LiberDuo decimus
¶ De ſeminibus herbarum ¶ Actor ¶ I.oſtquamnaturas herbarūſingulaꝝ: videlicꝫagreſtiū et ortulanarū colligēdo diligenter ꝯpleuimꝰReſtat vt ea q̄ exherbis ꝓcedūt: videlꝫ: ſeminā ⁊ grana et ſuccos ꝑ ſingl̓a genera deſcribamꝰ. Naꝫ de floribus ⁊ foliis iamdictū eſt ſupͣ: videlicet vbi actū eſt de ꝯmuni natura plantarū ¶ Ambro.ī exameron. Miramur ſiquidē ꝙ tā cito terra germīauerit ad dei vocem Quāto maiora ſūt miracula ſi ſpectes ſingula: qūo ad inuiceꝫ iacta ī terrā ſemina reſoluuntur. ⁊ niſi mortua fuerint: nullum afferēt fructū. ſiaūt fuerint quadā ſui mortē reſoluta: in vberiores fructꝰ reſurgāt. Suſcipit granū tritici putris gleba. ſparſumqꝫ cohibet: ac velut materno gͦremio terra fouet etꝯprimit. Inde cū ſe granū illud reſoluerit herbam germinat: Cuiꝰ viriditatis ſpēs herbeſcētis: iam grata eſtoculis. Et ſtatim genꝰ ſatiui ſil̓itudine ſui ꝓdit: vt iamin herbis fructuſ recognoſci poſſit. paulatīqꝫ adoleſcit⁊ culmo pubeſcēs aſſurgit. At vbi ſe geniculata iā ſpica ſubtulerit: vagine q̄dam future frugi parantur: in qͦbus granū interiꝰ formatur: ne tenera eiꝰ pͥmordia: autfrigus ledat: aut ſolis eſtus exurat: aut ventoꝝ inclem̄tiā: vel imbriū vis ſeua diſcutiat. Succedūt qͥdaꝫ ordines ſpice mirabili arte formati: vl̓ ad ſpēm grati: vl̓ adtutamē nexu quodā inter ſe: natural̓ colligatōnis aſtricti. Et ne frugis nūeroſioris pōdere cedat fultura culmoꝝ: vaginis qͥbuſdaꝫ ip̄e culmnꝰ vt gemīatis viribuspoſſit frugē ſuſtinere multiplicē: ne impar oneri curuet̉in terrā. Tunc ſuꝑ ip̄am ſpicā vallum inſtruit̉ ariſtarūvt qͣſi quoddā bellum p̄tendant: ne mīoꝝ auiū morſibꝰſpica ledatur: aut fructibꝰ ſuis exuatur: aut veſtigisꝓteratur. Sic terra qd̓ accepat feneratum reſtituit: manetqꝫ fidel̓ agricole tanꝙͣ feneratori ſuo. Naꝫ ⁊ ſi qn̄ fenus nō ſoluit: eo ꝙ forſitan inclemētia frigoris: aut nimia ſiccitas: aut immēſa vis ymbrium aduerſa fuerit.alio āno ſuꝑioris anni damna ꝯpenſat. Ceterūqꝫ ſpēsagri pleni: qͥs odor: q̄ ſuauitas: q̄ agricolaꝝ voluptas:digne explicare n̄ poſſumꝰ ſi nr̄o eloqͥo vtamur. ¶ Palladius de agricultura libro pͥmo. In nouo genere ſeminum nō eſt tota ſpes ponēda an̄ expimētuꝫ. locis humidis ſemīa ciciꝰ degenerāt ꝙͣ ſiccis. Semīa pluſꝙͣ annicula eſſe n̄ dn̄t: ne vetuſtate corrupta nō ꝓdeāt. Semiariuꝫ mediocri terra recte inſtituitur. vt ad meliorē q̄ ſata fuerint tranſferātur. Omīa vero q̄ ſeruntur in terracreſcēte luna ⁊ diebus tepidis ſunt ſerenda Naꝫ tēporeuocat: frigus includit. Serenda ſunt inqͣ cū luna creſcit: ſecanda vel legēda cum decreſcit. ¶ Actor. dicturiaūt de ſeminibus qͥbuſdaꝫ herbaceis q̄ in vſu cōmuniter ſumūtur incipiemus.¶ De ameos et aneto ¶ Diaſcorides..II.Meos ml̓ti cuminū ethiopicū aut baſilicen.dicunt eſſe. Sed ameos alteriꝰ eſt nature. Eſtquidē ſemē pene cimino ethiopico ſil̓e: ſed minutius ⁊ exalbidiꝰ: ⁊ quodāmodo ſpiſſiꝰ guſtū hn̄s origano ſil̓em. Sed eligendū eſt recens atqꝫ mundū. virtꝰilli eſt acris: t̄mantica: ⁊ deſiccatiua. Tortionibꝰ mēdetur. vrinaꝫ ⁊ mēſtrua ꝓuocat ⁊ deſiccat nimis ⁊ exteni
at. Idem dyaforeticū eſt. Cum vino bibituꝫ menſtruiaimperat. inflatōem ꝓrſus ſedat. Melli additū liuoresdetergit. bibitū ac ꝑunctū: corpori bonū colorē reddit.Cuꝫ reſina ⁊ vuapaſſa: matricē purgat fumigatōe ſua¶ Platearius. Aneti ſemen multipliciter ꝯuenit vſuimedicine: radix ſecundario: herba vero tercio: de qͣ ſcꝫdictū eſt in p̄cedenti libro ¶ Conſtantinꝰ in libro graduū. Anti ſemen ꝑuſtū ⁊ cathaplaſmatū: emorroidasomnino ſanat ¶ Dyaſcorides. Aneti ſemen adhibituꝫin cathaplaſma: ſoluit ꝯdilomata. Idem feruefactum⁊ admotū naribus: ſingultire nō patit̉ ¶ Palladius libro. iii. Anetū qn̄ ſeritur: aliqͥ ſemen eiꝰ nō obruūt: opinantes ꝙ a nulla aue tangatur. In februario frigidislocis ſeritur: ⁊ oēm celi ſtatū patitur: ſed tēpidiore letatur. Serendū aūt eſt rariꝰ ⁊ rigandū ¶ Macer. Amedicis calidū ſiccūqꝫ refert̉ anetū. Et dicūt ꝙ ſit gradhuic in vtroqꝫ ſecundꝰ. Aſſidue bibituꝫ viſui nocet etgeniale. Claudit iter. ſiccans humorē ſemīs intus. Sinimio venter turgens humore grauetur. Suſpenditpuluis ꝯbuſti ſemīs huiꝰ: Appoſitꝰ digitis aut intusclęſtere fuſus. Olofactum repͥmit ſingultū ſemē aneti.Aſſatum ⁊ feruens ſi ſepius olofacit eger. Apponasemorroidis ſi ſemē aneti Uſtum curat eas: ⁊ ꝯdilomata ſoluit.¶ III.¶ Platearius¶ De aniſoNiſum qd̓ alio noīe ciminuꝫ dulce d̓r. ſemen ēcuiuſdā herbe ſil̓i nomīe appellate: ⁊ ē caliduꝫy ⁊ ſiccum in tercio gradu. virtuteꝫ habet diſſoluendi ⁊ cōſumēdi: valet ꝯͣ ventoſitatē: indigeſtionē acidam eructuatōem. ⁊ dolorem inteſtinoꝝ ex frigiditatedolorem auriuꝫ ex humiditate. ſed ⁊ decoctio aniſi cūalijs herbis diureticis ſoluit opilatōem ſplenis ⁊ epatis. Contra liuorem ex ꝑcuſſione cum cimino cōterituret cum cera liq̄facta ſuꝑponitur. Ad augm̄tationeꝫ lactis valet puluis eiꝰ in cibo ⁊ potū ſumptꝰ. Meatꝰ enīlactis ſuo calore aꝑit. ¶ Dyaſcorides. Aniſus feruentis eſt nature vl̓ virtutis: et ſicce atꝫ ſcarotice ac vnctualis. Medetur ydropicis. ſit im bibitus tollit. venenisoccurrit. Inflatōes amputat. ventrē ſtringit. menſtruiſimꝑat. lac̄ ml̓ieribꝰ ꝓuocat. bibitꝰ ventreꝫ ſtimulat. fumigatōne naribus adhibitꝰ: dolorem capitis tollit. arrium dolorem cum oleo roſeo adhibitꝰ mitigat. ventoſitatem ventris tollit. Optimū eſt aūt creticuꝫ: deindevero egyptium. gallicum autem vetuſtiſſimū ¶ Auicēna. Aniſum eſt ſemen feniculi romani. In ip̄o eſt dulcedo ⁊ acuitas qua medicinis adurētibus fit vicinū. Eſtautem aꝑitm̄ cum ſtipticitate parua. ſedatiuūqꝫ doloꝝreſolutiuū ventoſitatū. ꝓprie ſi aſſetur. Confert etiaminflationi in facie. ⁊ apoſtematibꝰ extremitatuꝫ. vaporeius attractus ſodā atqꝫ vertiginem ſedat. lac ⁊ vrina⁊ meſtrua ꝓuocat. aꝑit opilatōes renū: ⁊ veſice: atꝫ matricis. ⁊ confert febri antique. ¶ Conſtantinꝰ vbi ſup̄Aniſum calidum eſt ⁊ ſiccum in tercio gradu. Groſſoshumores attenuat. ventoſitatem ⁊ inflatōem diſſoluit.Opilatōem aꝑit epatis ⁊ ſplenis. lac mulieris augmētat. libidineꝫ excitat. vrinā ⁊ menſtrua ⁊ ſudoreꝫ prouocat. ventrem conſtipat: maxīe ſi aſſum accipiatur: ⁊ ſuꝑfluis humoribꝰ ad ventrem fluentibꝰ repugnat. Qd̓ſi fumigatū ⁊ naribꝰ applicatū fuerit: dolorem capitisde groſſa ventoſitate ⁊ reumate curat. ¶ Ex epl̓a yp̄ocratis. Aniſus calefacit: ⁊ deficcat nimis. diureticꝰ atexiſtit. amputat itaqꝫ ventoſitatē in ventre ac ſine dolore facit eſſe ¶ Palladius vbi ſupͣ. Aniſum facit ⁊ ciminum. In marcio ſeritur bn̄. in locis aūt letioribus mēlius ꝓuenit. ⁊ item ceteris ſi humore iuuetur ac ſtercore.¶ IIII.¶ Iterum de eodem ¶ Plinius libro. xx.