Opuſculumvigeſimum quintū.

Et ab hoc nō diſcordat ſnīa maximi Ualerij: quidicit ꝙ hoīum obſeruatio aliquo ꝯͣctu religionisinixa eſt: qm̄ nō fortuito motu ſed diuina ꝓuidentia cōſtare credit̉. ¶ Patet ex p̄miſſis vnde ſortes efficaciam habent.CV¶ Oſtendit̉ vtrū ſortibꝰ liceat vti.Is igit̉ viſis de facili pꝫ vtrum ſortibꝰ lihnceat vti. Et primo manifeſtum ē ꝙ nullixp̄iano lꝫ aliquod pactum ſocietatꝭ cū demonibꝰ habere. Dicit enim apl̓us. j. ad corin. x.Nolo vos ſocios fieri demonioꝝ. Ad quā ſocietatem ꝑtinent non ſolum manifeſte demonum īuocationes quibꝰ nigromantici vtunt̉: ſed etiamquecūqꝫ occulta pacta cum d̓monibꝰ inita. Et iōAuguſtinꝰ in. 2. de doctrina xp̄iana p̄miſſiſ diuerſis ſuꝑſticioſis hoīuꝫ obſeruationibꝰ ſubdit. Oēsartifices huiꝰ vel nugatorie vel noxie ſuꝑſtitiōisex quadam peſtifera ſocietate hoīum ⁊ demonū:quaſi ꝑacta īfidelis ⁊ doloſe amicitie ꝯſtituta penitꝰ ſunt repudiāda ⁊ fugiēda xp̄iano. Un̄ ⁊ deūt̓.i9. dr̄. Non inueniat̉ in te ꝗ luſtret filium ſuū autfiliam ducens per ignem: aut qui Ariolos ſciſcitet̉ ⁊ obſeruet ſomnia atqꝫ auguria: nec fit maleficijs aut īcantator nec fitōnes ꝯſulat nec diuinoſ⁊ querat a mortuis veritatē. ¶ Sed adhuc dubitatio reſtat que ſint dicēde ſuꝑſticioſe inquiſitiones ſortium vel quarūcūqꝫ diuinationuꝫ: ꝑ quaspacta cum demonibꝰ cōtrahunt̉. Cuiꝰ ꝗdem dubitationis ſolutio haberi poteſt ex p̄miſſis Aug.verbis ſi ſubtiliter diſcutiant̉. Dixit eniꝫ per artes nugatorie vel noxie ſuꝑſtitionis pacta cū demonibꝰ fieri. Noxia autē ſuꝑſtitio dr̄ que aliquidmanifeſte illicitum cōtinet: ſicut inuocationes etſacrificia demonum vel quodcunqꝫ huiuſmodi.Nugatorium aūt dr̄ quando aliꝗs vtit̉ re aliquaad quod virtꝰ eiꝰ extēdi non pōt. Hoc enim in vanum fieri videt̉. Uana ergo nugatoria dicimus.Puta ſi eger medicinā aſſumat ꝯͣ morbum queꝫpōt ſanare: non ē ſuꝑſtitioſa nugatio. Sed ſi quiscollo alliget quedam que oīno ad ſanitatem nonꝑtinent etiā ẜm ſnīaꝫ medicoꝝ: hoc ad nugatoriāſuꝑſtitionem ꝑtinere videt̉. Et ſimile ē: cum veſtis a ſoricibꝰ rodit̉ plus timere ſuſpitionem mali futuri qͣꝫ p̄ſens dānum dolere. Et multa huiuſmodi exempla Aug. ponit ibidē. ¶ Ad que autēvirtꝰ ſortium ſe poſſit extendere haberi pōt ex p̄miſſis. Oſtenſum ē enim ꝙ celeſtiū corpoꝝ virtꝰextendit ſe ad corꝑales effectꝰ: non aūt ad īmutādum liberū arbitriuꝫ hoīs. Unde ſi ꝗs aſtrologūcōſulat vtrū ſit eſtas futura pluuioſa vel ſicca: nōē nugatoria ꝯſultatio: ſicut ſi ꝗs ꝯſuleret vtrū ſibifodiendi ſepulchrū thęſaurus occurrat: vel quidſibi iterroganti aliꝰ ſit rn̄ſurus. Unde talis ꝯſultatio ad ſocietatē demonum ꝑtinet: ꝗ inordinatꝭ hominū motibꝰ ſe īmiſcent. ¶ Idem quoqꝫ ē in au-

gurio obſeruādum. Si ꝗs enim cornicula freq̄nter crocitāte mox futurā ꝑnunciet pluuiā: nō ē nugatorie ſuꝑſtitioniſ. Mouent̉ enim aīalia quodānaͣli inſtinctu ex imp̄ſſione corpoꝝ celeſtium ẜmdiſpoſitiōem aeris ad temporis cognitiōem: ẜmꝙ eſt neceſſariū nature ip̄oꝝ: ſꝫ illud Ier. 8. Miluus in celo cognouit tempus ſuū: turtur ⁊ yrundo⁊ cyconia cuſtodierūt tempus aduētus ſui. Sil̓iēt ſi ꝗs ex ſubito volatū auium denūciet ibi latereinſidias vnde aues volando receſſerūt nō eſt ſuꝑſticio ſed humana induſtria. Si v̓o ꝑ motum velgarritum auiū de humanis actibꝰ prenunciet̉ aliquid: ſuꝑſtitioſuꝫ eſt. Simile ēt ē in ſortibꝰ ⁊ oībꝰſimilibꝰ obſeruādum: ꝙ quicꝗd aliquam certamcām pōt habere vel naͣlem vel humanam vel diuinam ſuꝑſticioſuꝫ nō eſt. Sed ſolū ad nugatoriūdr̄ ⁊ ſuꝑſticioſum quod certā habere non pōt cauſam. Et hoc ad ſocietateꝫ demonum ꝑtinet: ꝗ tālibus rebꝰ efficaciam aliquādo p̄ſtant: vt vanitatibus animos hoīum implicent. Unde in p̄s dr̄.Beatꝰ vir cuiꝰ eſt nomen dn̄i ſpes eiꝰ ⁊ non reſpexit in vanitates ⁊ inſanias falſas. ¶ Has igit̉ ſortes ſacri canones damnāt: que dum noxia vel nugatoria ſuꝑſtitione fiunt: ad ſocietatem demonūpertinēt̉. Si aūt ea que naͣlem vel humanā cauſam habēt culpa carent: multo magis ea que diuino auxilio īnitunt̉. Nam ad beatitudinem hominis pertinet ẜm p̄s. vt nomē domini ſit ſpeseiꝰ: ⁊ ideo ſi per ſortium ꝓiectionem aliqui diuinum requirāt iudicium: non ē ẜm ſe peccatū. Dicit eniꝫ Aug. ſuꝑ illud pſalmi. In manibꝰ tuis ſortes mee. Sors nō ē aliquid mali ſed res ī humana dubietate diuinam indicans voluntatem.¶ Sciendū tn̄ qͣttuor modis in huiuſmodi ſortibus peccatum poſſe contingere. ¶ Uno modo ſiabſqꝫ vlla neceſſitate putet aliquis ad ſortes eſſerecurrendū. Hoc enim videt̉ eſſe temptare deūſi quis habēs quod faciat ex humana īduſtria: eopretermiſſo putet eē reꝗrendum diuinum iudicium. Dicit̉ enim ſcd̓i paral̓. 20. cū ignoremꝰ quidagere debeamꝰ hoc ſoluꝫ habemꝰ reſidui: vt oculos noſtros dirigamꝰ ad te. ¶ Secūdo ſi abſqꝫ d̓bita reuerētia ⁊ deuotione etiaꝫ in neceſſitate ſortibus reꝗͥrat diuinum iudiciuꝫ. Unde Beda dicit ſuꝑ actꝰ apoſtoloꝝ. Si qui neceſſitate aliqͣ cōpulſi deū putāt ſortibꝰ exemplo apoſtoloꝝ eē conſulēdum: videāt hoc ip̄os apoſtolos collecto fratrum cetu ⁊ precibꝰ ad deum fuſis egiſſe. ¶ Tertio ſi diuina oracula ad humana ⁊ terrena negocia cōuertant̉. Unde Aug. dicit ad inquiſitionesianuarij. Hij qui de paginis euāgelicis ſortes legut: ⁊ ſi optādum ſit vt id potiꝰ faciāt qͣꝫ ad d̓monia ꝯſulenda concurrāt: tamē iſta mihi diſplicetcōſuetudo: ad negocia ſecularia ⁊ ad vite huiꝰ vanitatē diuinā oracula velle ꝯuertere. ¶ Quarto