Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumvigeſimum octauum

lacheſi ꝓgreſſum: ⁊ ꝯcluſionē termini antrope. ſicut dr̄ clotho colū portat: lacheſis trahit: ātroposoccat. Et hͦ modo nō querit̉ h̓ de fato. Scd̓o mōdr̄ fatū diſpoſitio ꝓuidentie diuine de futuro ꝓgreſſu eē ⁊ vite inferioris: que diſpoſitio cum ſiteterna: ꝯſtat ꝙ nihil ponit in rebus: ⁊ cū explicat̉in effectu: tunc effectꝰ iſte ꝑres ꝯplet̉ tꝑibus ⁊ locis oportunis. ſicut p̄ordinatio ⁊ p̄deſtinatio alicuius in mēte de agendis negocijs ſuis ꝑ nunciūnihil ponit in nuncio: ſꝫ tn̄ ꝑ nunciū explet̉ qn̄ nūcium dirigit: ⁊ ſibi iniungit negociū: ⁊ hͦ mō loꝗt̉Boe. de fato: ⁊ hoc mō iteꝝ nō querit̉ h̓ de fatoſꝫ nā tn̄ huius p̄ordinatiōis ⁊ p̄deſtinatōis in mēre diuina exiſtēs ſimplex ē ⁊ eterna diuina in maͣlis: incōmutabilis: ⁊ cū ꝑ res tꝑales explicat̉: tēporalis ſit ⁊ maͣlis ⁊ multiplicata: mobilis ⁊ contingēs. Tertio modo dr̄ fatū forma ordinis eſſe⁊ vite inferioꝝ cauſata in ip̄is ex ꝑyodo celeſtiscirculi: qd̓ ſuis radiatōibuſ ambit natiuitates eorum: ⁊ hͦ modo Hermes loquit̉ de fato: vocansſtellas ⁊ ſacr̄a deoꝝ īmobilē diſpoſitionē eē ⁊ vite inferioris. Eſt aūt hec forma: nō forma danseē: ſꝫ potiꝰ forma cuiuſdā vl̓is ordinis eē ⁊ vite:ſimplex ⁊ eterna multiplex in virtute. Simplexē a ſimplicitate circulatōis. Multiplicantē autēv̓tutis hꝫ almultiplicatiōe eoꝝ que ꝯtinent̉ a circulo. Fiunt .n. a multis ſtellis ⁊ ſitibꝰ: ⁊ ſpacijs: ⁊ymaginibꝰ: ⁊ radiatiōibꝰ: ⁊ multiplicibꝰ angulisqui ſcribunt̉ in interſecatiōibus radioꝝ celeſtiuꝫcorpoꝝ ⁊ radioꝝ ꝓductioneꝫ ſuꝑrem. Per aſpectum .n. ſolis ſicut dicit ꝓculus oēs v̓tutes eoruꝫq ſunt in celeſti circulo ꝯgregant̉ ⁊ adunant̉. Hecaūt talis forma: mediū ē inter neceſſarin̄ ⁊ poſſibile. Neceſſarium .n. eſt quicꝗd ē in motu celeſtis circuli: poſſibile aūt ⁊ mutabile quicꝗd eſt inmaͣ generabiliū ⁊ corruptibiliū. forma aūt iſta cāta ex celeſti circl̓o ⁊ inherēs generabili ⁊ corruptibili: media eſt inter vtrūqꝫ. Omne .n. qd̓ ꝓcedita cā nobili in cauſatū ignobile: in aliquo tꝫ ꝓprietatem ſue cāe. tn̄ eſſe ſuū nō eſt niſi qͣꝫtuꝫ ꝑmittitpoſſibilitas eius in quo eſt. Quia oē quod recipitur in aliquo: vt dicit Boetius ⁊ Ariſtoteles. 5.ph̓icorum eſt in eo in quo recipit̉ ẜm ptātem recipientis: ⁊ nō ẜm ptātem cauſe a quā ē. Hoc poſſumus videre in hijs que a Dyoniſio dicuntur.Proceſſiones .n. diuine ſicut ē vita: rō: ſapientiathmōi ẜm ꝙ ꝓcedunt longiuſ a deo ẜm gradusentium efficiunt̉ magis tꝑalia: ⁊ mutabilia ⁊ cōmixta ⁊ potētie maͣli ⁊ pͥuationi admixta. cum tn̄in deo ſint ſimplicia: ⁊ eterna: ⁊ īmutabilia: ⁊ inmaterialia. Et ſimiliter eſt de forma ordinis eē:⁊ vite que in celeſti circulo eſt neceſſaria ⁊ ineuitabilis ⁊ inalterabilis. In rebus aūt generatꝭ ꝑꝑmutabilitateꝫ ip̄aruꝫ eē eſt recepta mutabiliter ⁊ꝯtingēter. Un̄ Boetius in. 5. de ꝯſolatiōe figurat

multos circulos in quoꝝ centro ordo ⁊ cauſa ē fati ⁊ fatalium: ⁊ in circulo diſtante in quo continētur generabilia ⁊ corruptibilia eiuſdem fatiē cōtingentia ⁊ mutabilitas per eē generatorū ⁊ corruptorum. Et ſic eſt diſpoſitio eē vite in mentemotoris p̄mi qͣꝫ explet circulus iuxta cauſatū propinꝗor. ⁊ eodē ordīe forma diſpoſitioniſ: ꝓut ē inꝑyodo celeſti explet diſpoſitionem que ē in mētepͥmo motoris. ⁊ circulꝰ a centro diſtans deſignateandē formam diſpoſitiōis: ꝓut mutabiliter adheret generatis ⁊ corruptiſ. forma aūt cū ſit imago ꝑyodi: potentialiter ⁊ virtualiter prehabet totum eē ⁊ cōpoſitionem ⁊ durationem generatoꝝ⁊ corruptorum: ⁊ ſic lꝫ ſit neceſſaria: eſt tn̄ mutabilis ⁊ contingens. Huius aūt cām optime aſſignat Ptholomeus in quadriꝑtito: dicens ꝙ ẜmvirtutem ſtellarum: ꝑ aliud ⁊ ꝑ accidens fiunt inferioribus. Per aliud ꝗdem: qꝛ per ſperaꝫ actiuorum ⁊ paſſiuoꝝ ꝑ quorum qualitates actiuas:paſſiuas inferioribus. Per accidens aūt qꝛ hecforma ⁊ ſi affluat a cā neceſſaria ⁊ īmutabili: accipit eſſe in rebus contingētibus ⁊ mutabilibꝰ accidentaliter. Exduobus aūt hꝫ mutabilitateꝫ .ſ.ex qualitatibus elementorum per que defert̉ adgenerata: ⁊ ex eſſe generatorum in quibus eſt ſicut in ſubiecto. hoc ergo eſt fatum. Et ſic primerōni conſentimus. Concedimus eniꝫ ꝙ hoc modo habet eſſe. Secundā etiam hoc modo concedimus: ꝙ que ſūt mēſurant̉ ꝑiodo. Ad tertiam ⁊ quartā dicēdū ꝙ inferiora ꝗdē nata ſūt obedire ſuꝑioribꝰ. ſꝫ inferiꝰ ⁊ ſuꝑius dupl̓r referūt̉ adinuicē. Si .n. relatio fiat ꝑ vnā ſimplicē formamquā dat ſuꝑior motor veꝝ ē ꝙ ſuꝑiori mouēte deneceſſitate mouet̉ inferiꝰ ⁊ talis forte relatio ē inter motores ſuꝑiore ſorbiū celeſtiū. Si aūt inferior motor ſit forma vna quā nō accipit a ſuꝑiori ſꝫrefert̉ ad ip̄m ſicut directꝰ ab ip̄o ⁊ inſtr̄m eius:nihil ꝓhibet ꝗn ꝑ ꝯͣrium ſue forme vl̓ aliā diſpoſitionē īpediat̉: ita ꝙ a ſuperiore motū nō ſuſcipiat⁊ ſic eſt de calido ⁊ frigido relatis ad v̓tutes celeſtium. Calidū .n. ꝑ ꝓpriā formā nō ꝑ celeſtē v̓tutem ē ꝯgregatiuū hōgeneoꝝ ⁊ diſgregatiuū etherogeoꝝ. ⁊ frigidū eꝯͣrio. ⁊ iō iſte qͣlitates ꝑ ꝯͣrietatē inuētam in maͣ ⁊ diuerſitatē diſpoſitionū maͣeſepe excludūt diſpōneꝫ ⁊ effectū motꝰ celeſtis. ꝓpterea ꝑtholomeꝰ dic̄ ꝙ ſapiēs hō dn̄atur aſtris.vn̄ dicit ꝯmentator qd̓ ſi effectꝰ circuli celeſtis incurādo hūoreſ corpꝰ diſponat ad quartanā ſapiēſmedicꝰ hͦ p̄uidēs ꝑ calida ⁊ hūida corꝑa diſponitad ſanitatē ⁊ tc̄ excluſo effectu celeſti qͣrtana n̄ īducit̉. Ad id qd̓ vlteriꝰ obijcit̉ dicēdū ē qd̓ hͦ mō adcelū referūt̉ v̓tutes oꝑationū vegetabiliū: vt ſintetiā īpedibiles ab oppoſitꝭ diſpoſitōibus inuentꝭin aīa ſenſibili. Hoc eniꝫ faciunt apprehēſa ī virtutibus aīe ſenſibilis qd̓ faciūt diſpotōactiuaꝝ

īeſ actiS 2