Diſtinctio43
Dicitur alio modo finis quantūad eſſentiam rei. ſicut vltima diſferentia ꝯſtitutiua eſt ad quā finitur eēntia ſpeciei. Vn̄ illud qd̓ſignat eēntiam rei vocatur diffinitō vel terminus. et ſic dicitur vnunquotqꝫ finiri per illud qd̓ determinat vel contrahit eēntiamſuaꝫ. ſicut naturā generis que deſe eſt indifferens ad multa: finit̉per vnam differentiā. et mabei̓apͥma que de ſe eſt indifferēs adomnes formas. Vn̄ et īfinita dicitur: finitur per formam. Et ſimiliter forma q̄ quantū in ſe eſtp̄t perficere diuerſas partes materieꝫ finitur per materiā. in quarecipitur. et a negacōne tal̓ finiseentia d̓ina infinita dicitur. Oīsem̄ forma in ꝓpria racōne ſi abſtracte conſideretur infinitatemhabet. ſicut ī albedine abſtracteintellecta ratio albedinis non eſtfinita ad aliqͥd. ſed tn̄ racō coloris. et ratō eſſendi determinaturin ea. et ꝯtrahitur ad determīatā ſpem. Et iō illud qͦd hꝫ eē abſolutū et nullo mō receptū in aliquo. īmo ipſemet eſt ſuū eē; illd̓eſt infinitū ſimpliciter. et ideo eſſētia eius infinita eſt: et bonitaseius. Et quicqͥd aliud de deo dicitur. qꝛ nihil eoꝝ limitat̓ ad aliqͥd; ſicut qͦd recipitur in aliquo limitatur ad capacitatē eiꝰ. Et exhoc ꝙ eentia eſt infinita ſeqͥturꝙ potētia eiꝰ infinita ſit Et hocexp̄ſſe dicitur in lib̓. de cauſis ꝙens pͥmū habet virtuteꝫ ſimpliciter infinitā. qꝛ ipſumet eſt ſua v̓
tus. ¶ Ad primū ergo dicenduꝫꝙ illa obiectio ꝓcedit de īfinitoqd̓ priuatiue dicitur qd̓ .ſ. natueſt habere finem et nō habet. etſic racō eius ꝯſiſtit in materia cūpͥuatione. et hoc deo n̄ ꝯpetit &Ad ſecundum dicendū ꝙ obiectio illa ꝓcedit de infinito ẜm ꝙdicitur a priuatione finis qui eſtterminus quantitatis. ¶ Ad terciū dicendū ꝙ potētia dei actiuanō eſt ꝓpter finem. ſꝫ ē finis omnium. Et ideo ꝙͣuis nulla potētia paſſiua adequet eam non eſtfruſtra. qꝛ fruſtra eſt ẜm ph̓m in2 phificoꝝ qͦd eſt ad finē queꝫ n̄inducit. Alie tn̄ potētie actiue etpaſſiue accedūt ad eā quantumpn̄t ¶ Ad quartū dicendū ꝙ derōne ꝯprehenſionis ſunt duo. Tnū ē qd̓ fines rei apprehendunt̉vel ꝯtineant̓. et ſic nullo mō infinitū ꝯprehenditur neqꝫ a finitoneqꝫ ab īfinito. nec ſic deꝰ ſeip̄mcomprehendit. quia fines nō habet. Aliud eſt de ratione eius .ſ.nihil comprehenſi eſſe extra comprehenſorem. et ſic infinitum ſeipſum comprehendit. et ſic etiamintellectꝰ diuinus eſſentiam ſuaꝫet potentiaꝫ ꝯprehendit cū nihilextra ipſum eſt. ¶ Ad quintumdicenduꝫ ꝙ nullus effectus producitur per aliquaꝫ potentiā permodum qui eſt contra rationeꝫipſius. ſicut potētia motiua nonfacit omnes partes motus eſſe ſimul. Iam enim non eſſꝫ motuscuꝫ de ratione motus ſit ſucceſſioet talis actus eſt infinitus ſcd̓m