principūDe regimine
duponi: ẜm aſpectum ad plagas celi diuerſas.Si .n. menia maxime ꝓpe mare conſtituta ſpectabunt ad meridiē: nō erunt ſalubria. Nam huiuſmodi loca mane quidē erunt frigida: qꝛ nō reſpiciunt̉ a ſole: meridie v̓o erunt feruētia ꝑꝑ ſolisreſpectū. Que aūt ad occidentē ſpectāt: orto ſoletēpeſcūt vl̓ etiā frigēt: meridie calēt. veſpere feruent: ꝓpter caloris ꝯtinuitatē ⁊ ſolis aſpectum.Si v̓o ad orientē ſpectabunt: mane quidē ꝓpterſolis oppoſitionē directā tēperate caleſcēt. Necmultū in meridie calor augebit̉: ſole nō directeſpectante ad locū: veſpere v̓o total̓r radijs ſolisauerſis loca frigeſcēt. Eadēqꝫ vl̓ ſimilis tēperies erit ſi ad aquilonē locus reſpiciat vrbis: econuerſo eſt qd̓ de meridie reſpiciēte ē dcm̄. ¶ Experimēto aūt cognoſcere poſſumus ꝙ in maiorēcalorē minus ſalubriter aliquis trāſmutat̉. Queenim a frigidis locis corꝑa traducunt̉: in calidanō pn̄t durare ſed diſſoluūt̉: qꝛ calor ſuggēdo vaporem naͣles virtutes diſſoluit. Unde etiā in ſalubribus locis corꝑa eſtate īfirma reddūt̉. Quiav̓o ad corpoꝝ ſanitatem ꝯueniētium ciboꝝ vſusrequirit̉: in hoc ꝯferre oꝫ de loci ſalubritate ꝗ cōſtituendū vrbi eligit̉: vt ex ꝯditiōe ciboꝝ diſcernatur qui naſcunt̉ in terra: qd̓ quidē explorare ſolebant antiqui ex aīalibus ibidem nutritis. Cuꝫenim hoībus alijſqꝫ aīalibus cōe ſit vti ad nutrimentum his que naſcunt̉ in terra: ꝯn̄s eſt vt ſi occiſorum aīalium viſcera inueniunt̉ bn̄ valentiaꝙ hoīes etiā in loco eodē ſalubrius poſſint nutriri. Si v̓o aīalium occiſoꝝ appareāt morbida mēbra: rōnabilius accipi pōt ꝙ nec hoībus illius loci habitatio ſit ſalubris. ¶ Sicut aūt aer tēperatus: ita ſalubris aqua eſt reꝗrenda. Ex hijs eniꝫmaxime depēdet ſanitas corpoꝝ: que ſepius invſum hoīum aſſumunt̉. Et de aere quidē manifeſtum eſt: ꝙ quotidie ip̄um aſpirādo introrſumatrahimus vſqꝫ ad ip̄a vitalia. Un̄ pͥncipalitereius ſalubritas ad incolumitatē corpoꝝ cōfert.Itē qꝛ inter ea que aſſumunt̉ ꝑ modū nutrimēti:aqua eſt quā ſepiſſime vtimur tam in potibus qͣꝫin cibis. iō nihil ē preter aeris puritatē magis ꝑtinēs ad loci ſanitatē qͣꝫ aquaꝝ ſalubritas. ¶ Eſt⁊ aliud ſignū exquo ꝯſiderari pōt loci ſalubritas.Si videlicet hoīuꝫ in loco ꝯmorantiū facies bn̄colorate appareant: robuſta corꝑa ⁊ bn̄ diſpoſitamēbra. Si pueri multi ⁊ viuaces: ſi ſenes multireperiant̉ ibidē. Ecōuerſo ſi facies hoīum deformes appareant: debilia corꝑa: exinanita mēbravel morbida: ſi pauci ⁊ morbidi pueri: ⁊ adhucpauciores ſenes: dubitari nō pōt locum eſſe mortiferum.¶ Qualiter neceſſe eſt talē ciuitatē ꝯſtruēdā a rege habere copiā reꝝ victualium: qꝛ ſine eis ciuitas eſſe perfecta nō poteſt: ⁊ diſtinguit duplicem
modum iſtius copie: primum tamen magis cōmendat.CA. III.Portet aūt vt locus ꝯſtruende vrbi electus nō ſolū talis ſit qui ſalubritate habitatores ꝯſeruet: ſed vbertate ad victumſufficiat. Non .n. eſt poſſibile multitudinē hoīuꝫhabitare vbi victualiū nō ſuppetit copia. Undevt vult ph̓s cū xenocrates architector ꝑitiſſimꝰAlexandro macedoni demōſtraret in quodammōte ciuitatē egregie forme ꝯſtrui poſſe interrogaſſe fert̉ Alexander ſi eēt agri qui ciuitati poſſent frumētoꝝ copiā miniſtrare. Quod cū deficere inueniret: reſpōdit vituperādum eē ſi ꝗs in tali loco ciuitatē ꝯſtrueret. Sicut eniꝫ natus īfansnō pōt ali ſine nutricis lacte nec ad incremētumꝑduci: ſic ciuitas ſine ciborū abundantia frequētiam ppl̓i habere nō pōt. Duo tn̄ ſunt modi quibus alicui ciuitati pōt affluentia rerū ſuppetereUnus qui dictus eſt ꝓpter regionis fertilitateꝫabunde oīa ꝓducentis: que humane vite requirit neceſſitas. Alius aūt ꝑ mercatores vſuꝫ. Etquo ibidem neceſſaria vite ex diuerſis ꝑtibꝰ adducant̉. ¶ Primus aūt modus ꝯuenientior eſſemanifeſte ꝯuincit̉. Tanto .n. aliquid digniꝰ eſt qͣꝫto ꝑ ſe ſufficientiꝰ inuenit̉: qꝛ qd̓ alio indiget deficiens eē mōſtrat̉. Sufficientiā āt pleniꝰ poſſidetciuitas cui circūiacens regio ſufficiēs ē ad neceſſaria vite: qͣꝫ illa que indiget ab alijs ꝑ mercationem accipere. Dignior enī ē ciuitas ſi abūdātiāreꝝ habeat ex territorio ꝓprio: qͣꝫ ſi ꝑ mercatoreſabundet. Cum hͦ etiā videt̉ eſſe ſecurius: qꝛ ꝓpt̓belloꝝ euētus ⁊ diuerſa viaꝝ diſcrimina de facili pōt impediri victualiuꝫ deportatio: ⁊ ſic ciuitas ꝑ defectū victualiū opprimet̉. ¶ Eſt etiamhoc vtilius ad ꝯuerſationē ciuilē. Nam ciuitasque ad ſui ſuſtentationē mercationū multitudīeindiget neceſſe ē vt ꝯtinuum exͣneorū ꝯuictū patiatur. Extraneoꝝ aūt ꝯuerſatio corrumpit plurimum ciuiū mores ẜm Ariſtotelis doctrinam inſua pollitica: qꝛ neceſſe ē euenire vt hoīes exͣneialijs legibus ⁊ ꝯſuetudinibus enutriti in ml̓tisaliter agant qͣꝫ ſint ciuiū mores. Et ſic duꝫ ciueseorum exēplo ad agenda ſimilia ꝓuocant̉ ciuilisꝯuerſatio ꝑturbat̉. ¶ Rurſus ſi ciues ip̄i mercationis fuerit dediti: pandet̉ pluribus vitijs aditus. Nam cū negociatoꝝ ſtudiuꝫ maxime ad lucrum tēdat: ꝑ negociatiōis vſuꝫ cupiditas in cordibus ciuiū traducit̉. Exquo ꝯuenit vt in ciuitate oīa fiant venalia: ⁊ fide ſubtracta locus fraudibus aperit̉: publicoqꝫ bono ꝯtēpto ꝓprio comodo quiſqꝫ deſeruiet: deficietqꝫ virtutis ſtudiū: duhonor virtutis p̄mium oībus deferret̉. Un̄ neceſſe erit in tali ciuitate ciuilē ꝯuerſationem corrumpi. ¶ Eſt etiā negociatōis vſus ꝯͣrius quaplurimū exercitio militari. Negotiatores enim