Opuſculumvigeſimū
tyrannidem exercent ſub pretextu regie dignitatis. Horuꝫ quidē exemplū euidenter apparetin romana re publica. Regibus enim a populoromano expulſis dum regiū vl̓ potius tyrānicūfaſtum ferre nō poſſent: inſtituerunt ſibi cōſulestalios magiſtratus ꝑ quos regi ceperunt ⁊ dirigi: regnū in ariſtocratiaꝫ ꝯmutare volētes. Et ſicut refert Saluſtius: incredibile eſt memoratuqͣꝫtum adepta libertate in breui romana ciuitascreuerit. Plerūqꝫ namqꝫ ꝯtingit vt homīes ſubrege viuentes ſegnius ad bonū cōe nitant̉: vtpote extimantes id quod ad cōe bonum impediunt nō ſibiip̄is conferre ſed alteri ſub cuius poteſtate vident eē bona cōia. Cum v̓o bonuꝫ cōenō vident eē in ptāte vnius nō attendunt ad bonum cōe quaſi ad id quod eſt alterius: ſed quilibet attendit ad illud quaſi ad ſuum. Vnde experimento videt̉ ꝙ vna ciuitas ꝑ ānuos rectoresadminiſtrata plus pōt interdū qͣꝫ rex aliquis ſihaberet tres vl̓ quattuor ciuitates. Paruaqꝫ ſeruicia exacta a regibus grauius ferunt qͣꝫ magnaonera ſi a cōitate ciuium imponant̉. ¶ Quod inꝓmotione romane rei publice ſeruatum fuit.Nam plebs ad militiam ſcribebat̉: ⁊ ꝓ militantibus ſtipendia exſoluebant: ⁊ cum ſtipendijs exſoluendis nō ſufficeret cōe errarium in vſus publicos opes venere priuate: adeo vt preter ſingulos ānullos aureos ſingulaſqꝫ bullas que erātdignitatis inſignia: nihil ſibi auri ip̄e etiam ſenatus reliquerit. Sed cum diſſenſionibus fatigabatur cōtinuus que vſqꝫ ad bella ciuilia excreuerunt: quibus bellis ciuilibus eis libertas ad quāmultum ſtuduerant de manibus erepta eſt: ⁊ ſt̓ptāte imꝑatoruꝫ eſſe ceperunt qui ſe reges a pͥncipio appellari nolueruūt: qꝛ romanis fuerat nomen regium odioſum. ¶ Horum aūt quidā more regio bonum cōe fideliter ꝓcurauerunt ꝑ quorum ſtudium romana res pu. ⁊ aucta ⁊ ꝯſeruataeſt. Plurimi v̓o eorum in ſubditos quidā tyranni ad hoſtes v̓o effecti deſides ⁊ imbecilles. ro.rempu. ad nihilum redegerūt. ¶ Similis etiāꝓceſſus fuit in ppl̓o hebreoꝝ. Primo quidē duꝫſub iudicibus regebant̉. vndiqꝫ diripiebant̉ abhoſtibus. Nam vnuſquiſqꝫ ꝙ bonun erat in oculis ſuis hoc faciebat. Regibus v̓o eis diuinitusdatis ad eorum inſtantiā ꝓpter regum maliciāa cultū vnius dei receſſerunt: ⁊ finaliter ducti ſt̓in captiuitatem. ¶ Utrimqꝫ igit̉ pericula īminent ſiue dum timet̉ tyrānus euitet̉ regis optimum dn̄ium: ſiue dum hoc ꝯſiderat̉ ptās regia īmaliciam tyrānicem cōuertat̉.¶ Quod in dn̄io pluriū magis ſepe ꝯtingit dn̄ium tyrānicum qͣꝫ ex dn̄io vnius: ⁊ iō regimē vnius melius eſt.LA. V.
Um aūt inter duo exquoꝝ vtroqꝫ periculum īminet: eligere oportet: illud potiſſicme eligendū eſt exquo ſequit̉ minus malum. Ex monarchia aūt ſi in tyrānidem ꝯuertatur minus malum ſequit̉ qͣꝫ ex regimine pluriuꝫoptimatum qn̄ corrumpit̉: Diſſenſio enī q̄ plurinium ſequit̉ ex regimine plurium cōtrariat̉ bonō pacis quod eſt precipuū in multitudine ſociali. quod quidē bonū per tyrānidem nō tollit̉: ſedaliqua particularium hoīum bona impediunturniſi fuerit exceſſus tyrānidis: qd̓ in totam cōitatem deſeuiat. Magis igit̉ preoptandū eſt vniꝰregimen qͣꝫ multorum qͣꝫuis ex vtroqꝫ ſequant̉pericula. ¶ Adhuc illud magis fugiendum videtur exquo pluries ſequi poſſunt magna pericūla. Frequentius aūt ſequunt̉ maxima ꝑicula multitudinis ex multorum regimine qͣꝫ ex regiminevnius. Plerūqꝫ enim ꝯtingit vt ex pluribus aliquis ab intentione cōis boni deficiat qͣꝫ qd̓ vnustm̄. Quicunqꝫ aūt ex pluribus p̄ſidentibus diuertat ab intētione cōis boni diſſenſionis periculuꝫin ſubditorum multitudine īminet: qꝛ diſſentientibus principibus ꝯn̄s eſt vt in multitudine ſeqͣtur diſſenſio. Si v̓o vnus preſit plerūqꝫ quidemad bonum cōe reſpicit: aut ſi a bono cōi intentionem auertat: nō ſtatim ſequit̉ vt ad ſubditorumdepreſſionem intendat: quod eſt exceſſus tyrannidis ⁊ in malitia regiminis maximū graduꝫ tenens: vt ſupra oſtenſum eſt. Magis igitur ſūt fugienda pericula que ꝓueniunt ex regimine plurium qͣꝫ ea que ꝓueniunt ex gubernatione vnius.¶ Amplius nō minus ꝯtingit in tyrānidem verti regimen multorum qͣꝫ vnius ſed forte frequētius. Exorta nāqꝫ diſſenſione per regimē pluriūꝯtingit ſepe vnum alios ſuperare ⁊ ſibi ſoli multitudinis dn̄ium vſurpare. Quod quideꝫ ex hisque ꝓ tēpore fuerunt manifeſte inſpici pōt. Naꝫfere oīum multoꝝ regimē eſt intyrānidē terminatum: vt in romanare pu. manifeſte apparet.Que dum diu ꝑ plures magiſtratus adminiſtrata fuiſſet exortis ſimilitatibus diſſenſionibus etbellis ciuilibus in crudeliſſimos tyrānos īcidit.⁊ vniuerſaliter ſiquis p̄terita facta ⁊ que nunc fiunt diligenter ꝯſideret plures inueniet exercuiſſe tyrānidem in terris que per multos regunturqͣꝫ in illis que gubernant̉ ꝑ vnum. ¶ Si igit̉ regimen quod eſt optimum regimen maxime vitandum videat̉ ꝓpter tyrānidem: tyrānis auteꝫnō minus ſed magis ꝯtingere ſolet in regimineplurium qͣꝫ vnius: relinquit̉ ſimpliciter magiseſſe expediens ſub rege vno viuere qͣꝫ ſub regimine plurium.¶ Concluſo ꝙ regimen vnius ſimpliciter ſit optimuꝫ: oſtendit qualiter multitudo ſe debet hr̄ecirca ip̄ꝫ: qꝛ auferenda eſt ei occaſio ne tyrānizet
A