Opuſculumvigeſimum
primo quidē ptās diminuit̉. ablato ſibi regio nomine ⁊ medietate regni ſui inter duos fratresſuos diuiſa. Deinde cum nec ſic a tyrānide conpeſceret̉. Atyberio ceſare relegatus eſt in exiliūapud Lugdunuꝫ gallie ciuitatē. ¶ Quod ſi oīnoꝯtra tyrānum auxilium humanū haberi nō pōt.recurrendū eſt ad regem oīum deuꝫ qui eſt adiutor in oportunitatibus in tribulatione. Eius enīpotentie ſubeſt vt cor tyrāni crudele cōuertat inmanſuetudine ẜm Salomonis ſnīam. ꝓuer. 12.Cor regis in manu dei quocunqꝫ voluerit inclinabit illud. Ipſe enim regis Aſſueri crudelitatēqui iudeis morteꝫ parabat in manſuetudinē vertit. Ipſe eſt qui ita Nabuchodonoſor crudelē regem conuertit: ꝙ factus eſt diuine potentie p̄dicator. Nūc igit̉ inꝗt ego nabuchodonoſor laudo⁊ magnifico ⁊ glorifico regem celi: qꝛ opera eiusvera ⁊ vie eius iudicia ⁊ gradientes in ſuperbiapōt humiliare. dan̄. 4. Tyrānos vero quos reputat ꝯuerſione indignos pōt aufferre d̓ medio: vl̓ad infimum ſtatim reducere ẜm illud ſapientisecc̄. xj. Sedem ducū ſuperboruꝫ deſtruxit deus:⁊ ſedere fecit mites ꝓ eis. Ipſe eſt enī qui vidēsafflictionem populi ſui in egypto: ⁊ audiens eorum clamoreꝫ Pharaonem tyrānum deiecit cūexercitu ſuo in mare. Ipſe eſt qui memoratū naͣbuchodonoſor prius ſuperbientē nō ſolum eiectum de regni ſolio: ſed etiā de hominuꝫ ꝯſortioin ſimilitudinem beſtie ꝯmutauit. ¶ Nec enimabbreuiata manus eius eſt: vt populū ſuum a tyrannis liberare nō poſſit. Promittit enī populoſuo ꝑ Iſaiam requiē ſe daturum a labore: ⁊ concuſſione: ac ſeruitute dura qua ante ſeruierat.¶ Et per Ezech̓. 34. dicit. Liberabo meum gregem de ore eoꝝ .ſ. paſtoꝝ qui paſcunt ſeip̄os. Sꝫvt hoc beneficium ppl̓s a deo ꝯſequi mereat̉ª debet a peccatis ceſſare: qꝛ in vltionē peccati diuina ꝑmiſſione impij accipiunt pͥncipatum dicente dn̄o per Oſee. .13. Dabo tibi regem in furoremeo. Et in Iob. 34. dicit̉ ꝙ regnare facit hominem ypocritam ꝓpter peccata populi. Tollenda eſt igit̉ culpa vt ceſſet a tyrānoꝝ plaga.¶ Hic querit ſanctus doctor quid precipue mouere debeat regem ad regēdum: vtrum honorvl̓ gloria. ⁊ ponit opiniones circa hoc quid ſit tenendum.CA. VII.Uoniam aūt ẜm predicta regis eſt. bonūmultitudinis querere: nimis videt̉ oneroſum regis officiuꝫ: niſi ei aliquod ꝓprium bonum ex hoc ꝓueniret. Oportet igitur conſiderare quale ſit boni regis ꝯueniens premiuꝫ.Quibuſdam igitur viſuꝫ eſt: nō eſſe aliud niſi honorem ⁊ gloriam. Vnde ⁊ Tullius de re pu. dif
finit pͥncipem ciuitatis eſſe alendum gloria. Cuius rationem Ariſtotel̓. in libro ethicorum aſſignare videtur. Quia princeps cui nō ſufficit honor ⁊ gloria cōſequenter tyrānus efficitur. Ineſtenim animis omnium vt ꝓprium bonum querant. Si ergo contentus nō fuerit princeps gloria ⁊ honore queret voluptates: ⁊ diuitias: ⁊ ſicad rapinas ⁊ ſubditorum iniurias conuertentur¶ Sed ſi hanc ſentēl̓iaꝫ receperimus: plurimaſequuntur inconuenientia. Primo namqꝫ hocregibus diſpendioſum eſſet ſi tot labores ⁊ ſollicitudines paterentur pro mercede tam fragili.Nihil enim videt̉ in rebus humanis fragiliusgloria: ⁊ honore fauoris hominum cum dependeat ex opinionibus hominum ⁊ verbis eorumquibus nihil mutabilius in vita hominum. Etinde eſt ꝙ Iſaias ꝓpheta. 40. huiuſmodi gloriaꝫnominat florem feni. Deinde humaue glorie cupido animi magnitudineꝫ aufert. Qui enim fauorem hominum querit neceſſe eſt vt in omnieo quod dicit: aut facit: eorum voluntati deſeruiat. Et ſic duꝫ placere hominibus ſtudet ſit ſeruus ſingulorum. Propter qd̓ ⁊ idem Tullius inlibro de officijs cauendam dicit eſſe glorie cupidinem. Eripit enim animi libertateꝫ ꝓ qua magnanimis viris omnis debet eſſe ꝯtētio. Nihilautem pͥncipem qui ad bona peragenda inſtituitur magis decet: quam animi magnitudo. Eſtigitur incompetens regis officio humane gloriepremium. Simul etiam eſt multitudini nociuūſi tale premium ſtatuatur principibus. Pertinet enim ad boni viri officium: vt contēnat gloriam ſicut alia temporalia bona. Uirtuoſi enim⁊ fortis animi eſt pro iuſtitia contēnere gloriamſicut ⁊ vitam. Unde fit quoddam mirabile. Vtqꝛ virtuoſos actus ſequitur gloria: ip̄a gloria virtuoſe contēnatur: ⁊ ex cōtemptu glorie homo glorioſus reddatur ẜm ſententiam Iabij dicentis.gloriam qui ſpreuerit veram habebit. Et de catōne dixit Saluſtius. Quo minus petebat gloriam tanto magis aſſequebatur illam. Ipſiqꝫ xp̄idiſcipuli ſe ſicut dei miniſtros exhibebāt per gloriam ⁊ ignobilitatem: per infamiam ⁊ bonaꝫ famam. Non eſt igitur boni viri conueniens premiuꝫ gloria: quam contēnūt boni. Si igitur hocſolum bonum ſtatuatur premium principibus.ſequetur bonos viros nō aſſumere principatumaūt ſi aſſumpſerint impremiatos eſſe. ¶ Amplius ex cupidine glorie periculoſa mala proueniunt: multi enim dum immoderate gloriaꝫ in rebus bellicis querunt ſe ac ſuos perdiderūt exercitus libertate patrie ſub̓ hoſtili poteſtate redacta. Unde Torquatus romanꝰ pͥnceps in exēplohuiꝰ vitandi diſcrimīs. filiū ꝗ ꝯͣ imperiū ſuum ꝓuocatus ab hoſte iuuenili ardore pugniuit. licet
nauit. lA 4