LiberUiceſimus
¶ Adhuc de eodem. ¶ Ex libro d̓e na. rerū.Uſtela ē beſtiola ſubdola: catuloſ ſedule nutritinueniātur. Hec rupes et cauernas inhabitat:eoſqꝫ de loco ad locum ſepius trāſfert: ne fortediutiſſime dormit. Quādo cum ſerpente pugnare vultagreſti ruta ſe munit proinde ſuꝑ omnem medicoꝝ artem perita eſſe dicitur: ita vt ſi mortuos fetus ſuos inueniat: ꝑ herbā naturaliter notā rediuiuos faciat. Dehac Cle. papa dicit ꝙ ore cōcipit ⁊ aure parit. In proſelena inſula muſtele non trāſeunt: ⁊ ſi fuerint illate moriūtur. In boecia quoqꝫ que lebedia dicitur: illate ſtatīfugiunt. Haꝝ genera duo ſunt: quoꝝ maiꝰ ictides dicitur. In vētre candet. In dorſo rubet. Muſtela. vt dictum eſt. ſerpētes ꝑſequitur: adeo vt ip̄m baſiliſcū interimat ſed eo interfecto cōmoritur. ip̄m quidē intranteꝫbaſiliſci cauernaꝫ fugit baſiliſcus: ſed muſtela inſequēte occiditur. Sic ergo breuis corꝑe: ſed aſtutia magna⁊ animoſitate: vincit etiā animalia magna agilitate corporis. Gnara quoqꝫ venatrix eſt muriū. id eſt rattoꝝ īquātitate ſuum corpꝰ excedentiū ⁊ tam argute ꝙͣ nociue ꝓmtiſſima eſt vltrix iniuriaꝝ. ¶ Alexāder. Muſtelavero animaliū leſa quorūdam veneno: herbaꝝ ſalubriūvirtute ſibimet feſtināter ſuccurrit. Quintiā tantū habet ſalubriū herbaꝝ delectamētum: vt fetus ſuos reantmare putetur. preterea friuolū eſt qd̓ dicitur. ab imperitis muſtelā ore conciꝑe ⁊ aure parere ¶ Cōſtantinꝰ vbiſupra. Muſtele morſus nimiū dolorē infert patiētibus⁊ color plage illius ē liuidus..CXXXV.¶ De medicinis ex muſtelis. ¶ Eſculapiꝰ.Uſtele cinis ⁊ ſanguis eius elephaticioſos ſanat. ¶ Hali. Carnes ebenars. id eſt belule velmuſtele ſi comprimātur cū hauſali aceto epylēſie prodeſt. huius quoqꝫ venter ſi eductus ſale condiat̉⁊ in vmbra ſiccetur ac cum vino decocto bibatur epylēſie prodeſt: ⁊ morſui venenoſoꝝ. reſiſtitqꝫ medicaminibus peſſimis: ſi aūt in olla cōburatur enea: cinis eiuſ podagricis medetur. Cerebrū eius ſiccum ſi bibatur: epylemſiam iuuat. Sanguis eius cathaplaſmatꝰ ſuꝑ ſcrofulas: diſſoluit eas. fertur ⁊ artetice prodeſſe. ¶ Pliniꝰlibro xxix. Muſtele ſilueſtris fel contra aſpides diciturefficax: cetero venenū. Hec autem que in domibꝰ oberrat ſale inueterata datur ex ea ꝑcuſſis denarii pondusin tribus cyatis. Contra toxica quoqꝫ valet muſtelavulgaris inueterata binis dragmis pota. Item muſtele cinis ſuffuſionem oculoꝝ ſanat. Cerebrū eius coctūtritum: frontiqꝫ illitum: epyforas ſedat. ſiue ꝑ ſe ſiue cūpolline. ſiue cum thure. ſic ⁊ ſolatis ꝓdeſt .i. ſole corruptis. ¶ Idē in libro xxx. Humeri doloribꝰ cinis muſtelecum cera medetur. Iocinoris quoqꝫ doloribꝰ medetur.muſtela ſilueſtris in cibo ſumpta: vel eiꝰ iocinera. Sāguis muſtele pōdagris cōfert: cum plātagine illitus. Uiue quoqꝫ cōbuſte cinis ex aceto ⁊ roſaceo ſi pēna illiniatur vel ſi cera ⁊ roſaceo admiſceatur fel caninum: ita nemanu attingatur ſed penna illiniatur. Morbis comicialibus ꝓdeſt muſtele cerebrū inueteratū ac potum et iecur eius. Teſticuli quoqꝫ vel vētriculus inueteratꝰ cuꝫcoriandro. Preterea cinis muſtele ex aqua potus freneticis prodeſt. Elephantiaꝫ quoqꝫ ſanat ⁊ muſtele ciniset ſanguis.CXXXVI.¶ Actor.¶ De ratto et ſorice.Attus ⁊ ſorex ſpecies ſunt. Et tn̄ ſorici nomenmuris ꝯmunis vulgariter a ꝓpriatur. ⁊ ecōtrario rattus in medicoꝝ libris quaſi ꝓprio nomine mus vocatur. Unde ⁊ medici fimo ratti ad alopiciaſvtūtur: qui tamen videlicet rattus venenū in cauda geſtare dicitur. Eſt aūt rattꝰ duplicis generis: ſcilicet terreſtris ⁊ fluuialis. ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Rattuſ
eſt murium genus: multo ceteris maius. Hii adeo ꝑnicioſi ſunt cum libidine accenduntur: vt ſi eoꝝ vrinā partem aliquā hominis nudam attigerit: carnes eius vſqꝫad oſſa putreſcere faciat. nec vulnus in eycatricem vltērius inducitur. ¶ Iſidorus. Sorex latinuꝫ eſt vocabulum. ſicut dictum eſt. eo ꝙ animal huiuſcemodi rodat ⁊in modū ſerre precidat. ¶ Belbetus vbi ſupra. Si domum ſuffumigaueris cum vngula muli ſiniſtra: non remanebit in ea ſorex. ¶ Plinius libro xi. Aures ſoricisſunt piloſe. ¶ Dyaſcorides. Fimus aūt ſoricis cuꝫ aceto tritus alopicias emendat. cum rore marino tuſus acbibitus calculos excludit..CXXXVII.¶ yſidorus.Dę talpa.¶Alpā dicta eſt eoꝙͣ perpetua cecitate tenebrisdamnata ſit. eſt em̄ abſqꝫ oculis ſemꝑ terraꝫ fodit: ⁊ humum egerit ⁊ radices ſubter frugibuſcomedit: quā greci affalata vocāt ¶ Rudolſꝰ. Talpaeſt animal̓ cecū quod dicūt ex terra ſimul ac pluuia creari. ¶ Areſtotiles. Animalia quedā habent habitacula: ſicut talpa ⁊ mures formica ⁊ aues. Omnia aīmaliaque ſibi ſimilia gignūt: habent oculos preter talpā quepriuata eſt oculis: ſcd̓m quod apparet: nam ip̄a om̄inonon videt. Sed ⁊ ſi quis ſciderit in ea corium quod ē ſuper loca oculoꝝ: ⁊ inueſtigauerit: inueniet oculoꝝ loca:⁊ nigredinem eoꝝ ſcd̓m diſpoſitionem oculoꝝ. Quarenō accidiſſet ei occaſio ⁊ priuatio luminis: niſi in prīcipio ꝑtus ꝓpter fixionem cutis ſuꝑ oculos. Itaqꝫ genꝰtalpe non habet viſum: quia nō habet oculū manifeſtūIn boecie loco qui dicitur eohomonia inueniūtur talpe⁊ in lebadiky non inueniūtur omnino. ꝙͣuis loca ſint ꝓpinquā inter ſe. Et ſi quis ad illam regionē ferat talpānon cauabit terram: neqꝫ viuet. ¶ Plinius libro viii.Talpe in leuc adia boecie illate ſolum ip̄m fugiūt: queiuxta in orchomeno arua tota ſubruūt. Quaꝝ ē pellibꝰcubicularia ſtragula vidimus: adeo ne religio quidema portentis ſubmouet delicias. ¶ Idem in li. x. Talpaeſt animal quod obrutū terra tam denſo videlicet ac ſurdo nature elemento. liquidius tamē audit ꝙͣ homo: cuꝫomnis vox in ſublime tendat ¶ Idē in libro xi. Quadrupedum talpis viſus non eſt: oculoꝝ tamē effigies ineſtſi quis pretentam detrahat membranam. ¶ Idem in li.xvii. Multi talpas amurca necat: que arboribus nocēt¶ Palladius vbi ſupra. Talpas greci hoc modo perſequutur: nucem ꝑforari iubent vel aliquod pomi genusſoliditatis eiuſdem. ibiqꝫ paleas ⁊ cedria cuꝫ ſulphureſufficienter includi. Tunc omnes ꝑuulos aditus ac reliqua talpaꝝ ſpiramina diligenter obrui: vnūqꝫ foramēquod amplius eſt reſeruari. In cuius aditu nucem intꝰincenſam ſic poni: vt ab vna parte flatus poſſit acciꝑe:qd̓ ab illa diffundat parte. Et ſic impletis fumo cuniculis: talpas vl̓ fugere ꝓtinꝰ vl̓ necari. ¶. CXXXVIII.¶ Adhuc de eodem.Iorath.Alpā radicibus herbaꝝ nutritur: ⁊ ex illis perhyemem reficitur. Cunqꝫ ꝑuenerit ad luceꝫ ſolis ⁊ aerem tunc moritur. Cūqꝫ autem effodit̉ſi contra impetum venti effoditur: ſentit ip̄m qui effodit: ac ſe occultat in terra. ¶ Gloſa ſuꝑ leui. De hiis q̄mouentur in terra inter immūda reputatur talpa: videlicet animal cecum de terra genitum ¶ Ex libro de naturis reꝝ. Talpa eſt animal puum: nigrum et cecum: d̓terra genitum. compluta: et lutulenta: ſed corrupta. huius pellis multoꝝ piloꝝ eſt ⁊ ſuāuis valde. ſꝫ teterrimūcolorem habet. In terra habitat vermiū eſca viuit in fame quoqꝫ terrā comedit. Aliquādo vero terra ſiti arente egreditur: ſed quia cecum eſt ad locū vnde exiit. redire neſcit. vnde plerūqꝫ fit vt anticipatuꝫ occidatur. licꝫautem ceca ſit: habet tamē in ip̄o oculoꝝ loco quandaꝫnigredinē: et in medio eius pupillaꝫ oculorūqꝫ colorem