Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumvigeſimū ſeptimū

gētes timēt. Sed diabolus vt oēs ꝑtrahat inerrorē: īmiſcet ſe oꝑationibꝰ eoꝝ ꝗ iudicijs aſtrorū ītēdūt. Ideo Aug. dicit. 2. ſuꝑ ge. ad lr̄am. Iatēdū qn̄ ab aſtrologis vera dicunt̉ īſtinctu quodamoccultiſſimo dici: quē neſciētes humane menteſpatiunt̉ qd̓ cū ad decipiēdos hoīes ſit ſpirituū immūdoꝝ ⁊ ſeductoꝝ oꝑatio ē: ꝗbꝰ quedam vera d̓tꝑalibus rebꝰ noſce ꝑmittit̉. Et ideo Aug. dicit.2. de doc. xp̄iana: ꝙ tales aſtroꝝ obſeruatiōes referēde ſunt ad quedā pacta cū demonibꝰ habita.Eſt aūt oīno xp̄iano vitādū pactū vel ſocietatemcū demonibꝰ habere ẜm illud apl̓i .j. cor. x. Nolovos fieri ſocios demonioꝝ. Et iō ꝓ certo tenēdūē graue peccatū eē circa ea que a volūtate hominis depēdēt: iudicijs aſtroꝝ vti. Explicit opuſculū vigeſimū ſextuꝫ vꝫ de iudicijs aſtroꝝ ẜm ſanctū Thomā aꝗnatem: ad frēmReginaldū ſociū ſuū chariſſimum. Incipit opuſculū vigeſimū ſeptimū eiuſdē vꝫde eternitatę mūdi cōtra murmurātes.Uppoſito ſcd̓mfidem catholicam mūdū ab et̓nonō fuiſſe: ſicut ꝗdā ph̓i errātes poſuerūt: ſꝫ ꝙ mūdus duratiōis initiū habuerit ſicut ſcriptura ſacra q̄falli nō pōt teſtat̉: dubitatio mota ē vtruꝫ potuerit ſemꝑ fuiſſe. Cuius dubitatiōis vt veritas explicet̉ pͥmo diſtinguēdū ē ꝗd ē ī quo cū dicētibusꝯrium ꝯuenimus. ⁊ ꝗd ē illud ī quo ab eis differimus. Si enī ītelligat̉ ꝙ aliꝗd p̄ter deuꝫ potueritſemꝑ fuiſſe: quaſi poſſit eē aliꝗd eternū p̄ter eumab eo nō factū: error abhominabilis ē: nō ſolum īfide ſed ēt apud ph̓os: ꝗ ꝯfitent̉ ⁊ ꝓbant ꝙ omnequod ē quoquo modo eē nō poſſit niſi cauſatū abeo ꝗ maxime ⁊ veriſſime hꝫ eſſe. Si aūt ītelligataliꝗd ſemꝑ fuiſſe ⁊ tn̄ cauſatum a deo ẜm totū qd̓ī eo ē: vidēdum ē vtrū hoc poſſit ſtare. Si aūt dicat̉ hoc eē īpoſſibile: vel hoc dicet̉ qꝛ deus nō potuit facere aliꝗd qd̓ ſemꝑ fuerit: aut qꝛ nō potuitfieri: ēt ſi deꝰ poſſet facere. In pͥma aūt parte oēsꝯſentiūt .ſ. in hoc ꝙ deuſ potuit facere aliꝗd quodſemꝑ fuerit ꝯſiderādo potētiā ipſius infinitā. Reſtat igit̉ videre vtrū poſſibile ſit aliꝗd fieri quodſemꝑ fuerit. Si aūt dicat̉ ꝙ hoc nō pōt fieri: hocnō pōt ītelligi niſi duobꝰ modis vel duas cauſasveritatꝭ hr̄e .ſ. vel ꝓpter remotionē potētie paſſine: vl̓ ꝓpter repugnātiā intellectuū. Primo modo poſſet dici ꝙ anteqͣꝫ angelus ſit factꝰ: nō poterat angelus fieri qꝛ nō p̄ceſſit ad eiꝰ eē aliquā potētia paſſiua: cū nō ſit factꝰ ex materia p̄iacēti: tn̄ deus poterat facere angelū ⁊ poterat facere vt angelus fieret: qꝛ fecit ⁊ factꝰ eſt. Sic gͦ ītelligendoſimpl̓r ꝯcedēdū ē ẜm fidē ꝙ non pōt cātum a deo

ſemꝑ eē: qꝛ hͦ ponere eēt ponere potētiā paſſiuaꝫſemꝑ fuiſſe: qd̓ hereticū ē. Tn̄ ex hoc nō ſequit̉: ꝙdeus nō poſſit facere vt fiat ſemꝑ aliquod ens.Scd̓o modo dr̄ ꝑ repugnātiā ītellectuū aliꝗd nonpoſſe fieri: ſicut nō pōt fieri vt affirmatio ⁊ negatio ſint ſimul vera: qͣꝫuis deuſ hͦ poſſit facere vt ꝗdā dicūt. Quidā v̓o dicūt ꝙ nec deꝰ pōt huiuſmodi facere: qꝛ hoc nihil ē. Tn̄ manifeſtū ē ꝙ nō pōtfacere vt hͦ fiat: qꝛ poſitio qua ponit̉ eē deſtruit ſeip̄aꝫ. Si tn̄ ponat̉ ꝙ deꝰ huiuſmodi pōt facere vtfiāt: poſitio nō ē heretica qͣꝫuis vt credo ſit falſa: ſicut ꝙ p̄teritū nō fuerit īcludit in ſe ꝯͣdictionē. Un̄Aug. in lib. ꝯͣ Fauſtū. Quiſꝗs ita dicit ſi oīpotēs ēdeus: faciat vt q̄ facta ſunt facta nō fuerīt: nō videt hͦ ſe dicere: ſi oīpotēs ē faciat vt ea q̄ v̓a ſunt:eo ip̄o ꝙ vera ſunt: falſa ſint. Et tn̄ ꝗdā magni piedixerūt deū poſſe facere de p̄terito ꝙ nō fuerit p̄teritū: nec fuit reputatū hereticū. Uidēdū ē ergovtrū in hijs duobꝰ ſit repugnātia ītellectuū: ꝙ aliꝗd ſit cātum a deo: ⁊ tn̄ ſemꝑ fuerit. Et ꝗcꝗd de hͦverū ſit nō erit hereticū dicere: qꝛ hoc pōt fieri adeo vt aliꝗd cātum a deo ſemꝑ fuerit. Tn̄ credoꝙ ſi eēt repugnātia intellectuū: eēt falſum. Si autem nō ē repugnātia intellectuū: nō ſolum ē falſuꝫſed ēt eſt impoſſibile aliter eē ⁊ erroneuꝫ ſi aliterdicat̉. Cum enim ad omnipotētiam dei pertineat vt oēm intellectū ⁊ virtuteꝫ excedat: exp̄ſſe omnipotētie derogat: ꝗ dicit aliquid poſſe ītelligi ī creaturis: qd̓ a deo fieri nō poſſit. Nec ē īſtātia d̓ peccatꝭ: q̄ inqͣꝫtū huiuſmōi nihil ſt̓. In hͦ gͦtota ꝯſiſtit qō: vtrū eē creatū a deo ẜm totā ſb̓am⁊ nō hr̄e duratiōis pͥncipiū repugnēt ad īuicē vl̓ n̄.Ꝙ aūt nō repugnēt: ſic on̄dit̉. Si .n. repugnāt: hͦnō ē niſi ꝓpter alterū duoꝝ: vl̓ ꝓpter vtrūqꝫ. Autqꝛ oꝑꝫ vt cā agēs p̄cedat duratiōe: aut quia oportet ꝙ nō eſſe p̄cedat eſſe duratione: ꝓpter hoc dicit̉ creatū a deo ex nihilo fieri. Primo gͦ oſtendāꝙ nō ē neceſſe: vt cā agēs .ſ. deꝰ p̄cedat durationeſuū cātum ſi ip̄e voluiſſet. Primo ſic. Nulla cāꝓducēs effectū ſuū ſubito: neceſſario p̄cedit effectūſuū duratōe: ſꝫ deꝰ eſt cā ꝓducēs effectū ſuū nō permotū ſꝫ ſubito: gͦ nō ē neceſſariū ꝙ duratione p̄cedat effectū ſuū. Primū pꝫ ꝑ indnctionē ī oībꝰ mutationibꝰ ſubitꝭ: ſicut ē illuminatio ⁊ huiuſmodi.Nihilominus pōt ꝓbari ꝑ rōnem ſic. In quocunqꝫ inſtanti ponit̉ res eē pōt poni pͥncipium actionis eiꝰ: vt pꝫ in oībus gnaͣbilibus: qꝛ in illo inſtāti in quo īcipit ignis eē ignis: incipit eē calefactioSꝫ in oꝑatione ſubita ſimul īmo idē eſt pͥncipiū⁊ finis eius: ſicut in omnibus indiuiſibilibus. Exgo in quocūqꝫ inſtāti ponit̉ agēs ꝓducens effectūſuū ſubito: poteſt poni terminꝰ actiūis ſue: ſed terminus actiōis ē ſimul cū ip̄o facto: ergo nō repugnat intellectui ſi ponat̉ cauſa ꝓducens effectumſuum ſubito non p̄cedere duratione cauſatū ſuuꝫ.