Opuſculumvigeſimum
nontificis ordinat̉: vt merito dici poſſint ip̄oruꝫerecutores eē ac cooꝑatores dei ad gubernandūppl̓m xp̄ianum. Quod ꝗdē oſtendit̉ primo de qͣttuor imꝑatoribꝰ ꝗ in iſto medio tꝑe regnauerunt:necuō ⁊ pn̄tes fuerūt quattuor ꝯcilijs ſolēnioribꝰ⁊ vl̓ioribus: approbātes ip̄oꝝ ſtatuta ⁊ eiſdeꝫ ſehumiliter ſubijciētes. ¶ Primū fuit Nicenumtrecētoꝝ decē ⁊ octo ep̄oꝝ tꝑe Conſtātini: vbi cōdēnatus ē Arius p̄ſbyter Alexādrinus vt hiſtorietradūt: q̄ filium dei aſſerebat minorem pr̄e. Ubide dicto pͥncipe fert̉: eidem ꝯcilio oēs ſumptꝰ fecit qͣſi in hoc recognoſcens ſuū dn̄m vicariuꝫ xp̄i.Cuiꝰ vices totū gerebat ꝯciliū: qꝛ beatus Silueſter abn̄s fuerat ab eodē ex ſpāli cā. ¶ Scd̓m autem ꝯciliū fuit ꝯſtantinopoli ſub Ciriaco papa celebratū. Quidā tn̄ dicūt ſub damaſo pn̄te Thecdoſio ſeniore vt hiſtorie tradūt centū ꝗnquagintaep̄oꝝ. In quo multe fuerūt hereſes ꝯdēnate: ſꝫ ꝑcipue Macedonij ep̄i Cōſtātinopolis ꝗ ſpi. ſanctum negabat eē deum: pr̄i ꝯſubſtātialem ⁊ filio.Hic aūt Theodoſiꝰ tāte reuerētie fugit ad eccleſiā: ꝙ vt ſcribit gelaſius Anaſtaſio imꝑatori: beato Ambroſio ꝓhibente eidē ingreſſum eccl̓ie nōfuit auſus intrare: qn potiꝰ excōicauit eū qꝛ ꝯſenſit in necē multitudinis theſalonice eo ꝙ ſuū iudiceꝫ occidiſſent: vt narrat hiſtoria tripartita. Qd̓totū pͥnceps catholicus paciēter tulit: ⁊ tādem duriſſime rep̄henſus ab ip̄o publicam pͥus egit penitentiā qͣꝫ publicū hr̄et eccl̓ie īgreſſuꝫ. ¶ Tertiūaūt ꝯcilium celebratū fuit ſub Theodoſio iuniore Archadij filio apud epheſum ducentoꝝ ep̄oꝝtꝑe celeſtini pͥmi: lꝫ pn̄s non fuerit ſed eius vicesgeſſit Cirillus alexādrinus ep̄s ex ꝯfidētia Theodoſij: ꝗ tāte fuit honeſtatis ⁊ maturi ꝯſilij ⁊ reuerentie ad diuinū cultū ꝙ ēt in tenella etatē ꝑmiſſus ē imꝑare vt hiſtorie tradūt. Sinodus aūt p̄dicta ꝯͣ Neſtoriūˡ ꝯſtātinopolis ep̄m ꝯgregata fuitꝗ duas ꝑſonas ponebat in xp̄o ⁊ duo ſuppoſita ꝑque tollebat̉ v̓a vnio vtriuſqꝫ nature. ¶ Quartūaūt ꝯcilium fuit celebratū in calcedonia ſexcētoꝝtriginta ep̄oꝝ ſub leone pͥmo: pn̄te pͥncipe Marciano de quo ꝓ reuerētia romane eccl̓ie ſic dixiſſe fert̉ in actione ſeptima p̄fate ſynodi. Nos inꝗtad fidem ꝯfirmandā non ad potentiā oſtēdendaꝫexēplo religioſiſſimi viri ꝯſtantini huic ꝯcilio intereſſe volumꝰ: vt inuēta veritate: nō vltra multitudo prauis doctrinis attracta diſcordet. Perqd̓ habeo ꝙ tota intentio pͥncipū antiquitus eratad fauendū fidei ⁊ eccl̓ie romane reuerētie ⁊ honori. In hoc aūt ꝯcilio dānatus eſt Eutices cumDioſchoro ep̄o Alexādrino. Qui ſicut Neſtoriuſponebat naturas ⁊ perſonas diſtinctas: ſic iſti aſſcrebant confuſas ⁊ admixtas.¶ De duobꝰ ꝯcilijs ſequētibꝰ poſt alia quattuor:celebratis tꝑe Iuſtiniani ⁊ Conſtantini iunioris:
Et que fuit ratio qͣre imꝑium tranſlatū fuit a greCA. XVIII.cis ad germanos.Ulta ēt ⁊ alia fuerūt cōcilia. lꝫ iſta fuerintmpͥncipaliora a tꝑe ꝯſtantini vſqꝫ ad Rarolum inꝗbus pͥncipes ſe ſubiectoſ eccleſieac fideles on̄dunt. Sed p̄cipue Iuſtinianus poſtcurſum quarte ſynodi centuuiginti annoꝝ p̄ſidēte Iullio papa. Hoc enim manifeſtū ē ex ſuis legibus quas in fauorē ꝯdidit eccl̓iaſtici ſtatus. Iteꝫex epl̓a quā celebrato ꝯcilio in ꝯſtantinopoli ꝑ totum orbē terrarū direxit. In qua īſtitutis eccleſieſe ſubiecit: mādans ppl̓is eidē in oībꝰ obedire: replicans ēt ſuꝑ quattuor ꝯcilioꝝ memoratoꝝ ſtatuta ⁊ eadem ꝯfirmās ſanctas ſanctiōes ſiue legesſubijciens eccl̓iaſticis īſtitutis. Sꝫ p̄cipue in vſuris ⁊ mr̄imonio in ꝗbus tota vita ciuilis verſat̉.Que ꝗdem ſynodus celebrata fuit ꝯͣ theodoꝝ eteiꝰ ſectatores ꝯſtantinopoli. Qui aliud dicebanteē verbū dei: ⁊ aliud xp̄m: negantes ēt btām mariā. ¶ Sexta aūt ſynodus celebrata fuit in vrberegia p̄fata ꝯſtantino iuniore ꝓcurāte centūquinquaginta ep̄oꝝ rogatu Agationis ꝯͣ machariumantheocenū ep̄m ⁊ eiꝰ ſocios: ꝗ vnā oꝑationem ⁊vnam volūtatem in xp̄o aſſerunt iuxta ꝑfidiā enthicetis. In qua ꝗdem ſynodo dictꝰ ꝯſtātinus quifuit poſt Iuſtinianū pͥncipem ad. igo. annos fideimultū fauit: deſtruens Monothelitas hereticoſquoꝝ pr̄ ⁊ auus fuerūt fautores: reſtaurauitqꝫ eccleſias ꝑ ip̄os deſtructas. Hec ꝓ tanto ſint dictaad on̄dendū ꝙ ꝯſtātinopolis imꝑatores fueruntromane eccl̓ie ꝓtectores ac ꝓpugnatores vſqꝫ adtꝑa Karoli magni. Tūc igit̉ grauata eccl̓ia a longobardis ⁊ ꝯſtātinopolis imꝑio auxiliū nō ferēteqꝛ forte nō poterat eiꝰ potētia diminuta aduocauit romanus pōtifex ad ſui defenſionē ꝯͣ p̄dictosbarbaros regē francoꝝ. Primo ꝗdem PipinuꝫStephanꝰ papa ⁊ ſucceſſor zacharie ꝯͣ Auſtulfuꝫregē lōgobardoꝝ. Deinde Adrianꝰ ⁊ Leo Rarolum magnū ꝯͣ deſideriū Auſtulfi filiū. Quo extirpato ⁊ deuicto cū ſua gente: ꝓpter tm̄ beneficiuꝫAdrianꝰ ꝯcilio celebrato rome centūꝗnquagintaꝗnqꝫ ep̄oꝝ ⁊ venerabiliū abbatū: imꝑium in ꝑſonam magnifici pͥncipis karoli a greciſ trāſtulit ingermanos. In quo facto ſatis on̄dit̉ qual̓r ptās īperij ex iudicio pape depēdet. Quādiu enī ꝯſtantinopolis pͥncipes romanā eccl̓iam defenderūt:vt fecit Iuſtinianꝰ ꝑ belliſarium. Cōtra Gothos⁊ Mauritiꝰ contra lōgobardos: eccl̓ia dictos pͥncipes fouit. Poſtqͣꝫ v̓o defecerunt: vt tꝑe michaelis contēporanei karoli: de alio pͥncipe adſui ꝓtectionem prouidit.¶ Qualiter diuerſificatus eſt modus imperij akarolo magno vſqꝫ ad Ottonē tertiū ⁊ vn̄ plenitudo ptātis ſūmo porifici ꝯuenit. CA. XIX.