Flauii Vegetii RenatiEnumeratio machinarum: quibus muri oppugnantur.Dmouentur etiam teſtudines: arietes: falces: uineæ: plutei: muſculi: turres: de quibus ſingulis qualiter fabricētur: quo pactoetiam præliantur: ue l repellantur ediſſeran.De ariete: falce: teſtudine.E materia: ac tabulatis teſtudo cōtexit̉ quæ ne exurat̉ incēdiocoriis uel ciliciis: centonibuſqꝫ ueſtitur. Hæc intrinſecus accipit trabē: quæ adunco p̄figit̉ ferro: quod falx uocat̉ ab eo ꝙ incurria eſt: & de muro extrahat lapides: aut certe caput ipſius ueſtitur ferro: & appellat̉ aries: uel ꝙ hēt duriſſimā frontē: quæ ſubruat mu-ros: uel ꝙ more arietū retrocedat: ut cū impetu uehemētius feriat. Teſtu-do aūt ad ſimilitudinē ueræ teſtudinis uocabulum ſumpſit: quia ſicut illamodo reducit: modo profert caput: ita machinamentum interdum redu-De uineis.cit trabem: interdum exerit: ut fortius cedat.Ineas dixerunt ueteres: quas nūc militari: barbaricoqꝫ uſu cat-tos uocāt: de lignis leuioribus machina colligat̉: lata pedibusocto: alta pedibus ſeptē: lōga pedibus. xvj. Huius tectū munitione duplici tabulatis: cratibuſqꝫ cōtexitur. Latera quoqꝫ uimine ſepiunt̉: ne ſaxoꝝ: teloꝝqꝫ impetu penetrent̉. Extrinſecusaūt ne īmiſſo cōcrement̉ incēdio: crudis: ac recētibus coriis: ac cētonibusoperit̉. Iſtæ cū plures factæ fuerint: iungunt̉ in ordinem: ſub quibus ſubſidentes tuti ad ſubruenda murorum penetrent fundamenta.De pluteis.Lutei dicunt̉: qui ad ſimilitudinē caſſidis cōtexunt̉ e uimine:& ciliciis uel coriis ꝓtegunt̉: terniſqꝫ rotulis: quaꝝ una in me-dio duæ in capitibus opponunt̉. In quācūqꝫ partē uolueris admouent̉ more carpēti: quos obſidētes applicāt muris. Eorūqꝫmunitōe ꝓtecti: ſagittis ſiue fūdis: uel miſſilibus defēſores oēsde ꝓpugnaculis ciuitatis exturbāt: ut ſcalis aſcēdēdi faclior p̄ſtet̉ occaſio.De aggere.Eger autem ex terra: ligniſqꝫ extollitur cōtra murum: de quoDe muſculis.tela iactantur.Vſculos dicūt minores machinas: ꝗbus ꝓtecti bellatores fūdatū auferūt ciuitati foſſatū: ēt apportatis lapidibus: lignis ac terra nō ſolū cōplēt: ſed ēt ſolidāt: ut turres ambulatoriæ ſine immpedimēto iungant̉ ad muꝝ. Vocant̉ aūt a marinis beluis mu-ſculi. Nā quēadmodū illi cū minores ſint: tamē balenis auxiliūadminiculūqꝫ iugiter exhibent. Ita iſtæ machinæ breuiores uel deputatæturribus magnis aduentu illaꝝ parant uiā: itineraqꝫ præmuniunt.De turribus ambulatoriis.

jxiiſmuitimtuiniūt octuiileuituri.