LiberNonus

et lubalbida: non ponatur in medicina. ¶ LXXXV.¶ De media et mirrite ¶ Iſidorus.Edia eſt gemna nigra erei coloris habens ve¶Lx. poldus. Media lapis eſt cuiuſ color viridis alnas. Sudorem reddit croci: ſaporeꝫ vini. ¶ Arcernis niger. Trāſmittitur a regione medoruꝫ. Eiuſqꝫpirtus eſt cōtra cecitatem oculoꝝ: ac veterē pōdagramcreneticā paſſionē. Refouet aūt feſſos ⁊ debiles. Sꝫci huius lapidis nigri fragm̄ta in aqua calida reſoluta:poſti tibi ſuſpecto ad lauandū dederis: mēbroꝝ excoriationem ꝓtendit. Et ſi ad potandū dederis vomitu: ſtomachiqꝫ ſubuerſione ꝑibit. ¶ Dyaſcorides. Medꝰ lapis in media inuētus eſt: apud fluuiū faſni: vn̄ ⁊ nomenaccepit. Niger quidē eſt. ſed tritus coloreꝫ croceū emiſrit. Eſt aut duplicis potētie: bone ſcꝫ ⁊ male. Naꝫ ⁊ tritua in coctura medicinali cū lacte mulieris: que ſemelqueꝝ pͥmo partu edidit: ⁊ vnctus. albugīes oculoꝝ curat. ⁊ omnē illoꝝ dolorem. etiā ſi fuerit deſꝑatus. pōdacricos etiā eodēm mō cum lacte ouis: que ſemel genuit maſculū ſanat. veꝝ ſi quis ex eo biberit: pulmonē euomet. ¶ Ex lapidario. Aſt ī medoꝝ regione lapis reperitur. Quē mediū vocitāt mētis dator atqꝫ ſalutis. Nāqꝫ ſuꝑ cōtem mulieris lacte ſolutꝰ. Que ſemel atqꝫ marem peperit ꝑſanat inunctꝰ. viſu fraudatos iā multo tēpore cecos. Cacte ſolutus ouis ſemel atqꝫ marem parientis. Expellit veterē ſimili de more pōdagrā. ⁊ feſſosreficit ſub anhelo pectore fibras. Hoc ⁊ frenetici ſaneſcunt inguine renes. Bebet in argento mixtus nitro vereponi. Ieiunoqꝫ dari ſic vtile fit medicamē. Hic totꝰniger eſt: ſed nō eſt tota poteſtas. Cādida dum prodeſtdum ledit nigr̄a vocatur. ¶ Iſidorꝰ. Mirrites dictuseſt. eo ꝙ mirre color in eo eſt. cōpreſſus autē vſqꝫ ad coem nardi ſpirat ſuauitatē aromatis. ¶. LXXXVI.¶ De melothite et murrina Iſidorus.Elothites lapis eſt ſpiſſius virens ⁊ craſſius qͣſmaragdus. Hic a colore malue nomē accepit⁊ in reddēdis laudatus ſignis. Naſcitur autēIn arabia. ¶ Arnoldus. Melothites eſt gēma viridisſmaragdo ſimilis: ⁊ valde mollis: hec mēbra cuſtodit anociuis caſibꝰ ⁊ cunas infantiū ſimiliter. ¶ IſidorusMurrīa eſt gēma: que apud parthos gignitur. ſed p̄cipua in germania. humorē ſub terra putāt: calore denſatum. vn̄ ⁊ nomen accepit. varietas eius in purpurā: cādoremqꝫ: ⁊ ignē: cū quodā coloꝝ reꝑcuſſu. quales in arcū celeſti ſpectātur. Cuiꝰ cōtraria cauſa. criſtallū facitgelu vehemētiori ꝯcreto ¶ Plinius libro. xxxvii. Primus in vrbem pōpeius murrina inuexit ⁊ ex eo triumpho capitolino ſex pocula ioui dicauit. Que ꝓtinus advſum hoīm tranſiire: abacis etiā eſcariiſqꝫ vaſis expetitis. Excreſcit indies eiuſdē rei luxus: murrino. lxx. ſeſterciis empto. capaci plane ad ſextarios tres calice.Oriens hūc lapidē mittit. Inueīuntur illic in pluribuſlocis: nec inſignibꝰ: maxīe parthici regni. Precipua tamen in carmania humorē putāt ſub terra calore denſari. amplitudine nūquā paruos excedit abacos. craſſitudine rara: quāta dictū eſt vaſi potorio. potentia ſplēdoris eius eſt ſine viribꝰ: nitor potius ꝙͣ ſplendor. Sed inp̄cio varietas eſt coloꝝ: ſubinde circuagentibꝰ ſe maculis in purpurā candorēqꝫ. ⁊ terciū ex vtroqꝫ igneſcenteveluti ꝑ trāſitum coloris purpura rubeſcente: aut lactecādeſcente. Sunt qui maxīe in his laudāt extremitateſ⁊ quoſdā coloꝝ reꝑcuſſus quales in arcu celeſti ſpectantur. Macule pingues in eis placēt. Trāſlucere quicꝙͣvel pallere viciū eſt. Item ſales verruceqꝫ nō eminēteſſed vt in corꝑe etiā plerūqꝫ ſeſſiles aliqua ⁊ in odore cōmendatio eſt.LXXXVII.De nitro et noſe et onice ¶ Arnoldꝰ vbi sͣ¶ Dius virtus eſt diſſoluendi ⁊ attrahendi: ⁊ cōtraItruꝫ eſt lapis ſubalbidus atqꝫ ꝑſpicuus. Hu

yctericiam valet ¶ Noſe lapis eſt qͥ ⁊ borax. de quo dictuꝫ eſt ſupͣ. Onix eſt gēma nigri coloris. ⁊ eſt aliud genus nigrū cum albis venis. huc arabia ⁊ india mittur.Ęius ſpecies quinqꝫ ſunt ex diuerſitate venaꝝ et colorum. hic collo ſuſpenſus vel digito triſticiaꝫ ⁊ timoresexcitat: ⁊ fantaſmata in ſomno. Multiplicat quoqꝫ rixas ⁊ lites. ac pueris ſaliuā auget ⁊ ſi pn̄s ſit ſardiꝰ tūcnon nocet onix ¶ Areſtotiles. Onix lapis. ſi ſuſpendatur ſupra pectus hoīs. pallorem ⁊ timorem ac triſticiaꝫfacit. ¶ Plinius vbi ſupͣ. Exponenda eſt onicis ip̄iusnatura: ꝓpter noīs ſocietatem hoc in gemma tranſilit.⁊ a lapide ex carmania Sudmes dicit. in gemma candorem eſſe ſil̓itudīem hūani vnguis. Item criſoliti colorem ⁊ ſarde ⁊ iaſpidis. Onix indica. plures d̓r haberevarietates. ignea: nigra: cingentibꝰ cadidis venis oculi modo interueīentibꝰ: quarūdam oculis obliqͥs venisSotacus et arabicam oncem tradit. ſed a ceterisdiſtare: ꝙ indica igniculos habeat albis cingentibꝰ zonis ſingulis pluribus ve: aliter ꝙͣ in indica ſardonice.Illic em̄ eſſe momentū: hic vero circulū. Arabicas oncas inueīri nigras zonis cādidis. Satyrꝰ carnoſas eſſeindicas ꝑte carbūculi: ꝑte chriſoliti ⁊ amethiſti. Totuꝫid genus abdicat. Onicem aūt verā plurimas variaſqꝫcū lacteis zonis habere venas. oīm in trāſitū inenarrabili colore exiſtente ⁊ in vnū redeūte cōcentum grata ſuauitate. ¶ Iſidorus. Onix in gēmam tranſit ex lapide:ſic dicta: eo ꝙ habeat in ſe ꝑmixtum candorem in ſimilitudīe vnguis hūani. Greci em̄ vnguē oniceꝫ dicūt. hācindia vel arabia gignit. Arabica autē hec ab indica diſtat: ꝙ indica igniculos habet albis cingētibus zonis:Arabica aūt nigra eſt. cū candidis zonis. Genera eiusquinqꝫ. ¶ Ex libro de natura reꝝ: Ouix eſt lapis p̄cioſus ex ꝑte albꝰ ⁊ ex ꝑte niger: liter ⁊ diſcordias ꝯmouet⁊ multiplicat: De lapide onichino. due ſunt opinionesdicit em̄ gloſa ſuꝑ leuiticū. ꝙ oſtreola ſit ꝑua ſuauiter īdolens. a magnitudīe ⁊ colore vnguis hūani dicta. Habent em̄ colorem mediū inter rubeū ⁊ albuꝫ. hec aqͥs exempta dureſcit in lapidem ſicut margarita. Beda tam̄videtur velle: ꝙ onichinus ſiue onix. vt ip̄e dicit. uigerex ꝑte ſit: intercurrētibus albis ⁊ rubeis zonis. ¶ Platearius aūt dicit: ꝙ onicha vel onix eſt genꝰ gūmi fluēſex arbore: quod poſtea dureſcit in lapidem: ſicut de ſuccino legitur. Sed forſitan aliud dicit onichaꝫ ꝙͣ onichinum. Onicha tn̄ pro onichino ponitur ſcd̓m gloſam ī loco exodi: vbi de vnguēto ꝯpoſitionis agitur. valet autēonichinū cōtra ſcabiem: ⁊ albificat faciem. In igneꝫ vero miſſus odorem ſuauiſſimū reddit. hoc etiā de onichavalde mirabile fertur: ꝙ cū nichil adeo exiguū ſit: ꝙ nōledat oculū ſi intrauerit. hic infirmo appoſitꝰ oculo: ſpōte ſua: quaſi ſenſata res ītrat ſine leſione: circuitqꝫ oculum ⁊ omnes ꝑtes interius penetrat quoſqꝫ cōtrariosviderit eſſe humores: prorſus excutit. ¶ LXXXVIIIDe oꝑalo et optallio ¶ Iſidorus.Palus eſt lapis diuerſaꝝ colore gemmaꝝ diſtinctus. Eſt em̄ in eo carbunculi tenuior igniſ¶Ametiſti fulgens purpura ſmaragdi nitens viriditas. cuncta qͣꝫ pariter ſub quadā varietate lucentiaNomen hꝫ ex patria. Sola enim parturit eum india.¶ Plinius vbi ſupra. Opali ſunt in india: quibꝰ p̄cioſiſſimā gemmaꝝ ꝯpoſitores gloriā ⁊ maxime inenarrabilem difficultatem dederūt. quia ſunt in eis cūcta piterincredibili mixtura lucentia. Alij ſūmo fulgoris augm̄to colores pigmentoꝝ equauerīt. Alii vero ſulphurisardentem flamam: aut etiā ignis oleo accenſi. Magnitudo nucem auellana equat. inſigni apud nos hiſtoria.Extat hodie quoqꝫ gemma generis huiꝰ: ꝓpter quā ꝓſcriptus eſt ab anthonio ſenatore nonius filius ſtrumeNonii eius: quem Catullus poeta in ſella curuli viſuꝫindigne tulit. Auuſqꝫ Seruilii Noniani quem ꝯſulem