Opuſculumquadrageſimū.
mo eſt animal vel eſt albus. Enunciatio v̓o plures quando dicuntur plura de vno vt Sor. eſt alhus ⁊ muſicus vel vnuꝫ de pluribus: vt ſocrates⁊Plato ſunt albi vl̓ plura de pluribus: vt ſortes⁊plato ſunt albi ⁊ muſici. Sciendum ē autem ꝙquādo plura predicantur de vno ex quibꝰ fit vnūper ſe ē enunciatio vna cum dicitur homo eſt animal rōnale mortale. Nam ex partibꝰ diffinitiōiſſit vnum per ſe quod eſt de natura ſpeciei. Si autem plura predicātur ex quibus ſit vnuꝫ per accidens tunc ē enunciatio plures vt cum dicitur ſortes ē homo albus. Ex homine eniꝫ ⁊ albo fit vnūper accidens. Prouenit̉ ergo hec fallacia ex hocꝙ ad interrogationem que ē plures datur vna reſponſio eo ꝙ ſub vno modo īterrogādi ꝓponitur:vt ſi dicat̉ putas ne ſortes ⁊ plato currūt ex eo. .n.ꝙ ſimul interrogatur de duobus videtur eē vna īterrogatio cū ſint plures. Cauſe apparentie ī hacfallacia ē vnitas ex parte modi interrogādi. Cauſa v̓o non exiſtentie ē pluralitas interrogationis.Modi autem huiꝰ fallacie ſunt duo. Primꝰ modus ē quando interrogatio ē plures eo ꝙ vnuꝫ depluribus in ſingulari predicatur ⁊ econuerſo. Sicut hic putas ne homo ⁊ aſinus ſūt animal rationale: mortale ſi dicam ſic ꝓcedatur ſic. Homo etafinus ſunt animal rationale mortale igit̉ aſinusē animal rationale mortale ⁊cͣ. Si dicatur ꝙ nonprocedatur ſic. Homo ⁊ aſinus non ſunt animalrationale mortale igitur homo non ē animal rationale. Deceptio enim hec ꝓuenit qꝛ ad interrogationem p̄dictam cum ſit plures non eſt dandavna reſponſio vt dicam ſimpliciter ſic vel non ſidue vt dicatur ſic homo ē animal rationale ⁊ aſinus ē animal irrationale vel non ē animal rationale. Similiter hic putas ne tu es homo ⁊ aſinꝰ.Si dicatur nō igitur tu nō es homo ſi dicatur ſicconcludatur ergo tu es aſinus. Similiter hic putas ne ethiopus eſt homo albus. ſi dicatur ꝙ ſicconcludatur ergo eſt albus ſi dicatur ꝙ nō cōcludatur ergo non ē homo. Secundus modus ē qn̄interrogatio ē plures ex eo ꝙ plura ſubijciunt̉ velpredicantur in plurali numero ſicut hic putas nemel ⁊ fel ſunt dulcia ſi dicatur nō concludatur igitur mel nō eſt dulce: ſi ſic dicatur concludatur igitur fel eſt dulce. In omnibus enim hijs nō ē vnareſponſio ſed plures vt ſic mel ē dulce ⁊ fel nō eſtdulce. Patet ergo ꝙ hec fallaciā ꝓuenit ẜm vnū⁊ multa. Et hec de fallacijs dicta ſufficiāt.¶ Explicit opuſculum trigeſimum nonum ſancti Thome de aquino de fallacijs ad quoſdā nobiles artiſtas.¶ Incipit opuſculum quadrageſimū eiuſdeꝫ depropoſitionibus modalibus.
Uia ꝓpoſitio modalis a modo dr̄: ad ſciēdū quid ſitꝓpoſitio modaliſ opꝫ pͥus ſcire ꝗdſit modus. Eſt aut modus determinatio adiacēs rei. Que ꝗdeꝫ fitꝑ adiectionē noīs adiectiui qd̓ determinat ſubſtātiuū vt cum dr̄: homo ē albus: vel ꝑ aduerbiū qd̓determinat verbū: vt hō currit bene. ¶ Sciēdūēt ꝙ triplex ē modus. Quidā determinat ſubiectum ꝓpoſitionis: vt homo albus currit. Quidādeterminat p̄dicatum: vt ſor. eſt homo albus vl̓ſor. currit velociter. Quidam determinat cōpoſitionem ip̄am p̄dicati ad ſubiectū: vt cum dr̄ ſorcurrere ē poſſibile: ⁊ ab hoc ſolo modo dr̄ ꝓpoſitōmodalis. Alie v̓o ꝓpoſitiones q̄ modales nō ſūtdicunt̉ de ineſſe. Modi aūt ꝗ cōpoſitionē determināt ſunt ſex .ſ. verū: falſum: neceſſariū: impoſſibile: poſſibile: ꝯtingens. Uerū aūt ⁊ falſum nihiladdunt ſupra ſignificationes ꝓpoſitionum de ineſſe. Idem .n. ſignificat̉ cum dicit̉: ſor. nō currit: ⁊ſor. currere ē falſum. Et ſor. currit ⁊ ſor. currere ēveruꝫ. Quod nō ꝯtingit de alijs quattuor modisqꝛ nō idem ſignificat̉ cum dr̄: ſor. currit: ⁊ ſor. currere eſt poſſibile. Et ideo p̄termiſſo de vero ⁊ falſo: de alijs quattuor ꝯſideremus. Quia vero p̄dicatū determinat ſubiectum ⁊ nō econuerſo: ideoad hoc ꝙ ꝓpoſitio ſit modalis: opꝫ ꝙ quattuor p̄dicti modi p̄dicent̉ ⁊ verbū importas cōpoſitionem ponat̉ ꝓ ſubiecto. Quod ꝗdē ſit ſi ꝓ verbo indicatiuo ꝓpoſitionis ſumat̉ infinitiuus: ⁊ ꝓnoīatiuo accuſatiuus. Et dr̄ dictum ꝓpoſitiōis: ſicut huius ꝓpoſitionis: ſor. currere ē poſſibile: dictum ēſor. currere. Quādo ergo dictuꝫ ponit̉ ꝓ ſubiecto⁊ modus ꝓ p̄dicato tūc eſt ꝓpoſitio modalis vt cūdicit̉ ſor. currere ē poſſibile. Si aūt cōuertat̉ eritde ineſſe vt poſſibile ē ſor. currere. Propoſitionūaūt modalium quedā ē de dicto: quedā eſt de re.Modalis de dicto ē in qua totū dictū ſubijcitur:⁊ modus p̄dicat̉: vt ſor. currere ē poſſibile. Modalis de re eſt in qua modus interponit̉ dicto vtſor. poſſibile ē currere. Sciēdum ē aūt ꝙ oēs modales de dicto ſunt ſingulares: eo ꝙ modus p̄dicat̉ de hͦ vel de illo ſicut de quodā ſingulari. Modalis aūt diiudicat̉ vl̓is: ꝑticularis: īdefinita: velſingularis ẜm ſb̓iectū dicti: ſic̄ de ꝓpōibꝰ de īeſſe.Un̄ hec: oēꝫ hoīem poſſibile ē currere ē vl̓is: ⁊ ſicde alijs. Itē ſciēdū ē ꝙ ꝓpoſitio modal̓ dr̄ affirmatiua vl̓ negatiua ẜm affirmationē vl̓ negatōꝫ modi: ⁊ n̄ dicti. Un̄ h̓ ſor. n̄ curre̓ ē poſſibile: ē affirmatiua: h̓ v̓o: ſor. curre̓ n̄ ē poſſibile ē negatiua. Attēdēdū ē aūt ꝙ neceſſariū hꝫ ſil̓itudine cū ſigno vl̓iaffirmatiuo: qꝛ qd̓ neceſſe ē eē ſꝑ ē. īpoſſibile cū ſigno vl̓i negatiuo: qꝛ qd̓ ē īpoſſibile eē nūqͣꝫ ē. Cōtīgēs v̓o ⁊ poſſibile ſil̓itudinē hn̄t cū ſigͦ ꝑticl̓ari: qꝛ