De regimineprincipum

De regimineT tūc diuerſificatus ē modus imꝑij quiavſqꝫ ad tꝑa karoli in ꝯſtantinopoli in eliAgendo ſeruabat̉ modus antiquus. ¶ Aliquādo enim aſſūmebant̉ de eodē genere: aliquādo aliunde: ⁊ aliqn̄ ꝑ pͥncipem fiebat electio: aliquando ꝑ exercitū. Sꝫ īſtituto karolo ceſſauit electio ⁊ ꝑ ſucceſſionē aſſūmebant̉ de eodeꝫ genere:vt ſemꝑ pͥmogenitꝰ eſſet imꝑator: ⁊ hoc durauitvſqꝫ ad ſeptimā gna̓tionem. Qua ēt deficiēte tꝑeLudouici a karolo ſeꝑati: cum eccl̓ia vexaret̉ abiniꝗs romanis. Aduocatꝰ ē Otto pͥmus dux ſaxonū: in eccl̓ie ſubſidiū. Liberataqꝫ eccl̓ia a vexatione lōgobardoꝝ ⁊ īpioꝝ romanoꝝ ac berrēgarij tyrāni in imꝑatorē coronat̉ a Leone ſeptimo genere Alamano: ꝗ ⁊ imꝑium tenuit vſqꝫ ad tertiamgenerationē quoꝝ ꝗlibet vocatꝰ ē Otto. Et ex tūcvt hiſtorie tradūt ꝑ Gregoriū ꝗntū. genere ſimiliter Theotonicū ꝓuiſa ē electio: vt vꝫ ꝑ ſeptē pͥncipes alamanie fiat q̄ vſqꝫ ad iſta tꝑa ꝑſeuerat qd̓eſt ſpatiū ducentoꝝ ſeptuaginta annoꝝ vel circa.Et tm̄ durabit qͣꝫtum romana eccl̓ia q̄ ſupp̄muꝫgradū in pͥncipatū tꝫ xp̄i fidelibꝰ expediēs iudicauerit. In quo caſu vt ex verbis dn̄i ſupra inductꝭeſt manifeſtū: vꝫ ꝓ bono ſtatu vl̓is eccl̓ie videt̉vicariuſ xp̄i hr̄e plenitudinem ptātis cui cōpetitdicta ꝓuiſio ex triplici iure. ¶ Primo ꝗdem diuino. Quia ſic vr̄ voluiſſe xp̄s: ex verbis ſuꝑius ītroductis ⁊ infra ēt oſtendet̉. ¶ Scd̓o v̓o ex iurenaͣli. Quia ſuppoſito ip̄m pͥmum locū tenere ī pͥncipatū: opꝫ eū dici caput a quo ē oīs motus ⁊ ſenſus in corꝑe miſtico: ꝑ qd̓ habemꝰ ꝙ oīs influētiaregiminis ab ip̄o dependet. ¶ Ampliꝰ aūt in cōitate opꝫ attendereⁱ ad ꝯuerſatione ipſiꝰ: qꝛ hoc naͣreꝗͥrit humana q̄ ſine ſocietate viuere nō pōt. Cōſeruari aūt neꝗt niſi ꝑ dirigentē pͥmū in quolibetgradu hoīum. Et hoc ē in actibꝰ hoīum pͥmus ierarcha ꝗ eſt xp̄s. Un̄ eſt pͥmū dirigens: ⁊ ꝯſulens.ac mouens. cuiꝰ vices ſūmus pōtifex gerit. Rurſus aūt dcm̄ eſt ſupra ī pͥmo libro: ꝙ pͥnceps eſt inregno ſicut deus in mūdo ⁊ aīa in corꝑe. Conſtataut ꝙ oīs oꝑatio nature ex deo depēdet ſicut gubernāte: mouente: ⁊ conſeruante: qꝛ in ip̄o mouemur ⁊ ſumꝰ vt dr̄ in actibus apl̓oꝝ. Et ꝓph̓a yſaias. Oīa oꝑa noſtra oꝑatus es in nobis dn̄e. Similiter ⁊ de aīa dici pōt: qꝛ oīs actio naͣe in corꝑein triplici genere cauſe depēdet ex aīa. Hoc autēvidemꝰ in deo: ꝙ gubernādo ⁊ dirigendo mūduꝫꝑmittit corruptionē particularis entis ꝓ ꝯſeruatione totiꝰ ſic ⁊ naͣ facit ꝓ ꝯſeruatiōe humani corporis ex virtute aīe. Sil̓e ꝯtingit in pͥncipe totiregni: qꝛ ꝓ ꝯſeruatiōe regiminis ſuꝑ ſb̓ditos ampliat̉ eius ptās īponēdo talias: deſtruēdo ciuitates ⁊ caſtra ꝓ ꝯſeruatione totiꝰ regni. Multo igit̉magis hoc ꝯueniet ſūmo ⁊ ſup̄mo pͥncipi .i. papead bonū totius xp̄ianitatꝭ. Propter qd̓ ⁊ pͥma ſy

nodus nicena pn̄te Cōſtantino eidē pͥmatū attribuit in pͥmis canonibꝰ quos inſtituit. Iura etiā ſequētia dcm̄ ꝯciliū: in his ſingul̓r dcm̄ pͥncipatumattollūt dicentia ꝙ ſic dꝫ reputari eius ſnīa tanqͣꝫab ore dei ꝓlata. Et hoc idē karolus magnus cōfitet̉ ibidem. Itē nō lꝫ appellare ab eius ſnīa. Itēip̄e eſt ꝗ ſuꝑiorem nō hꝫ. Itē ip̄e eſt ꝗ vices dei gerit in terris. Et hec ē tertia viā ſiue rō: ꝑ quā oſtēdit̉ ⁊ ꝯcludit̉ ſummū pōtificē in dicto caſu plenitudinem ptātis hr̄e. In duobꝰ igit̉ caſibꝰ ampliat̉eius poteſtas vt pꝫ ſupͣ: vel rōne d̓licti: vel ad bonum totiꝰ fidei. Quod elegāter nobis on̄dit ꝓph̓aIeremias: cui in ꝑſona vicarij xp̄i dr̄. Ecce iquitꝯſtitui te ſuꝑ gentes ⁊ regna: vt euellas: ⁊ d̓ſtruas⁊ diſꝑdas: ac diſſipes. Qd̓ ad rōnem delicti referimus. Ubi in qͣttuor illis vocabulis diuerſa genera penarū accipimus q̄ infligi pn̄t vnicuiqꝫ fideliſiue ſubdito cū dicit: ſuꝑ gentes: ſiue dn̄o cū dicit:⁊ ſuꝑ regna. Scd̓m aūt ē vn̄ accipimuſ ampliatāſūmi pontificis ptātem. Cū poſtea dr̄. Et edificeſ⁊ plantes. Quod ad ꝓuidentiam vicarij xp̄i ꝑtinet ꝓ bono vniuerſalis eccl̓ie.¶ Comꝑatio regalis dn̄ij int̓ imꝑiale ⁊ polliticūqual̓r ꝯuenit cū vtriſqꝫ.CA. XX.Is habitꝭ vidēda ē cōparatio imꝑialis doſꝫminij ad regale ⁊ polliticū: qꝛ vt ex dictiſapꝑet ꝯuenit cum vtroqꝫ. Et cū polliticoꝗdem qͣꝫtum ad tria. Primo enim ꝯſiderata electionē. Sicut enim ꝯſules romani ⁊ dictatores ꝙpollitice regebāt ppl̓m aſſumebant̉ ꝑ viā electionis: ſiue a ppl̓o ſiue a Senatoribꝰ: ita ⁊ de imꝑatoribus ꝯtingebat: ꝙ aſſumebant̉ fiue a remanoexercitu: vt Ueſpaſianus in paleſtina vt hiſtorietradunt. Et ſil̓r focas ex militari ſeditione in oriēte aſſumptꝰ eſt ꝯͣ mauritin̄ imꝑatorem quē poſteainterfecit. Aliqn̄ aūt eligebant̉ imꝑatores a Senatoribꝰ: vt traianus ⁊ diocletianus: qͣꝫuis vnꝰde hiſpania eēt alter v̓o de dalmatia. Et ſil̓r Helius ꝑtinax a ſenatoribꝰ ē aſſumptus. Itē nō ſemꝑde genere nobili: ſꝫ de obſcuro vt in p̄noīatis liquet ceſaribus: veſpaſiano ⁊ dſocletiano ſicut hiſtorie tradūt. Sic de ꝯſulibus ⁊ dictatoribꝰ romanis ꝯtigit: ſicut ſupͣ patuit de lucio valerio ⁊ fabricio. Et Aug. refert in ꝗnto de ci. dei de ꝗntio cincinnato qual̓r cū ſolū quattuor haberet iugera adcollendū: factus eſt dictator maior. Itē alia eſt cōparatio ſiue ſil̓itudo. Quia ip̄oꝝ dn̄ium nō tranſibat ī poſteros. Un̄ ſtatim ip̄o mortuo dn̄iuꝫ expirabat. Quātū aūt ad iſta duo exēplū habemus etmodernis tꝑibꝰ: ꝙ electi ſunt imꝑatores vꝫ Rodolfus ſimplex comes de Aſburg. Quo mortuoaſſumptus ē in imꝑatorē comes Adolfus de anaxōne. Quo occiſo ab alberto Rodolfi filio eodeꝫmodo aſſumptꝰ ē. Hoc ergo gnaͣle ē: niſi forte velip̄oꝝ ꝓbitate ꝯtingeret ip̄os aſſūmi vel ex gratia