Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculum.xvii.

obſeruatio ꝯfiliorū ſit difficilior qͣꝫ obſeruatio mādatoꝝ: videt̉ ꝑuerſus eē ordo ⁊ ad hereſim: velſciſma ꝑtinere ꝙ aliquis accedat ad obſeruāduꝫꝯſilia prius in p̄ceptis obſeruādis nō exercitatꝰHoc etiā idē ꝓbare nitit̉ ꝑ ordinem miraculorūꝗbus ſaluator turbas pauit. Primo .n. vt legiturMat. 14. Satiauit ꝗnqꝫ milia hoīum ex quinqꝫpanibus ⁊ duobus piſcibus. Poſtea v̓o ſatiauitquattuor milia hoīm de. 7. panibꝰ ⁊ paucis piſciculis vt habet̉ Mat. 15. Significant̉ autē ꝑ ꝗnqꝫmilia hi qui in ſeculari habitu exterioribus vtirecte nouerūt. Nam ꝗ in mundo integre renūciant 4. milia ſunt: ⁊. 7. panibus .i. euāgelica perfectione ſublimes ⁊ ſpūali gratia reficiunt̉. Exquovolunt accipere ꝙ pͥns debēt aliqui nutriri in obſeruantia mādatoꝝ: ⁊ poſtmodū ꝑduci ad ꝑfectōnem ꝯſiliorū. Item inducunt ꝙ Hier. dicit ſuperMat. in pͥncipio. Quattuor inꝗt ſunt qualitatesde ꝗbus ſancta euāgelia ꝯtexunt̉: p̄cepta: mandata: teſtimonia: exempla. in p̄ceptiſ iuſticia: in mādatis charitas: in teſtimonijs fides: in exēplis ꝑfectio. Volunt igit̉ ꝯcludere ꝙ a iuſticia p̄ceptoꝝſit ꝓcedēdum ad ꝑfectionē exemploꝝ: que in ꝯſilijs videt̉ ꝯſiſtere. Inducūt etiā ꝙ Greg. dicit in6. mora. Poſt Lie amplexus ad Rachelē Iacobꝑuenit: qꝛ ꝑfectus quiſqꝫ ad fecunditatē actiue vite an̄ iungit̉: ⁊ poſt ad requiē ꝯtemplatiue copulatur. Status aūt religionis ꝗ ꝯſiliorū obſeruantiāꝓfitetur ꝑtinet ad vitā ꝯtemplatiuaꝫ. Preceptaaūt dirigunt nos ad vitā actiuā: qꝛ Mat. 19. vbienumerant̉ p̄cepta legis dicit glo. Ecce vita actiua: vbi aūt poſtea ſubijcit̉. Si vis ꝑfectus eē ⁊cͣ.dicit glo. Ecce vita cōtemplatiua. Non videt̉ gͦeſſe tranſeundū ad religionis ſtatū: niſi pͥus aliꝗsfuerit in vita actiua exercitatus ꝑ obſeruātiaꝫ ꝑceptorū. Aſſumunt etiā ꝙ Greg. dicit ſuꝑ Ezec̄.Nemo repēte ſit ſummꝰ ſꝫ in bona ꝯuerſatione aminimis ꝗs inchoat: vt ad magna ꝑueniat. Minima aūt vident̉ eē p̄cepta decalogi: magna aūtvident̉ eſſe ꝯſilia que ꝑtinent ad ꝑfectionē vite.Dicit. n. Aug. in li. de ſermone dn̄i in mōte. Illaque p̄cepta ſunt in lege dicunt̉ minima: q̄ aūt xp̄sdicturus ē ſunt maxima. Nullus gͦ dꝫ ad obſeruātiam maioꝝ .i. ꝯſilioꝝ accedere: niſi pͥus in minoribus hͦ eſt in p̄ceptis exercitatus. Item Grego.dicit ⁊ habet̉ in decretis di. 48. c. ſicut. Scimusꝙ edificati parietes nō pͥus tignoꝝ pondus accipiunt: niſi a nouitatꝭ ſue humore ſiccētur: ne ſi an̄pondera qͣꝫ ſolident̉ accipiāt cunctā ſiml̓ ad terram fabricā deponāt. Ibidem etiaꝫ habet̉ ex dictis Greg. Eaſum appetit ꝗ ad ſummi loci faſtigia poſtpoſitis gradibus ꝑ abrupta querit aſcenſum. Un̄ ꝯcludunt ꝑiculoſuꝫ eē ꝙ aliꝗs ſummaꝫꝑfectiōem ꝯſilioruꝫ attingere p̄ſumat: niſi pͥus inminoribus hoc ē in mādatis fuerit exercitatus.

Aditiunt etiā ꝙ naͣe ordine mādata p̄cedunt ꝯſilia: vtpote magis cōia a ꝗbus nō ꝯuertit̉ ꝯſequētia eēndi. Poſſunt .n. p̄cepta ſine ꝯſilijs obſeruari: ꝯſilia v̓o ſine p̄ceptis nequaqͣꝫ. Unde inordinatum eē ꝯcludūt ad ꝯſilia tēdere nō p̄miſſo exercitio mandatoꝝ. Addūt ēt ꝙ ſi ꝯſilia p̄cepta p̄cederent ſalus eē nō poſſet his ꝗ ꝯſilia nō obſeruāt: qꝛẜm hoc nec p̄cepta obſeruare valerent. Hec igit̉ſuntꝗbus maxime vtunt̉ ad on̄dendū ꝙ ſtatuꝫ ꝑfectionis ꝑ religionis ingreſſum aſſumere nō debent: niſi ꝗ ſunt in obſeruātia mādatoꝝ exercitati Ꝙ p̄dcā aſſertio locū nō hꝫ in pueris. C. III.T qꝛ pn̄s qō ad mores ꝑtinet in ꝗbus p̄cipue ꝯſiderādum ē vtrū qd̓ dr̄ oꝑbus cōgruat on̄damus pͥmo hoc qd̓ aſſerere nitūtur a rectis oꝑbus diſcordare. Sunt aūt tria genera hoīum ꝗ p̄ceptoꝝ exercitationē nō hn̄t. Primo quidē pueri ꝗ ꝓpter defectū tꝑis mādatoruꝫexercitium nō poterunt habe̓. Scd̓o ſunt nuꝑ adfidem ꝯuerſi ante quā nullū in p̄ceptoꝝ obſeruantia exercitiū eſſe pōt: qꝛ oē qd̓ nō ē ex fide pctm̄ ē:vt apl̓s dicit ad ro. 14. Et ſine fide impoſſibile ēplacere deo: vt dr̄ ad heb̓. xj. Tertio pctōres quiin pctīs vitā duxerūt. In ſingulis aūt p̄miſſorumgeneribꝰ manifeſte apparꝫ falſuꝫ eē qd̓ dicit̉. Sienī ex neceſſitate p̄ceptoꝝ exercitiū viā ꝯſilioruꝫp̄cederet quā ꝗs arripit ꝑ religionis īgreſſum: īordinatum valde eēt: nec ab eccl̓a ſuſtinēduꝫ ꝙ parentes pueros in ānis minoribꝰ ꝯſtitutos offerātdeo in religione nutriēdos ſub ꝯſilioꝝ obſeruātiaanteqͣꝫ in p̄ceptis exercitari potuerīt cuius ꝯͣriuꝫ⁊ eccl̓e ꝯſuetudo hꝫ que maximū hꝫ aucͣtis pōduſ⁊ multipliciter ſcripturaꝝ aucͣtibus ꝯprobat̉. Dicit. n. Grego. ⁊ hr̄. 20. q. i. c. addidiſtis. Si pr̄ velmater filiū vl̓ filiāue intra ſepta monaſterij in infantie ānis ſub regula tradiderūt diſciplina vtrūticeat eis poſtqͣꝫ pubertatis ānos īpleuerint egredi ⁊ mr̄imonio copulari: hoc oīno deuitamꝰ. necrefert qͣꝫtum ad ꝓpoſitū ꝑtinet vtrū ſint obligatiad regularē obſeruātiam ꝑpetuo tenēdaꝫ: qꝛ ſi p̄ceptoꝝ exercitiū ex neceſſitate obſeruātiaꝫ ꝯſiliorum p̄cederet nullomō liceret regl̓ari ꝯſilioꝝ obſeruantie aliquos applicare ꝗ nundū eēt in p̄ceptis exercitati. Hec aūt ꝯſuetudo pueros religioni tradēdi nō ſolū eccl̓afticis ſtatutis qͣꝫ pluribusſꝫ etiā ſanctoꝝ exēplis cōprobat̉. Narxat. n. gre.in. 2. dialogoꝝ li. ꝙ ceperūt ad beatū Bn̄dictumromane vrbis nobiles ⁊ religioſi ꝯcurrere ſuoſqꝫei filios oīpotēti deo nutriēdos dare. Tūc quoqꝫbone ſpei ſuas ſoboles duticius: Mauꝝ: Tertulus v̓o patricius Placidū tradidit. Ex ꝗbuſmanrus iunior cū bonis polleret moribus magr̄i adiutor cepit exiſtere. Placidus v̓o puerilis adhucindolis ānos gerebat. Ipſe etiā btūs Un̄. ad hucpuer exiſtēs deſpectis lr̄arum ſtudijs relicta do