interimit phaſianas niſi puluerātes ſeſe pilos habētiū. aſinū immunēhoc malo credunt et oues tantū. Haly in libro regalis diſpoſitōnis. Lumbrici naſcūtur ex humoribꝰ flegmaticis putreſcētibus in inteſtinis: vbi naſcitur calorextraneus. hos impoſſile eſt naſci de ſanguine vel colera rubea. Nam colera rubea cum amaritudine et acuitate ac ſiccitate ſua huiuſmodi occidit animalia. Sanguis auteꝫ de venis vel arteriis exit: et ſi exierit apoſtema gignit paſſionibus alijs. Unde paſſionē hāchabent pueri: flegmaticā groſſam humiditatē hn̄tescum dieta ſua groſſa et purgandi negligētia. Maximevero in autūno hec paſſio naſcitur ex fructuū cōmeſtōne. huius ſpecies ſunt tres: vna lumbricoruꝫ qui quaſirami portulace ſunt: et ī inteſtino ſubtili naſcūtur propter nimiā humiditatem cibi: que in eo adunatur. Suntet alij lati: ſicut ſemina cucurbite: plurimuꝫ in inteſtinogroſſo maximoqꝫ morbo. Sunt etiaꝫ alij minuti vermiculi ſicut qui fiunt in aceto. plurimū in erecto naſcētesinteſtino. Lumbricoꝝ accidentia ſunt tortura: abominatio: punctura: maxime cum inteſtina ꝓpter humectationem ſubtiliata ſunt Nam lumbrici de eoꝝ humectatione trahunt: ſi creuerint in inteſtinis virtꝰ deficitbuia chylos ea nutriens ad lumbricos nutriendos vadit. vnde deficit humiditas corꝑis: ſtrident dentes labia pruriunt: abominationem habent et vomituꝫ. Aliquando autem vſqꝫ ad ſtomachum aſcendunt: et vomitu exeunt.CXLV. De multipede. Iſidorus.