et intelligibiliDe intellectu

non percipit hoc: iterum qꝛ eſt materialium caligine obſcurata. ¶ Notāduꝫ etiā ꝙ triplex ē verbum: verbum cordis ſiue intellectuale: verbuꝫymaginatōis ſiue ymaginabile: verbū oris ſiuevocale. pͥmuꝫ eſt manās. ſcd̓m diſponēs. tertiuꝫoperans. Notādum etiā ꝙ in tribuſ partibꝰ ymaginis eſt ordo nature ⁊ ordo tꝑis: ita ꝙ memoriaprecedit intelligentiā interiorē: ꝓut eſt gignitiuaip̄ius offerens: vl̓ oſtēdens ei ſpēm quam habet⁊ hec naͣliter precedit intelligētiam ⁊ naͣ ⁊ tempore. Item intelligentia interior precedit natural̓rvoluntatē interiorem. ⁊ rō eſt: qꝛ oꝫ ant equā aliquis velit intelligere ꝙ precōcipiat quid eſt ītelligere: ⁊ ſic intelligētia naͣliter precedit voluntatem. memoria v̓o vtrāqꝫ: voluntas aūt interiorprecedit intelligētiam exteriorem. Sciēdum ꝙpotentia intellectiua pͥmo ſimpliciter aliquid apprehēdit: ⁊ h̓ actus dicit̉ intelligētia. ſcd̓o vero idquod apprehēdit ordinat ad aliquid aliud cognoſcendum vl̓ operādum: ⁊ hec vocat̉ intētio. Dūvero ꝑſiſtit in īquiſitiōe illius quod intēditur vocatur excogitatio: dum vero id quod eſt excogit atum examinat ob aliqua certa dicit̉ ſcire vl̓ ſapere quod eſt frenoſis id eſt ſapiētie: qꝛ ſapere eſt iudicare: vt dicit̉ in pͥmo meth. Ex quo aūt hꝫ aliquid ꝓ certo examinatū cogitat quomodo poſſitillud alijs manifeſtare: ⁊ hoc eſt diſpoſitio interioris ſermonis ex qua ꝓcedit īterior locut io. Sciendum ꝙ ſicut ẜm actionē que tendit exterioremaͣm eſt aliqua ꝓceſſio ad extra: ita ẜm actionēque manet in agtēe: eſt quedam ꝓceſſio ad intra⁊ hoc maxime pꝫ in ītellectu cuius actio .ſ. intelligere manet in agēte. Quicunqꝫ .n. intelligit ex hͦip̄o ītelligit ꝓcedit ad aliquid intra ip̄m quod eſtcōceptio rei intellecte ex eiꝰ noticia ꝓcedēs quāquidem ꝯceptiōem vox ſignificat: ⁊ dicit̉ verbūcordis ſignatum verbo vocis. Sciēdum ꝙ ītellectus ẜm ꝙ eſt in actu per ſpēm intelligibilē conſideratur abſolute. Et ſimiliter intelligere quodita ſe hꝫ ad intellectū: ſicut ens in potētia ad ensin actu. Nō .n. intelligere actiōem noīat ab intelligente exeunt e: ſꝫ in ītellectu: ſiue intelligēte manente. Cum ergo dicit̉ ꝙ verbū eſt noticia nō accipitur noticia ꝓ actu intellectus cognoſcētis: vl̓ꝓ aliquo eius habitu: ſꝫ ꝓ eo quod intellectus cōcipit cognoſcēdo. Sciēdum ꝙ hec eſt differētia īter intellectum ⁊ volūtatem quod intellectus fitin actu per hoc ꝙ res intellecta eſt in ītellectu ẜmſuam ſil̓itudinem. volūtas aūt ſit in actu nō perhoc ꝙ aliqua ſimilitudo voliti ſit in volēte: ſꝫ exhoc ꝙ volūtas hꝫ quādam inclinatiōem ad remvolitam. Proceſſio autē que attendit̉ ẜm actionem volūtatis nō ꝯſiderat̉ ẜm rōnem ſil̓itudinitſed magis ẜm rōnem impellētiſ ⁊ mouētis in aliquid. Unde qͣꝫuis ſimilitudo ſit de rōne amoris

ſicut de rōne v̓bi: tn̄ aliter pertinet ad verbū: ⁊ adamorem. Nam ad verbū ꝑtinet inqͣꝫtum ip̄umeſt quedam ſil̓itudo rei intellecte: ſicut genitumeſt ſil̓itudo generātis. Sed ad amorem pertinetnō ꝙ ip̄e amor ſit ſil̓itudo: ſed inquātum ſil̓itudoeſt pͥncipium amādi. Item ſicut eſſe ꝯſequit̉ formam ita intelligere ꝯſequit̉ ſpēm intelligibilemSciēdum ꝙ cum dicit̉ intellectuꝫ in actu exiſtere duo importātia: ſcilicet res que intelligit: ⁊ hͦip̄m quod eſt intelligi. Ipſa igit̉ natura cui accidit intelligi nō eſt niſi in ſingularibus: ſed hͦ ip̄mquod eſt intelligi eſt in intellectu. Sciēdū ꝙ ītellectus: ⁊ rō in hoc differūt qͣꝫtum ad modum cognoſcēdi: qꝛ .ſ. intellectus cognoſcit ſimplici ītuitu. rō vero diſcurrendo de vno ad aliud. Sed tn̄rō per diſcurſum ꝑuenit ad cognoſcēdum illud ꝗintellectus ſine diſcurſu cognoſcit .ſ. vniuerſale.Sciēdum ph̓s dicit .i. meth. ꝙ difficilia ſunt hominibus ad cognoſcēdum que ſunt maxime vniuerſalia: qd̓ eſt contra illud quod dictum eſt in. i.phy. ꝙ cōſuſa ſunt magiſ nota quo ad nos qualiaſunt vniuerſalia. Ad quod dicēduꝫ ꝙ magis vniuerſalia ẜm ſimpliceꝫ apprehētionem ſunt pͥmonota. Nam pͥmo in ītelltctu cadit ens vt dic̄ Auicena: ⁊ pͥus in ītellectu cadit aīal qͣꝫ homo. Ita etin generatōe ſciētie pͥus in ītellectu ꝯcipit̉ aīal qͣhomo: ſed qͣꝫtum ad inueſtigationem vniuerſalium ꝓprietatum ⁊ cauſarū pͥus ſunt nota minuscōia: eo ꝙ per cauſas particulares que ſunt vnigeneris: vl̓ ſpēi ꝑuenimus in cauſas vniuerſaleEa aūt que ſunt vniuerſalia in cauſando ſunt poſterius nota quo ad nos. lꝫ ſint pͥus nota ẜm naturam qͣꝫuis vniuerſalia ꝑ predicationem ſint aliquo modo pͥus nota quo ad nos qͣꝫ minuſ vniuerſaliā: ſꝫ nō pͥus nota qͣꝫ ſingularia. Nam cognitioſenſus que ē ſingulariuꝫ in nobis p̄cedit cognitionem intellectiuā que eſt vniuerſaliū. faciēda eſtaūt vis in hoc ꝙ dicit maxime vniuerſalia n̄ ſimpliciter eſſe difficilima: ſꝫ fere. Par hoc .n. qd̓ dicit maxime vniuerſalia intelligunt̉ que ſunt vniuerſalia ꝑ eſſentiam: vl̓ ſunt illa que ſunt penitusa maͣ ſeparata ẜm eſſe ſicut ſubſtātie īmaͣles. Iſteenim ſunt magis difficiles ad cognoſcēdum nōbis qͣꝫ etiam vniuerſaliſſima quecunqꝫ ẜm predicationem.¶ Explicit opuſculum. 53. de intellectu ⁊ intelligibili ẜm ſanctū Thomam aquinatem¶ Incipit opuſculum. 54. eiuſdē beati Thome d̓aquino de quo eſt ⁊ quod eſt.N omībus in quibus eſt cōpoſitio ex maͣ ⁊ forma ēcōpoſitio ex quo ⁊ quod ē. Dicereaūt quod eſt in maͣe: qꝛ qd̓ dr̄ ſups eſſe: mā aūt nō hꝫ eſſe