Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

obuiantes non dicūt eis date nobis de ānona veſtra:ſed vadunt querentes per eaꝝ veſtigia donec inueniātet ſimiliter deferant. Recondentes aūt grana in ſpēlūca diuidūt illa media ne germinēt. Areſtotiles. Formicaꝝ manifeſta eſt operatio: laborant vt dictū eſt etiānocte apud complementū lune. non venantur: ſed cibuꝫdeponunt: et vna viā ſemꝑ ambulāt. multa namqꝫ ānimalia carētia ſanguine ſubtiliora ſunt qͥbuſdā habentibus ſanguinem: vt apes vt formice. Plinius libro xCibuꝫ formice condunt in annū. Idem in vndecimoHiis reipublice ratio eſt: et memoria: et cura ſeminaꝯdunt abroſa ne rurſuꝫ in frugē exeant a terra Maiora ad introitum diuidunt. Made facta quoqꝫ ymbreferunt et ficcant. Operantur etiā noctu in plenilunio.ceſſant autem interlunio. Et qm̄ ē diuerſo conuehuntaltera alterius ignara: certi dies: ad recognitōnē mutuam nundinis dantur. Que tunc eaꝝ ꝯcurſatio: ꝙͣ diligens cum obuiis collocutio quedam ac perconctatio. Gloſa ſuꝑ ꝑabolas vi. Tantillum animal formica videlicet principe carens: rationiſ expers: natura duce: inpoſterum ſibi prouidet. vnde ſcriptū eſt. vade ad formicam o piger ⁊c Ex libro de naturis rerum. Formicafrumenti granum eligit: et ſi complutū in foſſa ſua fuerit: illud exponit vt ſiccitur. ſicqꝫ iteꝝ reponit ip̄m vſqꝫad tempus. Ut autem granū cōſeruet abſqꝫ germine:fertur ip̄m in tres ꝑtes diuidere.CXXXIII:De hijs que contraria ſunt formicis.Palladius vbi ſupra. Ormice autē quoniā ortis ſatiſqꝫ nociue ſuntabigūtur ſi origano ac ſulphure tritis foramēI(eaꝝ aſpergatur. Item ſi cōcleaꝝ vacuas teſtaſvſſeris: eoqꝫ ciuere foramen eaꝝ inculcaueris. Preterea cōtra formicas ſi foramē in orto habent noctue coradmouetur. ſi autem foris veniunt omnē orti ſpaciū cinere aut crete cādore ſignet̉ Achildes in libro venenis. Cum intromiſeris in antrū formicaꝝ azath id eſtveſpertilionē coherentē: ille formice exibunt antruꝫ:nec per ip̄m amplius colligent cibū. locus etiā cui ſanguis menſtruus fuerit aſperſus: nunꝙͣ ad eum accedentformice: et areſcūt ex eo plāte. Plinius libro decimoStyracis origani aut calcis aut ſulphuris: odore necātur formice. Idem in libro xi. Ranaꝝ altera fibra rubetarum a formicis non attingitur ꝓpter venenum vtarbitrātur. Idem in libro xvii. arboꝝ peſtes ſunt etformice: has abigunt rubrica et pice liquida perunctiscaudicibus. necnon et piſce ſuſpenſo iuxta in vnumlocum cōgregāt: aut lupino trito cum oleo linitis radicibus. Idem in libro xix. Si rigui non ſint: remediuꝫeſt: limo marino vel cinere foramina earū obturare. ſedelyotrophio herba ſiue ſolſequio necantur efficaciſſime. quidam et aquā diluto latere crudo hiis putāt inmicam Idem in libro xxx. Eſt fornicaꝝ genus venenatum non eas nouere in ytalia: quas ſolifugas appellat cicero vel ſalfugas betica. hiis cōtrariuꝫ eſt cor veſpertilionis. ſed et cātarides reſiſtit omnibus formicis Areſtotiles. Siquis acceperit ſulphur et origanuꝫagreſte: et pulueriſauerit ſuꝑ manſiones formicarū: dimittent illas et fugient. Similiter etiā fugiunt a fumoſtoracis ſicci. Razi ī almaſore. Formice ex allritrā:ex ſulphure: et ex aſa fetida fugantur: ſi ex iſtis mittatur aliquid in eaꝝ foraminibuſ: moriētur. porro ſi ex eocirca foramen epythima fiat: exibunt. Ex libro denaturis rerum. Domus formicaꝝ ex ſulphure et origano agreſti fumigata: formicas effugere cogit ab illa. CXXXIIII.De maioribus formicis. Solinus.Ormice. vt dictum eſt dicūtur eſſe in ethiopiaad formā maximi canis: que arenas aureas pe

dibus quos leoninos habent: eruūt. ac ne quiſ auferatcuſtodiunt. Plinius libro xi. Formice in regione ſeptētrionaliū indorum qui darde vocantur: e terre cauernis egerūt aurum: quibus color feliū. magnitudo egipti lupoꝝ: erutum ab eis hoc auruꝫ tꝑe hyberno indi furantur. feruore eſtiuo cōditis propter vaporē in cunicūlos formicis. Que tamen odore ſolicitate ꝓuolant: crebroqꝫ ꝙͣuis camelis preuelocibus fugiēteſ: lacerātta pernicitas eſt his feritaſqꝫ cum auri amore. Phiſiologꝰ. Qui volūt a formicis ethzopicis aurum abripere: accipiunt equas cum pullis ſuis et famē affligūttribus diebus. deniqꝫ pullos earum ad littus aque religant: que currit inter eos formicas. Et equas agūttrans aquā illam impoſitis clitellis ſuꝑ dorſum earuꝫ:que vbi vident tranflumen herbas virentes. paſcunturper campos vltra flumen. formice aūt vidētes ſcriniaclitellas ſuꝑ dorſum eaꝝ: cōportāt in eas aureas harenas volētes eas ibi recōdere: veſperaſcēte aūt die poſtꝙͣ ſaciate ſunt eque et auro onuſte: pullos ſuos audientes pre fame hinnienteſ regrediuntur ad eos cum auromulto. Ex libro de naturis rerum. In india ſuntformice circa montes aureos vulpibus maiores fortesac ſeue nimis: pedes quatuor habentes. et in pedibushamatos vnguēs. Tante vero fortitudinis ſunt: vt viſos homines diſcerpant Beſtias aūt de facili ledūtſatis conſcie: aurum illud quod ip̄e cuſtodiūt inuitiſnon auferant. Ad plectenduꝫ ergo temeritatē auaricie CXXXV.illic a deo collocate ſunt beſtie. De formicoleone. Iſidorus.Ormicoleon ideo ſic vocatur: quia formicaruꝫeſt leo. vel quia formica pariter et leo. Eſt eniꝫanimal paruū: formicis ſatiſ infeſtum: quod inpuluere ſe abſcōdit: et formicas frumenta geſtantes interficit. Proinde autem formica et leo vocatur: qꝛ alijſanimalibus eſt vt formica. formicis autē vt leo. Gloſa ſuper iob. Mirmicoleon. id eſt formicaꝝ leo: eſt ꝑuūanimal: quod clam inſidiatur formicis: et eaſqꝫ comedit. volatilibus autē et alijs animalibus a qͥbus comeditur: formica exiſtit. Unde myrmicoleon periit et cētera Ex libro de naturis rerum. formicarum leo mirmicoleon dicitur: vermis eſt de genere formicaruꝫ: ſedmulto maior. Qui dum adhuc paruus eſt et inualidusrobore: pacem ac modeſtiam ſimulat: ſed cum vires acceperit: priſtina conſortia deſpicit: et vnam maiorū turbam comitatur. Itaqꝫ inualeſcēs audacia formicis advſus cōuenienſ laborātibus inſidias deliteſcit: et ſibinichil in eſtate parauerat: in hyeme labores earum deripit ac deſtruit.C XXXVI. De fuco. Iſidorus.Ucus eſt maior ape: vl̓ maior apis mīor ſcrabrone. Et dictus eſt fucus: eo alienos laboreſIedat: quaſi fagus vel focus. Depaſcit em̄: qd̓non laborauit. de hoc virgiliuſ ait Ignauū fucos pecꝰa preſepibus arcet. oriuntur autem fuci de mulis mortuis. Areſtotiles. Rikines. vt dictuꝫ eſt. ab apibuſſolitarium eſt nec operat̉: ſed viuit ex eo quod operant̉apes. Ipſeqꝫ et pulli apum cibantur a melle: et quaſiſe exercētes volant in aere. Deinde ad aluearia reuertuntur: et cibantur. Plinius libro x. Apes primumdomos plebeis edificant: deinde regibus. Si ſperaturlargior prouētus adiiciuntur cōtubernia et fucis. heequidem cellaꝝ minime: ſꝫ ipſe maiores apibus. Suntautem fuci ſine aculeo: velut apes imꝑfecte: nouiſſimeqꝫ a feſſis: et iam emeritis inchoate: ſerotinus fetus:quaſi ſeruitia veraꝝ apum. ꝙͣobrem imꝑant hiis: primoſqꝫ in opera expellunt: tardantes vero ſine clemētiapuniunt. Nec tantum in opere: ſed in fetu quoqꝫ adiuuant eas: multū ad caloreꝫ turba cōferente. Certe quo