De naturageneris.
¶ Aliquando aūt ꝓpria pͥncipia accidentis q̄ ſūtin loco differētie latent: ⁊ tūc loco illoꝝ ponimuseoꝝ effectus. Sicut lucis effectus eſt diſgregarecū intenſa fuerit que ē pͥncipium albedinis: iō aliquādo ponimꝰ diſgregatiuū in eius diffinitione.Sicut dicimꝰ ꝙ albedo ē color diſgregatiuus viſus. Diſgregatiuū .n. nō eſt dr̄ia abſoluta in eodēgenere cū colore ſicut eſt rōnale cum aīali: ſed eſtdr̄ia ſumpta a ſubiecto coloris expͥmens exceſſuquedā in receptione lucis. ¶ Un̄ accidentia diffinitionē nō habēt ꝑ res ꝓprij generis cum nō dicāt ꝗd ſimpl̓r ſicut dicit ſb̓a. Cum .n. queritur ꝗdeſt albedo rn̄det̉ color. Eſt .n. color ꝗd albedinisſicut aīal hominis. Sed aīal quod dicit quid hominis dicit ſb̓aꝫ ſimpl̓r: ⁊ ideo color ꝗ dicit ꝗd albedinis magis dr̄ ſb̓ale qͣꝫ ſb̓a: qꝛ ſubſtātiale dicitur quod modum ſubſtātie induit ⁊ ſi ſb̓a non ſit.¶ Inter oīa autem accn̄tia qͣꝫtitas eſt ꝓpinquiorſubſtātie. Et hoc manifeſtum ē: qꝛ ſicut ſubiectuꝫqͣꝫtitatis eſt diuiſibile ꝑ ſe in partes .ſ. eſſentialesita ꝙ qͣꝫtitas hꝫ ꝓpriam diuiſioneꝫ ꝑ partes .ſ. qͣꝫtitatis. Et iō ſi qͣꝫtitas eēt ſeparata a ſb̓a nō oporteret ꝙ eſſet vna tm̄: qꝛ pōt diuidi ꝓpria diuiſiōein multa. Albedo v̓o ſi eēt ſęparata neceſſario foret tm̄ vna cum non haberet in natura ſua vndediuidatur ſed a natura qͣꝫtitatis. De quātitate igitur primo agendum eſt.CA. XX.Ciēdum eſt igit̉ ꝙ qͣꝫtitatis ẜm rationemeius cōem que ponit̉ in. 5. methaphyſiceeſt diuiſibiliſ in ea que ſunt in actu. Quodnō eſt ideo dictum quaſi partes in quas qͣꝫtum ēdiuiſibile ſint actu in toto in quo ſunt diuiſe: ſed hͦeſt dictum ad dr̄iam mixti quod nō eſt diuiſibilein miſcibilia niſi ꝑ alterationem ꝑ quā altera forma inducit̉. Sed hic ſine alteratione aliqua ſoladiuiſione ſit pars in actu. Unde quādo eſt in totoactu eſſe dr̄: qꝛ quod ꝓpe ē ad eſſe nihil ab eſſe differre videtur: ⁊ ideo ſtatim ſubiungit ꝙ quelibetpars nata eſt eſſe vnum aliꝗd ⁊ hoc aliquid d̓mōſtrabile: quod nō cōuenit partibus eſſentialibꝰ vtin materia ⁊ forma: qꝛ poſt diuiſionē neutrū manet ꝑ ſe exiſtēs: niſi forte fuerit forma ⁊ hoc aliꝗdſimul ſicut eſt aīa humana. Quātitatis aūt primedifferētie ſunt ꝯtinuū ⁊ diſcretuꝫ ex ꝗbus due ſpecies ꝯſtituūtur magnitudo .ſ. ⁊ multitudo. Magnitudo ꝯſtituit̉ ꝑ cōtinuuꝫ. Unde magnitudo dr̄qͣꝫtitas diuiſibilis in partes ꝯtinuas: ſicut multitudo ē qͣꝫtitas diuiſibilis ī partes nō ꝯtinuas immo ab īuicem diſcretas. Differētie aūt ſecundeꝯtinui ſunt intraneum ⁊ extraneū: qꝛ quedam ſūtque menſurant̉ ꝑ intraneum vt linea ⁊ huiuſmodi: quedā ꝑ extraneum vt tp̄s. Has aūt differentias vocat Ariſtoteles ꝑmanens ⁊ trāſiens qꝛ tēpus eſt mēſura trāſiens linea v̓o ꝑmanēs. ¶ Tertie v̓o differentie ꝯtinui ꝑmanentis ſiue intranei
ſunt ẜm vnam dimēſionem vel duas vel tres: qꝛqͣꝫtitas intranea vel ē diuiſibilis in partes continuas ẜm vnam dimēſionē ⁊ tunc ē linea: vel ẜmduas ⁊ tunc eſt ſuꝑficies: vel ẜm tres ⁊ ſic corpusEt hee oēs ſunt ſpecies qͣꝫtitatis ꝑ ſe vt dr̄ in p̄dicamentis. Sed in. 5. meth. tēpus ponit̉ ſpeciesqͣꝫtitatis ꝑ accidens ſicut albedo dr̄ tāta qꝛ ſuperficies eſt tanta. Et huius rō ē qꝛ logycus ꝯſideratqͣꝫtitatem ẜm rōnem mēſure: ſic .n. pōt formare ītentōes logycas in qͣꝫtitate. Et qꝛ ſunt diuerſe rōnes mēſure qꝛ quedā ſunt extra ⁊ quedā intra quarum nulla ē ab alia ⁊ ideo logycus ponit tempuſ⁊ locum ꝑ ſe ſpecies qͣꝫtitatis ꝯtinue ⁊ vniuocē cūalijs. Primus aūt ph̓s ꝯſiderat qͣꝫtitatem ẜm eēſuū ⁊ ſi ſub rōne mēſure: ⁊ ideo illa que ſunt quātaper ſe ponit ꝑ ſe ſpecies qͣꝫtitatis: vt lineam: ſupſiciem ⁊ corpus. Illa aūt que ſunt qͣꝫta ꝑ aliud vt tēpus ē qͣꝫtum ꝑ motū: motus v̓o ꝑ magnitudineꝫ:ponit ph̓s eſſe qͣꝫtitates ꝑ accn̄s. Et ideo in predicamentis locus ponit̉ ſpecies qͣꝫtitatis: nō aūt inmethaphyſica: qꝛ locus hꝫ rōnem menſure aliaꝫa ſuperficie qꝛ locus mēſurat extrinſece rem locatam in qua locus nō eſt vt in ſubiecto: ſuperficiesaūt rem in qua eſt vt in ſubiecto: locus aūt non hꝫaliud eſſe a ſuꝑficie īmo eſt ip̄a ꝯtinentis ſuꝑficieſſiue vltimum vt dr̄ in. 4. ph̓ycoꝝ. ¶ Aliam diuiſionem ponit ph̓s in p̄dicamētis que eadem ē cūp̄dicta. Quia habere partes hn̄tes poſitioneꝫ adinuicem ē habere partes diſcretas Quod eſt numerum ꝯſtituere Licet nō omne ꝯtinuū habeatpartes hn̄tes poſitionem ad inuicem Sicut tp̄squod eſt ꝯtinuum maͣliter lꝫ ſit diſcretum formaliter. Eſt .n. numerus motus vt dr̄ in. 4. ph̓ycoꝝ.Hec .n. poſitio differt a poſitione que ē p̄dicamētum: qꝛ poſitio que ē p̄dicamentum dicit ordinēpartium totius locati ad locuꝫ: ſed poſitio hec dicit ordinem partium in toto exiſtentiū ad inuicē.Secunda differentia ſuper diſcretum eſt cōmune ⁊ ꝓprium. Cōmune autem facit numerum ꝙidem eſt hoīum ⁊ equoꝝ īmo oīum numerabiliūLicet .n. diuerſitas ſit in numero aptato diuerſisrebꝰ: in numero tn̄ formaliter nulla eſt diuerſitasPoteſt .n. numerus qui in ſe diſcretus eſt formaliter: a re numerata ꝯtinuitatem habere ſicut tp̄sa motu ⁊ vlna a pano. Proprium v̓o facit orationem que nō pōt pluribus aptari ſed ſolum orationi ꝓlate cuius ip̄a oratio ē mēſura cū qua eſt vt dicitur in p̄dicamentis. Ipſa .n. cum voce ꝓfertur:qꝛ idem eſt cauſa ⁊ principium ſubiecti ⁊ ꝑ ſe paſCA. Xſionis eius.Unc reſtat de qualitate aliꝗd dicere. Denqua cum inter oīa accidentia qͣꝫtitati ſit ꝓpinꝗor ſubſtantie: cuꝫ habeat ꝑ ſe diuiſionem ſicut ſb̓a vt dcm̄ eſt ẜm ineſſe de ea agenduꝫeſt. Et ideo ꝑ naturam ſubiecti ſui agendum ē de