De re militari Liber TertiusEt ſi primo impetu uictus inimicus nō fuerit: habet poſtea occaſionē: quainuadat: & diuidat cornua: & mediam aciē deſtitutā. Quīta depugna-tio eſt ſimilis quartæ. Sed hoc unū amplius habet: quia leuem armaturā& ſagittarios ante mediam aciē ponit: ut illis reſiſtentibus acies nō poſſitirrumpi. Nam ſicut de dextro cornu illius ſiniſtrū: & ſic de ſiniſtro cornuillius dextrū aggreditur. Quod ſi fugare potuerit: ſtatim uincit: ſin minusmedia acies illius non labora: ꝗa a leui armatura: & ſagittariis defenditur.ꝯexta depugnatio eſt optima: & ꝓpe ſimilis ſecūdæ: qua utūtur: qui denumero ſuoꝝ: & de uirtute deſperant. Et ſi bene ordinauerint: quāuis cūpaucioribus: ſemꝑ uictoriam cōſequuntur. Nam cū inſtructa acies ad hoſtes accedat: dextram alam tuā ſiniſtræ alæ hoſtiū iunge. & ibi per equitesꝓbatiſſimos: & pedites uelociſſimos incipe præliari. Reliquā aūt partemexercitus tui a dextra parte illius longiſſime remoue. & in directū porrigequaſi uerū. Nam cū finiſtram partē illius a tergo: & a lateribus cæperis cædere: ſine dubio uertes in fugā. Aduerſarius autē nec de dextro cornu ſuo:nec dimidia acie poteſt ſuis laborātibus ſubuenire: Quia acies tua extēditur: & tota ſe porrigit ad ſimilitudinē. I. litteræ lōgiſſimæ: quæ recedit abhoſtibus: Quo genere in itineribus ſæpe cōfligit̉. Septima depgnatio ē:quæ loci beneficio adiuuat dimicātem. In hac quoqꝫ & cum paucioribus.& cum minus fortibus poteris aduerſarios ſuſtinere. Si mare aut montē:aut lacus: ſiue flumen: aut paludes: ſiue ciuitatē: ſeu abrupta ī una parte habeas: ex qua hoſtis non poſſit accedere. Reliquum exercitum tuū directaacie ordines. Sed in illa ala quæ munitionē nō habet: omnes equites: & fe-rentarios ponas. Tunc ſecurius cū hoſte pro tuo arbitrio cōfliges: quia abuna parte loci natura te munit. Ab alia duplex proponit̉ equitatus. Illudtame obſeruādum eſt: quo nihil melius: ut ſiue de dextro cornu tuo cumillius ſiniſtro pugnare uolueris: ibi fortiſſimos ponas: ſiue de ſiniſtro cumillius dextro ibi ſtrenuiſſimos colloces. ſiue in medio facere uolueris cu-neos: per quos acies hoſtiū rumpas ī cuneo exercitatiſſimos homines bel-latores. Victoria enim per paucos fieri cōſueuit. Tamen eſt: ut electi a duce ſapiētiſſimo in his locis: in quibus ratio: & utilitas poſtulat ordinem.Viam abſcedēdi ab hoſtibus dandam: ut deleantur facilius fugientes.Leriqꝫ rei militaris ignari pleniorē uictoriam credunt: ſi aduerſarios aut in locoꝝ anguſtiis: aut armatorum multitudine cir-cundederint: ut nō inueniāt aditum abſcedendi. Sed clauſis exdeſperarione creſcit audacia. & cum ſpei nihil eſt: ſumit armaformido. Libēter cupit commori: qui ſine dubio ſcit eſſe moriturū. Ideo Scipiōis eſt laudāda ſentētia: qui dixit uiam hoſtium: qua fuge-rent non eſſe muniēdā. Nam cum abſcedendi aditu patefacto mēter mnium ad præbēda terga conſenſerīt: multi more pecudum trucidātur: nec