Druckschrift 
2 (1481)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberUiceſimuſprimus

Oleo autem exanimātur precipue ſi vncto capite in ſole ponantur. Aliquando ſibi cauſas mortis cōtrahūtet ipſe cum mella ſenſerint eximi vorātes illud auide. Idem in eodē vocabulis oꝑis. Prima fūdamentaoperis metyn vocant ꝑiti. ſecunda piſſoceron. Terciaꝓpolim inter coria ceraſqꝫ magni ad medicamina vſuſMetis cruſta eſt prima ſaporis amari. piſſoceros ſuꝑeam venit picātium modo ceu dilutior cere initium populorumqꝫ mitiori gūmi. propolis craſſioris iam materie additis floribus: non dum tamen cera ſed fauoꝝ ſtabilitamentum qua om̄es frigoris aut iniurie aditus obſtruūtur: odore etiam nunc graui: vt qua pleriqꝫ galbano vtāatur preter hec conuehetur rihithace quā alijſandarac malii cherinthum vocant. hic erit apumoperantur cibus. qui ſepe inuenitur in fauorum inanitatibus ſepoſitus et ipſe amari ſaporis: ſed plenuſ humoris cibus. Gignitur autē rore verno et arboꝝ ſuccogummi modo. Affrici minor auſtri flatu nigrior aquilonibus melior et rubeus plurimum in grecis nūcibus CXII. De aranea. Iſidorus.Ranea vermis eſt aeris: ab aeris nutrimentonominata Que exiguo corpore lōga fila deducit: tele ſemꝑ intenta: nunꝙͣ laborare deſinit:ꝑpetuuꝫ ſuſtinens in arce ſuſpendium. Areſtotiles.Aranea guſtabile habet proprium: viuitqꝫ de venatione muſcaꝝ. cum enim patitur famē: muſce capte ſugithumiditatem. Eiuſqꝫ vita non eſt niſi humiditate illa.Aranea que grece dicitur felidrōꝫ: generatur in domibus apum: et nocet eis: corrūpens mel. facitqꝫ texturāin circūitū domoꝝ illarū. Plinius libro xi. Arane eſuctu viuunt diſſidentqꝫ veſpe et ſphalangia aranee Idem in libro eodem. Aranee maxime ſunt hoſtilesaꝑibus. et cum p̄ualuerint: vt intexant: alueos enecantIn araneis p̄noſtica ſunt. Nam in cremento amniū futuro telas ſuas altius tollunt. Preterea ſere non texunt: ſed tamen nubilo frequenter texunt. Ideoqꝫ multitudo araneaꝝ ſignum eſt ymbrium. Feminā putāt eſſeque texi: tmarē qui venatur. ſicqꝫ paria fieri meritaiugio aranee cōueniunt clunibus puluis creat tineasin lanis ac veſtibus: precipue ſi araneus vna includat̉.ſitiēs em̄ oēꝫ abſorbet humorē: et ſic ampliat ariditatēAraneis quiſdā prelongi pedes bini antecedunt: et internodia ſingulis trina ſunt. Gloſa ſuper psͣ xxxviii.Aranea corpus habet tenue: nec ſtat in terra: ſed in alto telas inanes texens viſcerum egeſtione Ipſa quoqꝫaranea calidum quoddam infirmum eſt: leui tactu deficiens. Unde ſcriptuꝫ eſt. Tabeſcere feciſti ſicut ara.a. e Gloſa ſuꝑ pͣs lxxix Aranea texit inanes telas: vtdolo capiat muſcas. Sic nos in annis noſtris ſtudemꝰdoloſis et inanibus occupatōnibus laborātes ſcilicet īrebus corruptibilibus. vnde āui noſtri ſicut aranea meditantur: non operantur. Ex libro de naturis rerum.Aranea ſucco viuit: ideo nulla fame īterit. In caputſerpentis ſub arboris vmbra porrecte aranea filo ſe lbrat: tātaqꝫ vis eſt morſus ip̄ius: vt eius cerebꝝ vſqꝫad finem mortis apprehendit. humiditatem groſſam etſiccam ſubſtantiam ſugit aranea. delectatur autem media et tēperata. Phiſiologus. Aranea ſeip̄aꝫ euiſcerat vt cōtexendis caſſibus non deſit materia. Feminaqͥdem texit et parit: mas venatur. Aranea dorſum ſuūad terrā in ſomno dormiens faciē verſus celum ꝯuertit. Dormitqꝫ in aere dependens a filis que texuit.Tumorem ex aranee morſu ꝓuenientem ſedat emplaſtrum de muſcis factū doloris loco ſuperpoſitū. Actor. Aranea vt legitur dicitur quia aeris infuſione infrondibus nutritur. hec ſex habet pedes: et ſeipſameuiſcerat: de viſceribus ſuis texit telas. vnde capitmuſcas. veneno tabet. In aere ſe ſuſpēdit: muſcas quaſ

capit irretit. Turgida eſt et quaſi tota in ventre. Multeqꝫ ꝓprietates eius notantur hus duobus verſibus.Groſſa retro: ſuccincta breuis virus timet ignem. Promuſcis pendens viſcere texit opꝰ CXIII. De arenearū generatōne Areſtotiles.Ranee non niſi grauiter ſeꝑantur: quia coituiin eis multuꝫ purat. Cunqꝫ cōire voluerint: femina filuꝫ tele attrahit marem: maſ poſteafeminam. Nec ceſſabit attractio: donec cōiūgantur: etmas ſuper ventrē femine ponitur. Modus ille coituseſt in eis propter rotunditatē ventris: maximeqꝫ fit infine veris: et eſtatis principio: quia cōituꝫ deſiderāt intempore illo. Cunqꝫ paritur aranea ſubito interponit̉in textura. Et exitus eius ab interiori: eſt ſicut exitꝰſuꝑfluitatis vt democrites dixit ſꝫ ipſaꝫ velut a corꝑecorticem eiicit. Plinius libro xi. Araneis eſt fetusinequalis vt barbarus: alius euolat: alius in infantiaeſt: alius in vermiculo: et autumno non verno hec oīamaxime creſcunt plenilunio. Ueſpe que ichneumonesvocantur ſunt autem minores ꝙͣ alie vnū genus ex araneis ſphalangium appellatum perimunt: in nidos ſuos ferunt: deinde illiniunt: et ex hiis incubando genusſuum ꝓcreant: Coniugio ara nei ueniunt clunibuspariunt vermiculos ouis ſimˡles. Pariunt autem oīain telaſ expanſa quia ſaliunt atqꝫ ita emittunt Sphalāgia tantum in ip̄o ſpecū incubat magno numero. Quivt emerſerit matrem ꝯſumit quādoqꝫ et patrē. Pariūtautem et trice nos: cetere pauciores. et in cubant triduoConſumentur aranei diebus quater ſeptenis. Philoſophus. Aranea inuoluit oua ſua intrat telaꝫ valdeſpiſſam. Cunqꝫ filii ꝑuenerit ad completionem aperiūttelam ſuam per mordicatōnem. Cocunt aranei in veriſfine: quedam tamen in autumno et in hyeme libidinistempore mas et femina localiter diſtantes. ligāt pedesſuos cum filo: et alternatim alliciunt ſe inuiceꝫ attractionem: quouſqꝫ ꝑueniūt ad amplexū. CXIIII. De venatōe aranee Ex li. de natu. rerūRanea de viſceribꝰ ſuis ſubtiliſſima retiā texit: euiſceratqꝫ ſe pro captura muſcaꝝ: adeo frequenter vt prorſus vacuata mortē deficiatautē ſatiata fuerit: hiis que retia inciderint: quod ſuꝑfluum eſt diligenter irretit: vt non euadat. ſed cum iteꝝeſurierit: cibum iam captum et paratum inueniat.Areſtotiles. Aranea ſicut et formica ceteraqꝫ animalia anuloſa eſt multi laboris: et eſt etiam artificioſior ceteris anuloſis. Texit autem et in textura ſua ſtās expectat quouſqꝫ beſtiola aliqua cadat in telam: tunc ſalitſuper ip̄am: et prendit eam: fertqꝫ ad locū in quo deponit. Si quid autem in telam ſic inciderit. vt rumpatur.non venatur aranea: donec illud quod ruptum eſt reꝑarauerit: apud occaſum ſolis et aſcenſum venatur reꝑarata textura: quoniā iſto tempdre maxime in eius telaꝫinuoluuntur beſtiole. Uenat̉ ergo aranea. ſed deponit cibum ſcꝫ ad multū tꝑus: ſicut formica. Magnadem aranea ſub tela ſuſpendit ſe: ne a beſtiolis videat̉.Minor autem extendit aliquā texture ſue partem: latens in ea venatur beſtiolas: que cadunt in eam. Uenatur etiam lacertuluꝫ paruulum: quia prius incipit texere ſuꝑ ip̄m: donec forti ligatōne liget eius orificium.Deinde vadit ad ip̄m et mordet eum: donec moriatur.Sugit autem humiditatem beſtiolaꝝ quas capit: et reliquum dimittit. Phiſiologus. Aranea cum venatper figur ā ad ſimilitudinem retis ordinatam: ponit ſedem ſuam in medio eiuſdem figure: velut in centro ſuperficiei circularis: vt inde muſcaꝝ illaqueationes inomni retis ſui parte ꝑcipiat: ad quod videlicet centruꝫcolliguntur om̄es linee circumferentie retis ſui per filaligantia ipſas ex tranſuerſo. beſtiolaꝫ vero incidenteninuoluit ī textura: quouſqꝫ debilitetur. Deinde fert ea