Opuſculumvndecimum

ẜm exigentiaꝫ materie vel organi corꝑalis ſicutforme materialeſ ⁊ corporee. Eſt etiā infinita duratione ex ꝑte poſt qꝛ in ꝑpetuū durat natura eius⁊ eius duratio nullo modo tꝑis ꝑyodo mēſurat̉.¶ Octauus articulus.Ctauus ar. eſt. an angeli ſunt cā oīum que(naͣliter generātur ⁊ corrūpūtur in hoc mūdo. ¶ Hoc ex neceſſitate ſequit̉ ſi ſunt cāmotus celi qui eſt cā generatiōis ⁊ corruptionis īiſtis inferioribꝰ corꝑibus vt Dio. dicit. 4. ca. dedi. no. Qd̓ enī eſt cauſa cauſe eſt cā cauſati.¶ Nonus articulus.Onus ar. eſt. An angeli ſūt factores oīumcorpoꝝ naͣliter ꝯpoſitoꝝ ſiue hūanoꝝ ſiuealioꝝ: qꝛ cāre eſt aliquid ex aliquo facere.¶ Dicit̉ ꝙ hoc pōt habere calūniaꝫ eo ꝙ verbofaciēdi vt plurimū vtimur in oꝑibus artis ⁊ nonin oꝑibus nature. Non enī cōſuete dicit̉ ꝙ pr̄ fac̄filiū. vn̄ ⁊ ẜm hūc modū loquēdi ph̓us in. 6. ethi.dicit ꝙ ars eſt recta rō factibiliū. Et ẜm hoc incōſuete dicit̉ ꝙ angeli vel corꝑa celeſtia faciant corpora hūana vel alia corpora cōpoſita naͣliter generata. Illud enī videmur facere qd̓ in ptāte nr̄aeſt quale futurū ſit: cuiuſmōi ſūt oꝑa artiſ. Speraaūt nature nō ſubſūt arbitrio naͣliū cārum ſed ꝯſequūtur neceſſitatē ordinis naͣlis ſubiectā arbitriodei ꝯſtituētis naturā. vnde facere effectus naͣlesmagis ſolet attribui deo. Inuenit̉ tn̄ verbū faciēdi attributū etiā cām naͣlibꝰ: ẜm ꝙ ꝯſueuit dici ꝙoē agens facit ſibi ſil̓e: ꝓut ignis dicit̉ calefacereꝙ nihil eſt aliud qͣꝫ facere calidū. Et ẜm hūc modum loquēdi dici pōt ꝙ corꝑa celeſtia ⁊ etiā angeli faciūt corꝑa inferiora. Sed in talibꝰ magis ſequēdꝰ eſt vſus loquēdi: qꝛ ẜm ph̓m noībus vtendum eſt vt plures lꝫ vanū videat̉ de noībꝰ contēdere vbi cōſtat de rebus.¶ Decimus articulus.Ecimꝰ ar. eſt. An faber naͣliter poſſit mouere manū ad maleū vl̓ ad aliud naͣliteroꝑandū ſine āgelis mouētibus corꝑa celeſtia. Hoc nō habet explicitā veritatē. Manifeſtūeſt enī ꝙ oīa corꝑa mixta cōſeruātur in eſſe ꝑ motū celeſtiū corpoꝝ. ex hoc ꝙ certo ꝑyodo celeſtismotus generātur ⁊ corrūputur ⁊ ſimiliter ẜm elōgationē vel appropinquationē aliquoꝝ corporuceleſtium. Eſt ergo verum ꝙ ceſſante motu celiceſſarent corꝑa fabroꝝ ⁊ martelloꝝ. Si aūt ſupernaturali virtute ⁊ fabri ⁊ martelli remanerēt qdicere ꝙ fabroꝝ corꝑa eandē haberent habitudine ad aīas eoꝝ qͣꝫ nunc. Nec obſtat ſi dicit̉ ꝙ aernō eſſet diuiſibilis: qꝛ nō eſſet corruptibilis ꝑ ceſſantē motū celi. Licet enī hoc ſit: ſuā tn̄ naͣm nō ꝑdet ẜm quā eſt facile diuiſibilis rōne humiditatꝭ⁊ ſubtilitatis: ita etiam vt inſtrumentuꝫ vocalislaudis eſſe poſſit.

¶ Undecimus articulus.Ndecimus ar. eſt. An ceſſantibꝰ motiōibus celeſtiū corpoꝝ oē corpus elemētatūcorruptibile in elemēta ſolueret̉ in mom̄to. Hoc quidē aliquo mō intellectū credo eſſe verum ⁊ aliquo modo eſſe falſum. Neceſſe eſt eniꝫꝙ motꝰ celi ſicut ⁊ quilibet motꝰ ceſſet in momento: qꝛ vltimū inflās tꝑis rn̄det vltīo inſtāti motusSi gͦ ītelligat̉ corruptionē iſtoꝝ corpoꝝ vl̓ reſolutionē ī elemēta eē in īſtāti qͣꝫtū ad ſuū pͥncipiū veꝝē. ſi qͣꝫtū ad ſuū t̓minū falſū ē. Corpora .n. celeſtiacauſant ⁊ cōſeruēt ſiue mouēt. vn̄ ⁊ reſolutio queex corruptione talis cauſe accidit oꝫ ꝙ ſit per motum. Nullius aūt motꝰ terminus ⁊ principiū poteſt eſſe in momēto: ſed oīs motꝰ eget aliquo tempore. Secus aūt eſt de ſubtractiōe cōſeruationisdei. Quia enī ipſe eſt cā eſſendi rebus īmobiliteroperās ſicut in momēto res in eſſe ꝓduxit creando ⁊ non in tꝑe ita eius oꝑatiōe ceſſante res ī momento eſſe deſinerēt ⁊ non per aliquem motum¶ Duodecimus articulus.Uodecimus ar. eſt. an poſt oꝑa ſex dieruꝫadeus aliqd̓ corpꝰ mouerit īmediate. Videtur ꝙ nō qͣꝫtū ad motus qui per creaturam fieri pn̄t. Sed miracula vt mortui ſuſcitatioceci illuminatio ⁊ ſimilia fiunt īmediate a deo: lꝫquātum ad aliquos effectus cōiunctos non deſitminiſterium angeloꝝ.¶ Tertiuſdecimus articulus.Ertiuſdecimus ar. eſt. An deuſ poſſit autvelit mouere corpus īmediate. Iſte ar. īplicite ꝓponit̉. Ex vna eniꝫ ꝑte videt̉ ꝙdeus ſua v̓tute ⁊ altiſſima volūtate pōt omne corpus mouere īmediate qd̓ n̄ video quin repugnetei qd̓ dicit̉ ꝙ nō pōt corpus mouere niſi forte hocqd̓ dicit̉ nō pōt mouere īmediate referat̉ ad hocqd̓ ſubdit̉. Ita ꝙ mouet̉ qd̓ eſt diuiſibile ⁊ mēſuratuꝫ tꝑe ſit actio diuina que eſt eius eēntia ſimpliciſſima. Hoc enī deus nec facere pōt nec vult. ſꝫcum dicit̉ ꝙ deus aliqd̓ corpus mouet per hoc v̓bum mouet nō īportat̉ actio diuiſibilis ⁊ tꝑe mēfurata ſed actio ſimplex que eſt ſua eēntia. Nā nōſolum deus ſed etiā quilibet intellectus mouet ꝑimperiū vt ſupra dictū eſt. Imperiū aūt ītellectꝰnihil eſt aliud qͣꝫ ꝯceptio effectꝰ ordinata ad īplendum volūtatē. Velle aūt ⁊ intelligere dei non eſtaliud qͣꝫ eius eēntia. Vnde ſicut actio qua deꝰ creauit res ita ⁊ actio qua deꝰ īmediate pōt mouerecorpus nihil eſt aliud qͣꝫ eius ītelligere ⁊ eiꝰ velle.¶ Decimuſquartus articulus.Ecimuſquartus ar. eſt. an ſi nulla eēt luamina ſtellaꝝ ⁊ nullꝰ eſſet motus celeſtiuꝫcorpoꝝ oīa aīalia corruptibilia in momēto morerēt̉. De hoc quid mihi videt̉ ſupradcm̄eſt. Mors enī eſt per ſeꝑationē aīe a corꝑe qd̓ nō