Ae ianus.Rimus oīum quos nouerimus: poeta Homerus acieꝝ inſtruendiꝝ ſcīam tenuiſſe: ac hoīes ea præditos facultate probaſſeaudauiſſeqꝫ uidemus. Quale illud de Meneſtheo carmē legi-nus. Nul la quidem huic ſimilē mortalem protulit ætas. Ordine qui martis turmas equitemqꝫ locaret. Et quidem de homerica diſciplina armoꝝ legimus opera Stratoclis: Hermiæ: & Frontini nr̄æætitis uiri cōſularis: ed latius Aeneas genus id inſtruendi expoſuit: qui detota quoqꝫ re militari ſatis operum edidit: quæ Cyneam Theſſalū redegiſ-ſe in breuitatem cōſtat. Pyrrhus etiam epirota quemadmodū copiæ īſtruideberent ſcripſit: & Alexāder eius filius: Clearchus. Itemqꝫ Pauſanias: Euā-gelus: & Polybius Megalopolitanus: uir in uario lr̄aꝝ ſtudio delectatus &Scipionis familiaris. Ad hæc Eupolemus atqꝫ lphicrates. Poſſidonius ſtoicus etiā artem īſtruēdaꝝ acieꝝ ſcripſere: plureſqꝫ alij aut prima quædamimbuendi erudimenta edidere: ut Bryon: aut pleniores tractatus quos Topicos a denotatione locoꝝ inſcripſerunt uerum enumerare oēs qui aliꝗdde re militari ſcriptum reliquerunt: longū & ſuperuacuū eſt: oīum tamenopera legi: & quid de iis iudicem dicā: oēs fere ita mihi unanimiter ſcripſiſſe quaſi docere hoīes uellent non ignaros: ſed ſatis eaꝝ reꝝ peritos quasexplicare ſtatuerent: quod igitur nobis incōmodū cū primū rei huiuſce-modi diſciplinā affectaremus occurrebat: ut neqꝫ præceptores noſtræ ætatis idoneos haberemus: neqꝫ ſatiſfacere poſſe ueterū illa præcepta putare-mus: id pro uiribus enitemur ne alijs eueniat: cōmittamus: quam ob remquotiens minus ſnīam nr̄am uerbis ſatis exprimere poſſumus adiumentouetemur figurarum deſcriptionis: ut ipſe conſpectus uſu intelligentiæ ſubueniat. Nunſqͣ tamen antiquoꝝ auctoꝝ uocabulis uti omittam: ut qui primus his noſtris erudimentis imbuatur: nihil poſtea peregrinū ſibi ſonarearbitretur: cum illoꝝ opera audit. Credo aūt neminē fore qui noſtra hacuia & ratione inſtitutus nō facile ueteꝝ quoqꝫ oīa poſſit opera intelligere.Vtilem oīum maxime diſciplinā hanc eſſe intelligi ex iis licet quæ Platophiloſophus in eo opere quod edidit de legibus diſſerit. Cretenſium enimlegum latorem ita leges cōdidiſſe affirmat tanꝗͣ hoīem ſemper parati eēntad bellum: atqꝫ in procinctu dimicandi cōfiſterent: omnibus nāqꝫ inter ſeurbibus bellum geri quod nō aliquo præcone aut feciali: ſed ab ipſa rerūnatura īdiceretur: quod cū ita ſit. Quæ nā alia eſſe poteſt diſciplina uel potior uel humanæ uitæ cōmogior ꝗͣ hæc rei militaris; Initiū uero ſumendūab iis cenſeo quæ abſolutæ ad heſlum atqꝫ perfectæ apparantur: quaꝝ du-plices eē copias nouimus. Aut terreſtres enim aut nauales. Terreſtres quæterra p̄ientur. Nauales quæ mari aut fluuiis claſſe decertent. Sed de inſtructione naualis ordinis ali s. Nunc quæ ad terreſtrem pertinēt expeditioneexponemus. Hoīum igit̉ quos ad bellū colligimus numerus ita conſtat: ut
xii.1xaiiuiapiIlirilpeneris d̓Iuuduero in el-ultleſtuib itaqꝫ ordpuiti grauiſſimis īurit ob eam rē gra-iipunt. Nlam ſcutu-Ilitꝫ leuiſſime oīurrutmnan loricā induipiure aliti ſunt: ſedIund aut ex manui qͣulit macedonicæ illnyatuū ſereqꝫ eſt: &-ulaimatū æ ſocū ininiputlneti euius ꝗͣ arinipat: & utroſqꝫ uomniudugis ſeiunliimtenim armis toIiman iora atmis i-miltupora ſivuntia alli haſtatiultumimuthuſta de-Vli ſini furinui.lirqͣꝫ